article

GreatBarrierReef-EO.JPG er del av verdsarv i Australia]] Stonehenge Closeup.jpg er verdsarv i Storbritannia]] Taj Mahal in March 2004.jpg er verdsarv i India]] Moai_Rano_raraku.jpg er verdsarv i Chile]] Askia.jpg er verdsarv i Mali]]

Verdsarva vår er stadar skapte av naturen eller menneske som er særs viktige for natur- og kulturhistorien vår. UNESCO, Dei Sameinte Nasjonane sin organisasjon for utdanning, vitskap og kultur, fører ei liste over dei mest verdifulle verdsarvstadane i verda. Ved slutten av 2005 var det i alt 812 stader på lista over verdsarv, fordelt på 137 land. Av desse stod 628 for kulturarv, 160 for naturarv, medan 24 hadde både natur- og kulturverdi.

Bakgrunn


Ved byrjinga av 1960-talet tok Egypt til å bygga Assuandemningen. Denne truga med å drukna Abu Simbel, eit av dei viktige gamle kulturområda i landet. For å redda denne «verdsarven» sette UNESCO i gang ein stor internasjonal redningsaksjon. Arkeologiske utgravingar blei påskunda og Abu Simbel blei flytta, stein for stein, til eit trygt område. Bortsett frå flyttinga var kampanjen vellukka, verdssamfunnet hadde vist vilje til å verna om kulturarva si. Dette gav UNESCO mot til å skriva eit utkast til ein konvensjon som skulle verna henne.

Ordning


UNESCO vedtok konvensjonen om vern av verdsarva den 16. november 1972, og slår fast at han skal verna kultur og naturarv av særskilt universell verdi sett frå eit historisk, kunstnerisk, vitskapleg eller estetisk synspunkt. Medlemsland som sit på verdsarvområde har plikt til å ta vare på dei, medan det internasjonale samfunnet bør hjelpa til dersom dei ikkje maktar det *. Verdsarvkonvensjonen er blitt den mest utbreidde miljøvernavtalen i verda.

Ein plass på lista fører ikkje automatisk til goder for ein stad, bortsett frå eit krav om at staden må vera verna. Statusen kan likevel føra til auka interesse for staden, både frå staten, som kan bidra med lovvern og pengestøtte, og frå turistar.

Typar


Kulturarv som vert ført opp på lista kan omfatta mellom anna område med gamle innskrifter eller bilete og bygg eller anlegg som av ein eller annan grunn peiker seg særskilt ut. Naturarv kan vera fysiske eller biologiske formasjonar, tilhaldsstad for særskilde artar, eller særs naturskjønne område. Det finst òg stader som vert rekna både som kultur- og naturarv, fordi dei er blitt skapte av menneske og natur i felleskap.

Sjå òg


Bakgrunnsstoff


verdsarv | Dei sameinte nasjonane

UNESCOs liste over verdens kulturarv | Världsarv | Verdensarvsliste

Patrimoni de la Humanitat | Safleoedd Treftadaeth y Byd | Verdensarvsliste | Welterbe | World Heritage Site | Patrimonio Común de la Humanidad | Monda Kulturheredaĵo de UNESKO | Liste du patrimoine mondial | Patrimonio dell'umanità | Weltierfschaft | Lijst van monumenten op de Werelderfgoedlijst | 世界遺産 | UNESCOs liste over verdens kulturarv | Lista światowego dziedzictwa UNESCO | Locuri din patrimoniul mondial | Всемирное наследие | Maailmanperintöluettelo | Världsarv | 世界遗产

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Verdsarv".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld