article

Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland, i norsk språkbruk oftast berre korta til Storbritannia, er eit konstitusjonelt monarki som omfattar England, Skottland, Wales og Nord-Irland. På engelsk er namnet United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, oftast korta til UK. Øya Storbritannia utgjer størstedelen av Dei britiske øyane, som ligg utanfor den nordvestre kysten av det europeiske kontinentet.

Historie


Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland, på engelsk United Kingdom of Great Britain and Ireland vart skipa den 1. januar 1801. På 1800-talet var Storbritannia den dominerande handels- og sjømakta i verda med eit imperium som strakk seg over en tredel av jordkloten. Mellom anna var India, Canada, Australia og store delar av Aust-Afrika lagt under den britiske krona. Som fylgje av dette er den britiske monarken framleis statsoverhovud i mange tidlegare koloniar. Republikken Irland gjekk ut av det sameinte kongeriket, og namnet på riket vart i 1927 endra til Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland.

Politikk


Storbritannia er eit monarki med parlamentarisk styresett. Grunnlova er delvis uskriven. Statsoverhovud, og i teorien den endelege kjelda for statsmakt, er den britiske monarken. I røynda er monarken i hovudsak ein seremoniell institusjon. Formelt er det monarken gjennom parlamentet (Crown-in-Parliament) som er den suverene makta i staten. I siste instans ligg den lovgjevande, utøvande og dømande makta her.

Storbritannia har vore regjert av tyske fyrstar og fyrstehuset Hannover sidan 1714. Då arva kurfyrsten av Hannover Georg Ludwig trona. Dronning Victoria av Storbritannia var den siste av fyrstehuset Hannover på den britiske trona. Trona gjekk over til slekta til hennar mann. Han var ein del av Sachsen sitt kongehus Wettin (eller fyrstehuset Sachsen-Coburg-Gotha). I 1917 vart namnet på den engelske delen av fyrstehuset endra til fyrstehuset Windsor. Etter dronning Elizabeth II vil trona gå over til fyrstehuset Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg. Fyrstehuset regjerer Danmark og Noreg, og var tidlegare fyrstehus i Hellas. Mannen til dronning Elizabeth, Prins Philip, hertug av Edinburgh, var før han gifta seg prins av Hellas og Danmark.

Koloniar


På verdsveven


Storbritannia | Land i Europa

Det forente kongerike Storbritannia og Nord-Irland | Det Forenede Kongerige | Storbritannien

Verenigde Koninkryk | Reino Unito | Geánlǽht Cynedóm | مملكة متحدة | Reinu Uníu | Обединено кралство Великобритания и Северна Ирландия | যুক্তরাজ্য | Rouantelezh Unanet Breizh Veur ha Norzhiwerzhon | Velika Britanija | Regne Unit de la Gran Bretanya i Irlanda del Nord | Velká Británie | Y Deyrnas Unedig | Det Forenede Kongerige | Großbritannien und Nordirland | Ηνωμένο Βασίλειο | United Kingdom | Unuiĝinta Reĝlando | Reino Unido | Suurbritannia | پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی | Yhdistynyt kuningaskunta | Stóra Bretland | Royaume-Uni | Grut-Brittanje | An Ríocht Aontaithe | An Rìoghachd Aonaichte | Reino Unido - United Kingdom | Reeriaght Unnaneyssit | הממלכה המאוחדת | Ujedinjeno Kraljevstvo | Nagy-Britannia | Regno Unite | Britania Raya | Unionita Rejio | Bretland | Regno Unito | イギリス | დიდი ბრიტანეთი | 영국 | Rywvaneth Unys | Regnum Unitum | Vereineg Keuninkriek | Jungtinė Karalystė | Apvienotā Karaliste | Kīngitanga Whakakotahi | United Kingdom | Grootbritannien un Noordirland | Verenigd Koninkrijk | Det forente kongerike Storbritannia og Nord-Irland | Reialme Unit | Стыр Британи | Wielka Brytania | Reino Unido | Reginavel Unì da la Gronda Britannia ed Irlanda dal Nord | Regatul Unit | Великобритания | Regnu Unitu | Unitit Kinrick | United Kingdom | Spojené kráľovstvo | Združeno kraljestvo Velika Britanija in Severna Irska | Уједињено Краљевство | Storbritannien | สหราชอาณาจักร | United Kingdom | Birleşik Krallık | Великобританія | برطانیہ | Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland | גרױסבריטאַניע | 英国 | Liân-ha̍p Ông-kok

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Storbritannia".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld