Błona komórkowa (plazmolema czy plazmolemma) to błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego. Jest ona złożona z dwóch warstw fosfolipidów oraz białek, z których niektóre są umiejscowione po jednej ze stron (białka peryferyjne), a inne przenikają przez cała błonę (białka integralne). Zazwyczaj inne białka występują po wewnętrznej, a inne po zewnętrznej stronie błony. Cząsteczki należące do błony mogą z łatwością poruszać się wewnątrz swojej warstwy, jednak napotykają duże trudności z przejściem do warstwy przeciwnej.

Błona komórkowa jest strukturą półprzepuszczalną (zob. membrana półprzepuszczalna).

Niektóre z białek znajdujących się w błonie komórkowej uczestniczą w aktywnym transporcie.

Błony muszą dla swojego właściwego funkcjonowania zachować półpłynną konsystencje. Zarówno znaczne obniżenie jak i znaczne podwyższenie temperatury zmienia właściwości błony w stopniu, który może być dla komórki śmiertelny. Dlatego organizmy żyjące w różnych temperaturach mają różny skład błon komórkowych.

Różnice między błonami komórek Archaea a błonami komórek innych organizmów

U wszystkich organizmów poza Archaea, fosfolipidy wchodzące w skład błony komórkowej składają się głównie z D-glicerolu połączonego wiązaniem estrowym z nierozgałęzionymi kwasami tłuszczowymi, które nie reagują między sobą. Organizmy żyjące w wysokich temperaturach mają też dużo cholesteroli w błonach komórkowych.

Fosfolipidy błon komórkowych Archaea składają się z L-glicerolu połączonego wiązaniem eterowym z łańcuchami powstałymi z izoprenu. Łańcuchy te mogą być rozgałęzione, mogą łączyć się ze sobą, mogą nawet łączyć się z fosfolipidami z przeciwnej warstwy błony. Te połączenia stabilizują błonę i umożliwiają niektórym Archaea życie w ekstremalnie wysokich temperaturach.

Zobacz też:

• białko błonowe
• przegląd zagadnień z zakresu biologii

Linki zewnętrzne:

• Struktura błony komórkowej

Biologia komórki | Biologia molekularna

Cytoplazmatická membrána | Cellemembran | Zellmembran | Cell membrane | Membrana plasmática | Membrane cellulaire | 세포막 | Membran sel | Frumuhimna | Membrana cellulare | קרום תא | Plazminė membrana | Zellmembran | Клеточна мембрана | Membran sel | Celmembraan | 細胞膜 | Membrana plasmática | Клеточная мембрана | Cell membrane | Cytoplazmatická membrána | Celična membrana | Ћелијска мембрана | Mémbran sél | Solukalvo | Cellmembran | Màng tế bào | Hücre zarı | 细胞膜