Aspergiloza jest zakażeniem lub reakcją alergiczną wywoływaną przez grzyby z rodzaju Aspergillus. Postacie aspergilozy o największym znaczeniu to poważne infekcje płucne u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak chorzy na AIDS, leczeni chemioterapią lub antybiotykami przez dłuższy czas. W alergiach Aspergillus odgrywa mniejszą rolę.

Przyczny, występowanie, czynniki ryzyka

---

Aspergiloza jest wywołana przez grzyba (Aspergillus), który wzrasta na martwych liściach, spichrzonym zbożu, kupach kompostu oraz innej rozkładającej się roślinności. Aspergillus wywołuje trzy główne postacie choroby:

• reakcja alergiczna u ludzi chorych na astmę (alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna)
• kolonizacja i wzrost w uszkodzeniach płuc (jak w wyniku gruźlicy czy ropnia płuc), które uległy wyleczeniu z pozostawieniem jamy, w zatokach nosowych lub w jamie ucha, gdzie wytwarza postać zwaną grzybniakiem kropidlakowym (aspergilloma)
• inwazyjna infekcja systemowa z zapaleniem płuc, martwicą w jamie nosowej lub zapaleniem ucha oraz martwicą, która rozprzestrzenia się do innych części ciała poprzez krążenie (aspergillosis invasiva)

Postać inwazyjna może zająć oko (powodując ślepotę), a także każdy inny narząd ciała, ale zwłaszcza serce, płuca, mózg i nerki. Trzecia postać występuje prawie wyłącznie u ludzi z obniżoną odpornością z powodu raka, AIDS, terapii immunosupresyjnej (u biorców przeszczepów), przyjmowania wysokich dawek sterydów, chemioterapii lub innych chorób, w których występuje obniżona zawartość białych krwinek.

Objawy

---

Alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna

• Gorączka
• Złe samopoczucie
• Kaszel
• Kaszel z odpluwaniem krwistej plwociny lub śluzu koloru brązowego
• Świsty
• Utrata wagi
• Nawracające epizody obstrukcji płucnych

Zakażenie inwazyjne

• Gorączka
• Dreszcze
• Kaszel
• Bóle głowy
• Skrócenie oddechu
• Bóle w klatce piersiowej
• Zwiększona produkcja plwociny o różowym podbarwieniu
• Bóle kostne
• Krwiomocz
• Zmniejszona produkcja moczu
• Utrata wagi
• Objawy z konkretnych narządów
  • Mózg: zapalenie opon mózgowych
  • Oczy: ślepota lub niedowidzenie
  • Zatoki: zapalenie zatok
  • Serce: zapalenie wsierdzia

Badania

---

Wykrycie aspergilozy mogą umożliwić:

• zdjęcie rentgenowskie lub tomografia komputerowa klatki piersiowej z nieprawidłowym obrazem
• wyizolowanie i hodowla grzyba z plwociny
• biopsja tkankowa w poszukiwaniu aspergilozy
• antygenowy test skórny dla rodzaju Aspergillus
• podniesiony poziom immunoglobulin IgE

Leczenie

---

Celem leczenia jest panowanie nad objawami zakażenia. Kolonia grzyba zazwyczaj nie wymaga leczenia, chyba że dojdzie w związku z nią do powstania krwawienia i wtedy dokonuje się wycięcia chirurgicznego. Inwazyjna aspergiloza jest leczona kilka tygodni przez dożylne podawanie leku przeciwgrzybiczego - amfoterycyny B. Zapalenie wsierdzia wywołane przez Aspergillus leczy się poprzez chirurgiczne wycięcie zajętych zastawek oraz długotrwałą terapią amfoterycyną B.

Rokowanie

---

U pacjentów z postacią alergiczną widzi się stopniową poprawę stanu. Aspergiloza inwazyjna może być oporna na leki i doprowadzić do śmierci. Występowanie innych chorób, a także stan odporności organizmu wpływają na ogólne rokowanie w postaci inwazyjnej.

Powikłania

---

• Amfoterycyna B może spowodować niewydolność nerek i inne efekty uboczne.
• Inwazyjna postać płucna może spowodować masywne krwawienie z płuc.

Zapobieganie

---

Szczególnie powinni uważać pacjenci z obniżoną odpornością. Należy być ostrożnym również przy przyjmowaniu leków immunospupresyjnych. Prewencja AIDS zapobiega oportunistycznym zakażeniom, w tym także aspergilozie.

Źródło

---

Artykuł z MedlinePlus ^*

Choroby zakaźne | Aspergillosis | Aspergillose | Aspergillose | Aspergilose