Androgeny są to hormony płciowe o budowie sterydowej o działaniu maskulinizującym fizjologicznie występujące u meżczyzn, jak i w małych stężeniach u kobiet.

U mężczyzn androgeny produkowane są przez:

• komórki Leydiga (śródmiąższowe) znajdujące się w męskich gonadach czyli jądrach
• część siatkowatą kory nadnerczy

U kobiet androgeny wytwarzane są przez:

• jajniki
• część siatkowatą kory nadnerczy

Pierwotnym materiałem do syntezy androgenów jest cholesterol. Jest on wstępnie syntetyzowany z glukozy i kwasów tłuszczowych lub pobierany z dostarczanych drogą krwi cząsteczek lipoprotein LDL.

Produkcja androgenów pozostaje pod kontrolą hormonu tropowego wytwarzanego przez przedni płat przysadki mózgowej | lutropiny (LH - hormon luteizujący). Między wydzielaniem lutropiny a androgenów zachodzi ujemne sprzężenie zwrotne. Z kolei wydzielanie lutropiny zależy od wydzielanego przez podwzgórze hormonu uwalniającego GnRH czyli gonadoliberyny.

Do androgenów wytwarzanych w jądrach należą:

• testosteron
• dihydrotestosteron (DHT)
• androstendion

Do androgenów wytwarzanych w jajnikach należą:

• dihydrotestosteron
• androstendion

Do androgenów wytwarzanych w korze nadnerczy należą:

• testosteron
• dehydroepiandrosteron (DHEA)

Fizjologiczne działanie androgenów:

• kształtowanie się męskich narządów płciowych w życiu płodowym
• wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp.)
• wpływ na spermatogenezę
• wpływ anaboliczny (zwiększenie masy mięśniowej itp.)

Nadmiar androgenów u kobiet powoduje szereg zaburzeń, między innymi wykształcanie się męskiej budowy ciała (maskulinizacja), męskiego typu owłosienia (wirylizacja), a także zaburzenia płodności, trądzik, łojotok, łysienie typu męskiego.

Zobacz także:

• estrogeny
• gestageny
• steryd anaboliczny

Hormony | Endokrynologia | Ginekologia i położnictwo

Androgen | Androgen | Andrógeno | Androgène | אנדרוגן | Androgenai | アンドロゲン | Androgeen | Andrógeno | Андрогены | Androgén | Androgener | Андрогени