Alzacja (fr. Alsace, niem. Elsass) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem. Składa się z dwóch departamentów: Bas-Rhin na północy oraz Haut-Rhin na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire-de-Belfort.

Geografia

Region Alzacji ma wydłużony z północy na południe kształt. Graniczy od północy i wschodu z Niemcami, od południa ze Szwajcarią i regionem Franche-Comté, a od zachodu z Lotaryngią.

Położony jest na nadrzecznej równinie, ograniczonej od zachodu Renem, a od wschodu masywem Wogezów. Do głównej doliny schodzą z zachodu na wschód doliny mniejszych dopływów Renu. Znajdują się tu rozległe tereny leśne, głównie w Wogezach oraz na północy departamenty Bas-Rhin (lasy Haguenau).

Historia

Najważniejsze daty:

• 1648: traktat westfalski przekazał Alzację Królestwu Francji,
• 1790: Alzacja została podzielona na dwa departamenty Bas-Rhin i Haut-Rhin,
• 1871: traktat frankfurcki – Prusy zaanektowały Alzację (bez okolic Belfort) oraz Lotaryngię,
• 22 listopada 1918: oddziały francuskie wkroczyły do Strasburga,
• 1919: traktat wersalski zapewnił Francji zwrot Alzacji,
• 1940-1944: III Rzesza niemiecka ponownie zajęła Alzację,
• 23 listopada 1944: generał Leclerc zajął Strasburg, Alzacja znowu francuska.

Alsace topo.png

Ludność

Alzacja, zajmująca powierzchnię 8280 km², jest najmniejszym regionem administracyjnym Francji metropolitalnej. Jednocześnie należy do najgęściej zaludnionych regionów – na 1 km² przypada średnio 217 osób. Największym miastem regionu jest jego ośrodek administracyjny – Strasburg, w którym mieszka ponad 270 tys. mieszk. Inne większe miasta to: Miluza (111,3 mieszk.), Colmar (65,7), Haguenau (33,3), Schiltigheim (31,8), Illkirch-Graffenstaden (24,6) oraz Saint-Louis (20,1).

Znacząca część ludności alzackiej posługuje się płynnie miejscowym językiem – alzackim – który jest dialektem języka niemieckiego z pewnym zapożyczeniami z francuskiego. Przez długi okres czasu był on językiem rodzimym dla większości Alzatczyków. W okresach 1871-1919 oraz 1940-44, gdy tereny te podlegały władzy Niemiec, językiem urzędowym był język niemiecki. Mimo to w niektórych górskich dolinach Wogezów, nawet w tych okresach, istniały osady, w których ludność posługiwała się wyłącznie językiem francuskim.

Gospodarka

Region Alzacji jest obszarem o zróżnicowanej gospodarce – jest to m.in.:

• uprawa winorośli i produkcja win, np. rieslinga, zwłaszcza między miastami Sélestat i Colmar,
• uprawa chmielu i browarnictwo (okolice Strasburga),
• przemysł leśny,
• przemysł wydobywczy (fosfaty) to głębinowe kopalnie soli potasowych m. in. pod Miluzą. Część z nich została już zamknięta i przekształcona w tzw. obszary przemysłowe (zones industrielles) z siedzibami firm prowadzących inną, niż wydobywczą działalność wytwórczą i usługową.
• przemysł samochodowy (w Miluzie),
• turystyka.

AlzacjaRegiony Europy

Elsass | Alsazia | Elzas | Alsàcia | Alsasko | Alsazia | Alsace | Elsass | Alsace | Alsace | Alsacia | Alzaco | Alsace | Alsacia | 알자스 | Elzas | Alsace | Elsass | Alsazia | אלזס | ელზასი | Alsace | Alsatia | Elzasas | Elzász | Alsace | Elzas | アルザス地域圏 | Alsace | Alsace | Alsàcia | Alsácia | Alsacia | Эльзас | Alsasko | Алзас | Elsass | Alsace | 阿爾薩斯