Alpy zdjęcie satelitarne.jpg Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe) - najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Jego długość wynosi około 1200 km, a szerokość od 150 do 250km. Najwyższym szczytem Alp, a zarazem całej Europy, jest położony na granicy francusko-włoskiej Mont Blanc (wł. Monte Bianco), choć główny wierzchołek znajduje się po stronie francuskiej. Wznosi się na wysokość 4808,45 m n.p.m.. Alpy położone są na terytorium kilku państw europejskich: od wschodu Słowenia, Austria, Niemcy, Liechtenstein, Włochy, Szwajcaria, Francja i Monako. Niektóre z nich, w których Alpy zajmują znaczącą część terytorium nazywane są często krajami alpejskimi.

Nazwa

Pochodzenie nazwy jest niepewne, niektórzy wiążą ją z celtyckim rdzeniem alb, oznaczającym "wysokość", inni natomiast wskazują na łaciński przymiotnik albus - "biały", co miało odnosić się do ośnieżonych szczytów Alp. Ta druga hipoteza jest wątpliwa, zważywszy, że na terenie całego łańcucha określenie "alp" odnosi się do wysokogórskich pastwisk (w Polsce nazywanych halami), a nie do szczytów górskich.

Podział

W podstawowym podziale wyróżnia się dwie części: wyższe Alpy Zachodnie oraz niższe Alpy Wschodnie. Granica przebiega obniżeniem Jeziora Bodeńskiego, doliną górnego Renu, przełęcz|przełęczą Splügen i doliną rzeki San Giacomo aż do jeziora Como.

Tak przyjęty podział na Alpy Wchodnie i Alpy Zachodnie nie jest kwestią arbitralnych ustaleń, lecz posiada istotne uzasadnienie w odmienności gelogicznej budowy Alp wschodnich i Alp Zachodnich.

Podział geologiczny

Ponadto, zwłaszcza w Alpach Wschodnich, na podstawie budowy gelogicznej wyróżnia się:

• starsze Alpy Centralne (niem. Zentralalpen) zbudowne ze starych skał metamorficznych (gneisy, łupki krystaliczne, łupki fyllitowe) pociętych intruzjami granodiorytowymi, tonalitowymi i rilitowymi oraz pokrytych fragmentarycznie mezozoicznymi skałami osadowymi (głównie wapienie),
• młodsze Alpy Wapienne (niem. Kalkalpen) zbudowne z trzeciorzędowych skał osadowych (głównie wapienie i dolomity),
• najmłodsze Prealpy zbudowne z kredowych i trzeciorzędowych skał głównie fliszowych.Spotyka sie też skały granitowe

Podział na główne pasma:

• Alpy Zachodnie:
  • Alpy Nadmorskie,
  • Alpy Kotyjskie,
  • Alpy Delfinackie,
  • Alpy Graickie,
  • Alpy Sabaudzkie,
  • Alpy Pennińskie,
  • Alpy Lepontyńskie,
  • Alpy Berneńskie,
  • Alpy Glarneńskie
  • Alpy Wapienne
  • Prealpy

• Alpy Wschodnie:
  • Alpy Centralne
    • Alpy Retyckie,
    • Ferwall,
    • Alpy Oetztalskie,
    • Sztubaje,
    • Texell,
    • Tuxner,
    • Alpy Zillertalskie,
    • Rieserferner,
    • Wysokie Taury,
    • Niskie Taury,
    • Alpy Noryckie,
  • Alpy Wapienne
    • Alpy Lechtalskie,
    • Alpy Kitzbühelskie,
    • Alpy Algawskie,
    • Tyrolsko-Bawarskie Alpy Wapienne,
    • Alpy Salzburskie,
    • Dachstein,
    • Góry Martwe (niem. Totes Gebirge)
    • Alpy Dolnoaustriackie,
    • Alpy Bergamskie, (wł. Alpi Orobie),
    • Dolomity,
    • Alpy Karnickie,
    • Karawanki,
    • Alpy Julijskie,
    • Alpy Kamnickie.
  • Prealpy fliszowe
    • wiele niewysokich grup górskich, w tym Lasek Wiedeński (niem. Wiennerwald)

Linki zewnętrzne

• Aktualna pogoda i informacje o warunkach śniegowych polski / angielski / niemiecki

Alpy

Alpe | Alpen | ألب | Alpoù | Алпи | Alps | Alpy | Alperne | Alpen | Alpid | Άλπεις | Alps | Alpes | Alpoj | Alpeak | Alpes | Sliabh Alpa | 알프스 산맥 | Alpe | Alpafjöll | Alpi | הרי האלפים | Alpes | Alpės | Alpok | Alpen | アルプス山脈 | Alpene | Alpane | Alpes | Alpi | Альпы | Alpi | Alps | Alpy | Alpe | Алпи | Alpe | Alpit | Alperna | เทือกเขาแอลป์ | Alps | Alpler | Альпи | 阿尔卑斯山