Barwienie metodą Grama

Metoda Grama barwienia bakterii została opracowana w 1844 roku przez duńczyka, Hansa Christiana Grama. Pozwala ona zróżnicować te organizmy na dwie duże grupy (gramdodatnie i gramujemne) ze względu na różnice w budowie ściany komórkowej oraz, co za tym idzie, także pewne różnice w fizjologii i podatności na leki.

na odtłuszczone szkiełko podstawowe nanosimy bakterie i po ewentualnym dodatku płynu fizjologicznego wykonujemy rozmaz
szkiełko z rozmazem pozostawiamy do całkowitego wyschnięcia, po czym preparat utrwalamy przez trzykrotne przesunięcie nad płomieniem palnika
utrwalony preparat zalewamy nad rynienką roztworem fioletu krystalicznego
czekamy 60 sekund
tryskawką delikatnie zmywamy barwnik
zalewamy preparat jodyną lub płynem Lugola
czekamy 30 sekund
odbarwiamy całość w etanolu, ale ostrożnie, ok. 10-20 sekund
spłukujemy preparat wodą
dobarwiamy innym barwnikiem, np. safraniną czy fuksyną karbolową przez ok. 30 sekund
dobrze spłukujemy preparat wodą i oglądamy pod mikroskopem

Komórki bakteryjne, zarówno gramdodatnie, jak i gramujemne, zabarwiają się fioletem krystalicznym.
Dodanie płynu Lugola powoduje, że fiolet reaguje z jodem, w wyniku czego tworzą się stosunkowo duże kompleksy złożone z barwnika i jodu. Na tym etapie obydwa typy komórek mają zabarwienie granatowe.
Płukanie w alkoholu powoduje, że w komórkach gramdodatnich następuje zmniejszenie pustej przestrzeni w wielowarstwowych ścianach komórkowych, mających wygląd wielu (ok. 50) nałożonych na siebie siatek. W rezultacie kompleksy fioletu krystalicznego z jodem nie mogą ulec wypłukaniu, co w przypadku 1-2 warstw u bakterii gramujemnych nie jest przeszkodą i alkohol świetnie wypłukuje barwnik.
Po zakończonym płukaniu komórki gramdodatnie są granatowe, zaś gramujemne — bezbarwne.
Dodatkowy barwnik (np. safranina, fuksyna) dobarwia, niezbyt mocno, komórki gramujemne, nie zmieniając barwy komórek gramdodatnich.

W efekcie wyżej przedstawionych działań i opisanego mechanizmu komórki efekty mogą być trojakie:

bakterie barwią się na kolor ciemno-fioletowy, prawie czarny, określamy jako Gram-dodatnie lub ( Gram + )
bakterie barwią się w kolorze czerwonym, określamy jako Gram-ujemne lub ( Gram - )
bakterie nie barwią się w ogóle metodą Grama

Gourt Home::Gourt :: Barwienie metodą Grama