| rok 1983 / MCMLXXXIII
| XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1981 « 1982 « 1983 » 1984 » 1985
__TOC__
- 4 stycznia - Adam Hanuszkiewicz (Teatr Narodowy) i Gustaw Holoubek (Teatr Dramatyczny) zostali usunięci ze stanowisk dyrektorów teatrów.
- 5 stycznia - Józef Glemp został kardynałem.
- 13 stycznia - wydalono korespondentkę UPI, R.E.Gruber; spowodowało to wydalenie z USA korespondenta PAP, Stanisława Głąbińskiego.
- 30 stycznia - na wezwanie Biura Politycznego KC PZPR. które postanowiło zlikwidować nadto rozdyskutowane ugrupowanie w partii, rozwiązał się krakowski Klub Kultury "Kuźnica".
- 12 lutego - prokuratura wojskowa skończyła trzydniowe przesłuchania Lecha Wałęsy jako świadka w sprawie przeciwko Jackowi Kuroniowi i innym członkom Komitetu Samoobrony Społecznej "KOR" (Komitet Obrony Robotników).
- 24 lutego - nowa inscenizacja opery Karola Szymanowskiego "Król Roger" otworzyła uroczystości 150-lecia Teatru Wielkiego w Warszawie.
- 28 lutego - Główny Urząd Statystyczny podał, że nastąpił dalszy spadek dochodu narodowego o 8% w stosunku do roku 1982, zaś w stosunku do roku 1978 - o 25%.
- 15 marca - władze ponowiły oficjalne zaproszenie papieża do złożenia wizyty w ojczyźnie w dniach 16-22 czerwca 1983.
- 15 marca - podwyżka cen kawy, papierosów i benzyny.
- 22 marca - generał Czesław Kiszczak wyraził optymizm w sprawie łagodzenia obstrzeń stanu wojennego.
- 20 kwietnia - prezydent Warszawy zawiesił Związek Artystów Plastyków. Oficjalne uzasadnienie tej decyzji: "za działalność niezgodną ze statutem".
- 1 maja - pierwszomajowe kontrmanifestacje, m.in. w Krakowie, Gdańsku i w Warszawie.
- 4 maja - od 13 grudnia 1981 do 31 marca 1983 z powodu naruszenia "praw stanu wojennego" oskarżono 3 tys. osób; 215 przebywało w więzieniach.
- 10 maja - Rada Państwa zalegalizowała pierwszą federację nowych związków zawodowych (hutników).
- 14 maja - śmierć 19-letniego maturzysty Grzegorza Przemyka, przesłuchiwanego w komisariacie milicji na Starym Mieście w Warszawie, zbulwersowała opinię publiczną kraju.
- 28 maja - Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego skazał zaocznie na karę śmierci Zdzisława Najdera, szefa sekcji polskiej sekcji Radia Wolna Europa w Monachium.
- 8 czerwca - wizyta prezesa rady nadzorczej koncernu Kruppa, Bertholta Beitza.
- 16 - 22 czerwca - Miała miejsce II pielgrzymka Jana Pawła II do ojczyny.
- 17 czerwca - nazajutrz po likwidacji Związku Artystów Plastyków, władze zezwoliły na rejestrację Związku Artystów Rzeźbiarzy.
- 30 czerwca - Po wyprodukowaniu 521 311 sztuk zakończono produkcję polskiego samochodu Syrena.
- 1 lipca - podwyżka cen skupu produktów rolnych; dewaluacja złotego w stosunku do dolara o 7,8%.
- 21 lipca - zakończyła działalność WRON, generał Wojciech Jaruzelski został przewodniczącym Komitetu Obrony Kraju i zwierzchnikiem sił zbrojnych.
- 22 lipca - Zniesiono stan wojenny w Polsce (od 13 grudnia 1981).
- 30 lipca - szóstym szlagierem wydawniczym roku stała się powieść Romana Bratnego "Rok w trumnie", trywialna i brutalna groteska na temat zjawisk stanu wojennego.
- 19 sierpnia - władze rozwiązały ZLP.
- 24 sierpnia - władze rozwiązały zarząd polskiego PEN-Clubu i tydzień później ustanowiły zarząd komisaryczny.
- 31 sierpnia - w rocznicę porozumień gdańskich, w wielu miejscowościach odbyły się manifestacje; 1472 osoby zatrzymano, 17 z nich aresztowano.
- 19 września - ukształtował się komitet założycielski z Haliną Auderską na czele, popieranego przez władze nowego ZLP.
- 1 października - w Warszawie przy murach Starego Miasta na ul. Podwale, odsłonięto pomnik "Małego Powstańca", projektu Jana Jarnuszkiewicza.
- 5 października - Gdańszczanin Lech Wałęsa uhonorowany został Pokojową Nagrodą Nobla.
- 20 października - Stary Teatr z Krakowa zainaugurował działalność "Teatru Rzeczypospolitej"; publiczność Warszawy oglądała "Wyzwolenie", głośny spektakl Stanisława Wyspiańskiego, w reżyserii K.Swinarskiego wystawiany od 1974 roku.
- 28 października - PRON zwrócił się do Sejmu o przedłużenie ustalonego w amnestii okresu ujawnienia się (do końca roku) osób, których działalność polityczna podlegała zagrożeniu karą z mocy dekretów i stanu wojennego.
- 1 listopada - rozpoczęto starania o beatyfikację kardynała Stefana Wyszyńskiego.
- 1 listopada - po 6-miesięcznej przerwie przywrócono reglamentację masła, innych tłuszczów zwierzęcych i margaryny.
- 4 listopada - zjazd "nowego" ZLP: prezesem została Halina Auderska.
- 12 listopada - premiera "Irydiona" Zygmunta Krasińskiego w Krakowie, Jerzy Trela w roli Masynissy (reżyseria: Mikołaj Grabowski)
- 25 listopada - wizyta szefa Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR, Czebrikowa.
- 10 grudnia - Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla - nagrodę odebrała żona.
- 19 grudnia - Janusz Majewski prezesem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, które uniknęło rozwiązania przez władzę. Henryk Szletyński prezesem związku aktorów.
- 20 grudnia - wojskowe grupy operacyjne, powołane w warunkach stanu wojennego przez KOR, zbadały funkcjonowanie służb publicznych w kraju.
- 31 grudnia - w 1983 roku po raz pierwszy od 1979 roku wzrósł wytworzony dochód narodowy (o 4-5%), ale był on niższy o 20% od dochodu w roku 1978.
- 3 stycznia - Apple Computer zaprezentowała komputer biurowy z myszką.
- 17 stycznia - Nigeria wydaliła ponad 2 miliony nielegalnych imigrantów, głównie z Ghany.
- 6 marca - zwycięstwo koalicji CDU/CSU i FDP w wyborach do Bundestagu - Helmut Kohl kanclerzem RFN,
- 24 kwietnia - kanclerz Austrii Bruno Kreisky ustąpił ze stanowisku po przegranych przez Socjalistyczną Partię Austrii wyborach do parlamentu.
- 11 maja - "dzień narodowego protestu" w Chile - pokojowa demonstracja przeciw reżimowi wojskowemu i na rzecz swobód obywatelskich,
- 14 maja - na Sycylii wybuchł wulkan Etna.
- 9 czerwca - zwycięstwo Partii Konserwatywnej Margaret Thatcher w wyborach do Izby Gmin,
- 16 czerwca - pierwszy komercyjny start europejskiej rakiety Ariane z Gujany Francuskiej.
- 24 czerwca - Syria wydaliła szefa OWP Jasira Arafata.
- 21 sierpnia - opozycyjny polityk filipiński Benigno Aquino został zastrzelony na lotnisku w Manili.
- 1 września - zestrzelenie południowokoreańskiego jumbo jeta przez radzieckie samoloty wojskowe,
- 6 września - ZSRR przyznał się do zestrzelania koreańskiego samolotu z 269 osobami na pokładzie.
- 9 września - przyjęcie dokumentu końcowego KBWE,
- 10 października - Icchak Szamir zastąpił Menachema Begina na stanowisku premiera Izraela.
- 22 października - w RFN ponad milion osób wzięło udział w protestach przeciwko zbrojeniom atomowym,
- 25 października - inwazja Stanów Zjednoczonych na Grenadę,
- 30 października - pierwsze wybory w Argentynie od czasu przejęcia władzy przez wojsko,
- 15 listopada - ogłoszenie niepodległości tureckiej części Cypru,
- Rick Mascitti zapronował C++ jako nazwę nowego języka wzorowanego na C
- 21 stycznia - Justyna Kowalczyk, polska biegaczka narciarska
- 3 marca - Bartosz Obuchowicz, polski aktor
- 23 marca - Karolina Borkowska, polska aktorka
- 7 maja - Tomasz Pochwała, polski skoczek narciarski
- 12 maja - Alicja Bachleda-Curuś, polska aktorka
- 14 maja - Tomisław Tajner, polski skoczek narciarski, syn trenera Apoloniusza Tajnera
- 10 czerwca - Tomasz Makowiecki, polski muzyk
- 3 lipca - Dorota Masłowska, polska pisarka
- 22 lipca - Arsenie Toderas, mołdawski piosenkarz
- 21 sierpnia - Łukasz Romanek, polski żużlowiec
- 13 grudnia - Otylia Jędrzejczak, polska pływaczka, dwukrotna medalistka olimpijska
Mezo - polski muzyk hiphopowy
- 20 stycznia - Garrincha, piłkarz brazylijski, mistrz świata 1962 (ur.1933)
- 27 stycznia - Louis de Funès, francuski aktor filmowy (ur.1914)
- 4 lutego - Karen Ann Carpenter, amerykańska piosenkarka, założycielka wspólnie z bratem Richardem Carpenterem popularnego zespołu muzycznego The Carpenters
- 16 lutego - Kazimiera Iłłakowiczówna, polska poetka, sekretarka marszałka Piłsudskiego
- 22 lutego - Mieczysław Jastrun, polski poeta i esista
- 25 lutego - Tennessee Williams, amerykański dramaturg
- 27 marca - Hanna Malewska, polska pisarka
- 19 kwietnia - Jerzy Andrzejewski, polski pisarz
- 28 kwietnia - Jan Rzepecki, pułkownik Wojska Polskiego, historyk
- 14 maja - Grzegorz Przemyk, polski działacz opozycyjny, zamordowany przez milicję
- 1 czerwca - Anna Seghers, pisarka niemiecka (ur. 1900)
- 17 czerwca - Miron Białoszewski, polski pisarz, współtwórca polskiego teatru eksperymentalnego (ur.1922)
- 17 lipca - Halden Keffer Hartline, amerykański fizjolog, laureat Nagrody Nobla w 1967
- 23 lipca - Georges Auric francuski kompozytor i krytyk muzyczny
- 29 lipca - Luis Buñuel, hiszpański reżyser filmowy
- 29 lipca - David Niven, angielski aktor filmowy
- 5 sierpnia - Bart Bok, holenderski astrofizyk (ur. 1906)
- 18 sierpnia - Jan Zachwatowicz, profesor architektury polskiej
- 19 sierpnia - Zofia Mrozowska, aktorka teatralna i filmowa
- 25 września - Leopold III, król Belgów (ur. 1901)
- 7 listopada - Germaine Tailleferre, kompozytorka francuska
- 25 grudnia - Joan Miró, hiszpański malarz
| |
|
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
| align="center" bgcolor="#E0FFE0" | align=center |
|
|
XX wiek
1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983년 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | ೧೯೮೩ | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983年 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983 | พ.ศ. 2526 | 1983 | 1983 | 1983 | 1983年
"1983"