article

Logo AMW.jpg Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte - wyższa uczelnia wojskowa, wchodząca w skład polskiej Marynarki Wojennej.

Historia

Tymczasowe Instruktorskie Kursy dla Oficerów (1921 r.)

Po odtworzeniu 28 listopada 1918 r. przez marsz. polski Józefa Piłsudskiego polskiej Marynarki Wojennej przystąpiono do organizowania od podstaw morskiego Rodzaju Sił Zbrojnych.

Jednym z zadań było utworzenie systemu szkoleniowego. W związku ze znaczącym brakiem kadr podoficerskich i marynarskich początkowo zajęto się kształceniem specjalistów i poborowych, formując w 1920 r. Szkołę Marynarzy (od 1921 r. Szkołę Specjalistów Morskich), Kadrę Marynarki Wojennej (od 1921 r. Kadrę Szeregowych Floty, od 1935 r. Kadrę Floty) oraz dywizjon ćwiczebny (od 1930 r. dywizjon szkolny, od 1935 r. Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty).

Ze względu na znaczną ilość oficerów przybyłych z marynarek wojennych państw zaborczych nie było natychmiastowej potrzeby tworzenia systemu szkolnictwa dla tego korpusu. Dopiero po wojnie polsko-bolszewickiej, w której wzięła udział znaczna część składu osobowego Marynarki Wojennej rozpoczęto budowę morskiej szkoły oficerskiej.

Rozkazem szefa Departamentu dla Spraw Morskich gen. por. mar. Kazimierza Porębskiego, z dniem 20 marca 1921 r. sformowano w Toruniu Tymczasowe Kursy Instruktorskie dla Oficerów (TIK) w strukturze:

Kursy były formą przejściową i polegały na przeszkalaniu oficerów i podoficerów z Wojsk Lądowych do służby na okrętach. Na 18-miesięczną naukę przyjmowano kandydatów już posiadających wiedzę wojskową i techniczną. Zakres zajęć teoretycznych obejmował wyłącznie przedmioty dotyczące nawigacji morskiej, budowy okrętów i uzbrojenia okrętowego oraz taktyki morskiej, a poszerzony był o język angielski. W trakcie szkolenia prawie połowę (8 miesięcy) stanowiły praktyki morskie na okrętach Floty. Łącznie Tymczasowe Kursy Instruktorskie ukończyło 39 oficerów, w tym m.in. ppor. mar. Henryk Kłoczkowski.

Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej (1922 r.)

1 października 1922 r. szef Departamentu dla Spraw Morskich wadm. Kazimierz Porębski nakazał do 6 listopada 1922 r. utworzyć Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej (OSMW) w Toruniu z poniższą obsadą personalną:

Nowa, jednowydziałowa szkoła miała realizować docelowy program kształcenia. Kandydaci rekrutowani byli również ze środowiska cywilnego i nie musieli posiadać znajomości wiedzy wojskowej i technicznej. Początkowo czas nauki wynosił 2 lata, a w 1924 r. wydłużony został do 3 lat. Wykłady dzieliły się na przedmioty ogólnowojskowe (musztra, regulaminy itp.), morskie (nawigacja, meteorologia, uzbrojenie itp.), pomocnicze (chemia, matematyka, fizyka) oraz ogólne (prawo, języki obce itp.) Podczas nauki podchorążowie odbywali w sumie rok praktyk morskich na OORP Komendant Piłsudski i Generał Haller oraz innych okrętach Floty.

Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej ukończyło 2 poruczników marynarki i 49 podporuczników marynarki, m.in. ppor. mar. Jan Grudziński i ppor. mar. Romuald Nałęcz-Tymiński.

Komendantami szkoły byli:

Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej (1928 r.)

Kolejna zmiana nazwy szkoły związana była z reorganizacją szkolnictwa w całym Wojsku Polskim. Zgodnie z zarządzeniem ministra spraw wojskowych marsz. polski Józefa Piłsudskiego 19 października 1928 r. Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej przemianowano na Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej (SPMW). Ostatecznie ukształtowana struktura organizacyjna szkoły na dzień 1 września 1939 r. przedstawiała się następująco:

W stosunku do Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej system rekrutacji i kształcenia pozostał niezmieniony, natomiast znacznie zreorganizowano strukturę. W 1938 r. szkołę przeniesiono z Torunia do Bydgoszczy.

Od 1931 r. zaczęto przyjmować kandydatów na oficerów w Morskim Korpusie Technicznym. W tym celu utworzono 2 Wydziały: Morski i Techniczny. Praktyki podchorążych Wydziału Morskiego odbywały się głównie na ORP Iskra, a Wydziału Technicznego na ORP Wilia. W 1935 r. powstał Wydział Administracyjny przeznaczony dla przyszłych administracji morskiej.

Zaczęto również systematycznie wprowadzać, na wzór francuski system kursów przeznaczonych dla oficerów:

  • Oficerskie Kursy Taktyczne (OKT) - od 1930 r.
  • Kurs Oficerów Artylerii Morskiej (KOAM) - od 1932 r.
  • Kurs Oficerów Sygnałowych (KOS) - 1932 r.
  • Kurs Oficerski Obserwatorów Lotnictwa Morskiego (KOOLM) - od 1933 r.
  • Kurs Oficerów Broni Podwodnej (KOBrP) - od 1934 r.
  • Kurs Oficerów Nawigacyjnych (KON) - od 1934 r.
  • Wyższy Kurs Taktyczny (WKT) - od 1938 r.

W latach 1928-1939 Wydział Morski ukończyło 173, Wydział Techniczny 23, a Wydział Administracyjny 12 słuchaczy. Byli wśród nich ppor. mar. Wszechwład Maracewicz i ppor. mar. Bolesław Romanowski. Kursy zaliczyło łącznie 158 oficerów.

Podczas kampania wrześniowej w 1939 r. oficerowie i podchorążowie Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej, którzy przebywali w kraju brali czynny udział w działaniach wojennych, głównie na lądzie. Na okręty Floty oddelegowano 14 podchorążych starszego rocznika, którzy pełnili obowiązki oficerów wachtowych. 6 z nich, w ramach realizacji planu Peking przeszło na niszczycielach do Wielkiej Brytanii. Również do Wielkiej Brytanii przedostało się 3 oficerów i 60 podchorążych, którzy w momencie rozpoczęcia wojny odbywali zagraniczne rejsy szkolne na OORP Iskra i Wilia, a także niektórzy uczestnicy kampanii wrześniowej.

W latach 1928-1939 Szkołą Podchorążych Marynarki Wojennej dowodzili:

Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej (1939 r.)

25 listopada 1939 r. rozkazem szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej kadm. Jerzego Świrskiego reaktywowano w Wielkiej Brytanii Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej, w składzie (obsada stanowisk na dzień 31 grudnia 1939 r.):
  • komendant: kmdr por. Ludwik Ziębicki
    • dyrektor nauk - zastępca komendanta: kmdr ppor. Mirosław Kownacki
      • oficer kursowy: kpt. mar. Bolesław Biskupski
      • oficer kursowy: por. mar. Wacław Fara.

Głównym celem odtworzenia szkoły było ukończenie nauki przez podchorążych, którym udało przedostać się do Wielkiej Brytanii. W późniejszym okresie kandydatów na oficerów rekrutowano także spośród podoficerów i marynarzy. System kształcenia nie zmienił się znacznie w stosunku do czasów przedwojennych, ale praktyka morska odbywała się głównie na okrętach Royal Navy.

17 września 1943 r. szef Kierownictwa Marynarki Wojennej wadm. Jerzy Świrski powołał do życia Szkołę Podchorążych Rezerwy Marynarki Wojennej (SPRMW), która miała wspólną komendę ze Szkołą Podchorążych Marynarki Wojennej. Nowa szkoła przygotowywała kadry dla przyszłej Marynarki Wojennej w Polsce, którą planowano utworzyć po zakończeniu II wojny światowej.

Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej mieściła się kolejno na ORP Gdynia i w Plymouth, a od 1943 r. razem ze Szkołą Podchorążych Rezerwy Marynarki Wojennej w Bickleigh i Okehampton. 25 listopada 1946 r. obydwie szkoły zlikwidowano zarządzeniem szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej wadm. Jerzego Świrskiego.

Od 1939 do 1946 r. Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej ukończyło: w Korpusie Morskim 53 podporuczników marynarki i 40 podporuczników marynarki rezerwy, w Morskim Korpusie Technicznym 16 podporuczników marynarki i 2 podporuczników marynarki rezerwy, a w Korusie Oficerów Służb Marynarki Wojennej 5 podporuczników marynarki i 9 podporuczników marynarki rezerwy. Absolwentami kursów było 49 oficerów.

Kolejnymi komendantami szkół oficerskich w Wielkiej Brytanii byli:

Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej (1946 r.)

18 stycznia 1946 r. naczelny dowódca Wojska Polskiego marsz. polski Michał Rola-Żymierski polecił utworzyć wojskową szkołę morską. Wykonując polecenie szef Sztabu Głównego, pełniący obowiązki dowódcy Marynarki Wojennej kmdr dypl. Adam Mohuczy wydał 1 lutego 1946 r. rozkaz o sformowaniu w Gdyni Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej (OSMW), z następującą organizacją:

Odtworzona w powojennej Polsce Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej była przejściowym rozwiązaniem przed utworzeniem wyższej wojskowej uczelni morskiej. Po utworzeniu Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej zakończono przyjmowanie kandydatów i rozwiązano Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej.

Pierwszy rocznik rozpoczął naukę w systemie 3-letnim, w kolejnych latach wprowadzono 4-letni okres nauczania. Do szkoły przyjmowano kandydatów, którzy mieli ukończone 4 klasy szkoły średniej, a pierwszeństwo przysługiwało marynarzom i podoficerom Marynarki Wojennej oraz oficerom Wojsk Lądowych.

Na Wydziale Pokładowym nauka składała się z cyklów: ogólnego, politycznego, prowadzenia okrętów, taktyki morskiej, broni morskiej, wiedzy morskiej, łącznościowo-radiolokacyjnego oraz praktyki morskiej. Natomiast na Wydziale Technicznym plan nauki zawierał przedmioty ogólne, polityczne, ogólnotechniczne, elektroniczne, elektrotechniczne, silnikowe oraz praktyki morskie i zakładowe. Na koniec edukacji podchorążowie zdawali egzaminy i prace dyplomowe, po zaliczeniu których otrzymywali specjalności, na Wydziale Pokładowym - pokładową, a na Wydziale Technicznym: parową, spalinową lub elektryczną.

Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej ukończyło ok. 500 oficerów, m.in. ppor. mar. Ludwik Janczyszyn i ppor. mar. Zdzisław Studziński.

Początkowo praktyki morskie odbywały się na cywilnej fregacie s/y Dar Pomorza. W 1948 r. szkole podporządkowano szkuner szkolny ORP Iskra, a w 1951 r. parowiec szkolny ORP Zetempowiec.

W latach 1946-1958 Oficerską Szkołą Marynarki Wojennej kierowali:

Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej (1955 r.)

Uchwałą Rady Ministrów z 11 czerwca 1955 r. w miejsce Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej powołano Wyższą Szkołę Marynarki Wojennej (WSMW), wyższą uczelnię wojskową na prawach akademii. W 1959 r. jej dowództwo stanowili:
  • komendant: p.o. kmdr por. Tadeusz Makarewicz
    • zastępca komendanta ds. liniowych: kmdr por. Tadeusz Makarewicz
    • zastępca komendanta ds. naukowych: p.o. kmdr por. Tadeusz Chorosiewicz
    • zastępca komendanta ds. politycznych: cz.p.o. kmdr por. Tadeusz Dziekan
    • zastępca komendanta ds. okrętów szkolnych i praktyk morskich: kmdr Bolesław Romanowski
    • komendant Wydziału Pokładowego: kmdr por. dypl. Józef Urbański
    • komendant Wydziału Technicznego: kmdr ppor. mgr inż. Władysław Czyż.

W 1956 r. Wyższej Szkole Marynarki Wojennej nadano imię Bohaterów Westerplatte.

Początkowo w szkole istniały 4 fakultety: nawigacji i łączności, broni morskich, techniczny oraz zaoczny. W 1956 r. zlikwidowano fakultet zaoczny, a w 1957 r. pozostałe zreformowano w Wydział Morski i Wydział Techniczny.

W latach 1974-1975 podniesiono bandery na dużym okręcie szkolnym ORP Wodnik oraz 3 kutrach szkolnych: OORP Podchorąży, Kadet i Elew. W 1976 r. ORP Gryf zastąpił starszą jednostkę o tym samym imieniu, eks ORP Zetempowiec. Po wcieleniu ORP Gryf wszystkie okręty szkolne zorganizowano w grupę okrętów szkolnych.

Program studiów nawigacyjnych i mechanicznych był tożsamy z prowadzonym na cywilnych uczelniach morskich, poszerzony o przedmioty z dziedzin ogólnowojskowych i uzbrojenia morskiego. Absolwenci obu wydziałów uzyskiwali tytuł naukowy inżyniera. Od 1955 r. absolwenci Wydziału Pokładowego mogli ubiegać się o przyjęcie na Kurs Doskonalenia Oficerów i Wyższy Kurs Dowódczy, po ukończeniu których uzyskiwali tytuł oficera dyplomowanego. W 1959 r. dla absolwentów Wydziału Technicznego otwarto studia magisterskie. W 1967 r. utworzono Szkołę Chorążych Marynarki Wojennej, a w późniejszym czasie uczelnia uzyskała prawo nadawania tytułów doktora inżyniera w zakresie nauk nawigacyjnych i mechaniki okrętowej.

Wyższą Szkołę Marynarki Wojennej ukończyło ok. 2000 oficerów i 800 chorążych, wśród nich ppor. mar. ppor. mar: Marek Brągoszewski, Czesław Dyrcz, Piotr Kołodziejczyk, Roman Krzyżelewski, Tomasz Mathea, Henryk Sołkiewicz, Maciej Węglewski i Ryszard Łukasik.

Komendanci Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej:

Akademia Marynarki Wojennej (1987 r.)

17 lipca 1987 r. Sejm uchwalił ustawę o przekształceniu Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej w Akademię Marynarki Wojennej (AMW). W 2000 r. jej władze były następujące:

Utworzenie Akademii Marynarki Wojennej ujednoliciło nazwę ze statusem uczelni.

Początkowo przejęła ona strukturę i system kształcenia swojej poprzedniczki. Pod koniec lat 90-tych na kierunkach wojskowych wprowadzono studia magisterskie oraz otwarto cywilne kierunki studiów: nawigację, mechanikę, stosunki międzynarodowe i pedagogikę.

W 1994 r. rozformowano grupę Okrętów Szkolnych, a jednostki pływające przekazano do dywizjonu Okrętów Szkolno-Badawczych 3. Flotylli Okrętów w Gdyni. W 2002 zlikwidowano Szkołę Chorążych Marynarki Wojennej.

Około 2000 r. Instytut Dowódczo-Sztabowy rozwinięto w Wydział Dowodzenia i Zarządzania, a następnie Wydział Dowodzenia i Operacji Morskich, który uzyskał możliwość nadawania tytułów naukowych w zakresie nauk wojskowych. Po utworzeniu Wydziału Dowodzenia i Operacji Morskich wyodrębniono Instytut Nauk Sopołecznych.

Dotychczas uczelnię ukończyło ok. 600 oficerów i 300 chorążych.

Komendanci-rektorzy Akademii Marynarki Wojennej:

Organizacja

Struktura organizacyjna

  • Komenda
    • Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego
      • Instytut Broni Morskich
      • Instytut Morskich Systemów Radioelektronicznych
      • Instytut Nawigacji i Hydrografii Morskiej
    • Wydział Mechaniczno-Elektryczny
      • Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Okrętów
      • Instytut Podstaw Techniki
      • Katedra Matematyki i Fizyki
    • Wydział Dowodzenia i Operacji Morskich
      • Instytut Dowódczo-Sztabowy
      • Instytut Operacji Morskich
    • Instytut Nauk Społecznych
    • Oddział Kształcenia
    • Oddział Naukowy
    • Logistyka
    • Kwestura
    • Biblioteka Główna
    • Biuro Rektora

Władze

  • komendant-rektor: kadm. prof. dr hab. inż. Zygmunt Kitowski;
    • zastępca komendanta - prorektor ds. dydaktycznych: kmdr dr hab. Jerzy Kojkoł, prof. nadzw. AMW
    • zastępca komendanta: - kmdr dr Bogusław Bąk
    • prorektor ds. naukowych: - dr hab. inż. Grażyna Grelowska, prof. nadzw. AMW
    • komendant-dziekan Wydziału Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego: kmdr dr hab. inż. Cezary Specht, prof. nadzw. AMW
    • komendant-dziekan Wydziału Mechaniczno-Elektrycznego: kmdr dr hab. inż. Zbigniew Korczewski, prof. nadzw. AMW
    • komendant-dziekan Wydziału Dowodzenia i Operacji Morskich: kmdr dr Mariusz Zieliński
    • dyrektor Instytutu Nauk Społecznych: prof. dr hab. Andrzej Makowski.

Studia i kursy

Studia magisterskie i zawodowe

Wojskowe
  • Nawigacja (magisterskie)
    • eksploatacja okrętowych systemów pokładowych
    • morskie systemy informacyjne
  • Mechanika i Budowa Maszyn (magisterskie)
    • eksploatacja siłowni okrętowych
    • eksploatacja urządzeń elektrycznych
Cywilne
  • Nawigacja (inżynierskie, magisterskie)
    • morskie systemy informacyjne
    • hydrografia i geodezja morska
  • Mechanika i Budowa Maszyn (inżynierskie, magisterskie)
    • eksploatacja siłowni okrętowych
    • eksploatacja urządzeń elektrycznych
    • inżynieria portów i baz morskich
    • inżynierskie zastosowania komputerów,
    • eksploatacja okrętowych systemów sterowania komputerowego
    • inżynieria bezpieczeństwa pracy
  • Stosunki Międzynarodowe i Bezpieczeństwo Morskie Państwa
  • Pedagogika (licencjackie)
    • wychowanie obronne i edukacja europejska
    • wychowanie obronne, patologie i dewiacje społeczne

Studia podyplomowe

Wojskowe
  • taktyka marynarki wojennej
  • morska sztuka operacyjna
  • uzbrojenie
Cywilne
  • zarządzanie kryzysowe

Studia doktoranckie

Wojskowe
  • nawigacja
  • mechanika
  • uzbrojenie
  • sztuka wojenna
Cywilne
  • historia
  • bezpieczeństwo morskie

Kursy

  • radarowe, ARPA
  • hydrograficzne klasy A i B
  • systemu nawigacji satelitarnej GPS
  • systemu bezpieczeństwa morskiego GMDSS
  • ochrony przeciwpożarowej
  • indywidualnych technik ratunkowych
  • medyczne
  • językowe

Doktorzy honoris causa

Bibliografia

  • Władysław Białek, Tadeusz Struniewski Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej imienia Bohaterów Westerplatte Wojskowy Instytut Historyczny , Warszawa 1978
  • Julian Czerwiński, Małgorzata Czerwińska, Maria Babnis, Alfons Jankowski, Jan Sawicki Kadry Morskie Rzeczypospolitej. Tom II. Polska Marynarka Wojenna. Część I. Korpus oficerów 1918-1947. Wyższa Szkoła Morska, Gdynia 1996 (ISBN 83-86703-50-4)
  • Strona internetowa Akademii marynarki Wojennej - http://www.amw.gdynia.pl

Linki zewnętrzne

Polskie szkolnictwo Marynarki Wojennej | Polskie uczelnie wyższe | Gdynia

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Akademia Marynarki Wojennej".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world