Środowisko społeczne to zestaw osób oraz grup oddziałujących na człowieka. Środowisko społeczne kształtuje każdą osobę podczas jej rozwoju częściowo determinując jej poglądy zachowania i możliwości.

Podstawowe cechy środowiska społecznego wyróżnianie w socjologii to:

• gęstość rozmieszczenia ludzi - czy to jest mała osada czy wielkie miasto,
• poziom kultury reprezentowanej przez otoczenie - ilość ludzi wykształconych, bogactwo form rozrywki, dostęp do wiedzy,
• zasobność materialna - jak wiele pracy trzeba włożyć w utrzymanie się i ile pozostaje potem wolnego czasu.

W historii nauk humanistycznych pojawiło się podejście deterministyczne do środowiska społecznego. Nie ważne jakie są cechy osobnicze jednostki, bo społeczeństwo ulepi z tego materiału, taką osobę jaką będzie chciało.

Przykładem mogą być tutaj wsie, które pozostały po wielkich PGR-ach. Młodzi ludzie żyjący, tam mieli anty-przykład swoich rodziców, którzy nie tworzyli w nich pozytywnego obrazu nauki i pracy. Efektem braku motywacji stał się brak wykształcenia oraz niechęć do walki o swoją przyszłość. Bieda stała się dziedziczna.

Na determinizmie społecznym opierała się ideologia komunizmu. Komuniści zakładali, że poprawa środowiska społecznego uczyni ludzi lepszymi:

Byt określa świadomość – Karol Marks

Poprawienie bytu robotników miało uczynić z nich lepszych ludzi zdolnych do altruistycznego poświęcenia dla socjalistycznego państwa. Komuniści zakładali, że dzięki właściwemu środowiku robotnicy nie będą potrzebować materialnej motywacji do ciężkiej pracy.

Jednak wiele badań wskazuje, że wpływ środowiska na człowieka wydaje się być ograniczony. Przykładem mogą być zachowania związane z płcią. Prace naukowe na ludzkim mózgu wykazują na wyraźnie różnice między działenim umysłu kobiety i mężczyzny. Wygląda na to, że środowisko społecznie nie odpowiada za wykształcenie typowych dla danej płci zachowań. Dziewczynki same z siebie wolą bawić się lalkami, a chłopców bardziej pociągają małe samochodziki. Idąc dalej osoby transseksualne mimo ogromnej presji przeciwstawiają się środowisku społecznemu i wybierają nie właściwe zabawki.

Zobacz też: ekologia, świat społeczny

Psychologia społeczna | socjologia

Soziales Milieu | Social environment