North_America_satellite_orthographic.jpg | APDW.png
Ameryka Północna, kontynent na półkuli zachodniej, pomiędzy Oceanem Spokojnym i Oceanem Atlantyckim oraz na północ od Przesmyku Panamskiego. Oddzielony od Azji Cieśniną Beringa; do A.P. należy Ameryka Środkowa.
Powierzchnia
24,2 mln km²
Liczba mieszkańców
493 mln (2001)
Rozciągłość południkowa 7,2 tys. km, równoleżnikowa 6,8 tys. km. Kontynent silnie rozczłonkowany, długość linii brzegowej 75,5 tys. km; liczne wyspy (Grenlandia, Ziemia Baffina, Kuba) i półwyspy (Labrador, Floryda, Kalifornijski); średnia wysokość 677 m, najwyższy punkt w Kordylierach (McKinley, 6194 m), najniższy — w Dolinie Śmierci (86 m p.p.m.); ponad 64% powierzchni leży powyżej 300 m; wzdłuż zachodnich brzegów Kordyliery (aktywne sejsmicznie) z wewn. wyżynami (Kolorado, Meksykańska), wewnątrz Wielkie Równiny i Niz. Wewnętrzne, na wsch. Appalachy; wybrzeża zach. nizinne. Klimat od okołobiegunowego na pn. przez umiarkowany, podzwrotnikowy i zwrotnikowy do równikowego w Ameryce Środk.; w Kordylierach klimaty górskie; główne rzeki: Missisipi z Missouri, Mackenzie, Jukon; jezioro: Górne, Huron, Michigan, Wielkie Jezioro Niedźwiedzie, Wielkie Jezioro Niewolnicze, Erie; na północy pustynie arkt., tundra, lasy iglaste, ku pd. przechodzą w lasy mieszane i liściaste, w części środkowej prerie, na pd.-zach. półpustynie i pustynie; w Kordylierach górskie lasy iglaste i roślinność alp., na wybrzeżach Ameryki Środkowej lasy równikowe; fauna zróżnicowana: wół piżmowy, renifer karibu, jeleń wirgiński, niedźwiedzie (baribal, grizzli), bizon (w rezerwatach). Amerykę Północną zamieszkuje 8% ludności świata, głównie biali, czarni i Indianie; znaczne obszary bezludne (np. Kanada, Grenlandia), najgęściej zaludnione Bermudy, północno-wschodnie wybrzeża USA; ludność miejska ok. 75%. Największe miasta Ameryki Północnej to Meksyk (15,3 mln), Nowy Jork (7,4 mln) i Los Angeles (3,6 mln).
Terytoria zależne:
Noord-Amerika | Norðamerica | أمريكا الشمالية | America d'o Norte | Norteamérica | উত্তর আমেরিকা | Pak Bí-chiu | Sjeverna Amerika | Norzhamerika | Северна Америка | Amèrica del Nord | Çӳрçěр Америка | Severní Amerika | Gogledd America | Nordamerika | Nordamerika | Põhja-Ameerika manner | North America | América del Norte | Nordameriko | Ipar Amerika | Norðuramerika | Amérique du Nord | Noard-Amearika | Meiriceá Thuaidh | América do Norte | ઉત્તર અમેરિકા | 북아메리카 | ʻAmelika ʻĀkau | Sjeverna Amerika | Amerika Utara | Norður-Ameríka | America settentrionale | אמריקה הצפונית | Amerik dinò | America Septentrionalis | Ziemeļamerika | Nord- a Mëttelamerika | Šiaurės Amerika | Noord-Amerika | Észak-Amerika | Северна Америка | उत्तर अमेरिका | Noord-Amerika | 北アメリカ | Nord-Amerika | Nord-Amerika | Améthique du Nord | Noordamerika | América do Norte | America de Nord | Северная Америка | Davvi-Amerihkká | Amèrica dû Nord | North America | Severná Amerika | Severna Amerika | Северна Америка | Severna Amerika | Pohjois-Amerikka | Nordamerika | Hilagang Amerika | வட அமெரிக்கா | ทวีปอเมริกาเหนือ | Bắc Mỹ | Kuzey Amerika | Північна Америка | 北美洲
This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the
"Ameryka Północna".
Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world