article Walvissen zijn een groep van circa 80 soorten grote, in zee levende zoogdieren behorende tot de orde Cetacea. De orde bevat twee subordes: De Baleinwalvissen (Mysticeti) en de Tandwalvissen (Odontoceti). Recentelijk is, op basis van genetische gegevens, ook een andere indeling voorgesteld, waarbij de walvissen tot de orde Cetartiodactyla worden gerekend. De plaats van de onderordes van de orde Cetacea is hierbij niet geheel duidelijk.

Kenmerken van walvissen


Net als alle zoogdieren ademen walvissen lucht met behulp van hun longen. Ze zijn warmbloedig (endothermisch), brengen levende jongen ter wereld (onder water!), voeden deze jongen met melk uit speciale melkklieren, en hun lichaam is bedekt met (weinig) haar.

De neus is bij de walvis omgevormd tot een enkel neusgat boven op het hoofd. Om hun soms lange en diepe duiken te kunnen uitvoeren is hun lichaam in staat om zeer efficiënt met zuurstof om te gaan. Als een walvis na een duik aan de oppervlakte komt en uitademt ontstaat vaak een kenmerkende en metershoge stoomwolk. Kenners kunnen aan de vorm van deze wolk vaak zien om welke soort walvis het gaat.

Baleinwalvissen hebben in hun bek baleinen, zeefachtige structuren waarmee het voedsel, kleine vissen en microscopisch plankton, uit het water wordt gezeefd. De baleinen bestaan uit keratine.

De Blauwe vinvis is het grootste dier dat ooit op aarde heeft geleefd. Het kan rond de 30 meter lang worden met een gewicht van 150 ton.

Gedurende de laatste eeuwen zijn vele walvissoorten bijna tot uitsterven gebracht door de behoefte aan hun vlees en vet (gebruikt voor lampolie). Amber is een product dat wordt gewonnen uit het lichaam van de potvis en dat wordt gebruikt in de fabricage van parfum.

Door internationale verdragen is de jacht op walvissen sterk aan banden gelegd. Door Canada, IJsland, Japan en Noorwegen en enkele andere landen wordt op niet-bedreigde kleinere walvissoorten gejaagd onder het mom van wetenschappelijk onderzoek.

Door enkele authentieke bevolkingsgroepen in Canada, de Verenigde Staten en de Stille Oceaan wordt nog op kleine schaal op bedreigde walvissoorten gejaagd.

De walvissen behoren tot de bekendste diermuzikanten. Met geluiden van tussen de 20 Hz tot 10 kHz proberen mannetjeswalvissen de vrouwtjes te verleiden. De gezangen die zij zingen bestaan uit verschillende frasen, die uren kunnen duren, en worden soms jarenlang onthouden.

De walvisjacht is het onderwerp van een van de klassiekers uit de Engelse literatuur, het door Herman Melville geschreven boek Moby dick

Rivierdolfijnen


Enkele soorten hebben zich gespecialiseerd in het leven in rivieren zoals de Ganges, de Amazone en de Orinoco (bijvoorbeeld de Orinocodolfijn). Net als hun in zee levende verwanten vinden ze hun weg in het troebele rivierwater door middel van echolocatie, waarbij ze een serie klikgeluiden uitsturen (zie: Zintuigen).

De afstamming van de walvissen


Walvissen zijn ontstaan uit landdieren die, waarschijnlijk in het Eoceen, tussen 55 en 34 miljoen jaar geleden, in zee gingen leven. Over de afstamming van de walvis is in de jaren rond de millenniumwisseling veel te doen geweest. In 2001 werden twee 47 miljoen jaar oude en niet complete fossielen ontdekt in de Pakistaanse provincie Baluchistan. Ze kregen de namen Pakicetus, Rodhocetus balochistanensis en Artiocetus clavis. Het betreft hier tussenvormen tussen op het land levende dieren en de volledig in zee levende walvissen, die nog wel poten hadden. De enkelbeenderen daarvan vertonen kenmerken die anders alleen bij evenhoevigen gezien worden. Er zijn sterke aanwijzingen dat de naaste hedendaagse verwanten de op het land levende nijlpaarden zijn. Vóór de ontdekking van de fossielen had DNA-onderzoek ook al in deze richting gewezen. Men denkt nu dat walvissen afstammen van een groep vleesetende evenhoevigen (Artiodactyla).

Taxonomische indeling van de walvissen


Zie Cetacea (taxonomie)

De walvissen worden ingedeeld in twee onderordes:

Daarnaast is er een uitgestorven orde, de Archaeoceti (soms oerwalvissen of vroege walvissen genoemd).

Zie ook


Walvis

Китоподобни | Cetaci | Kytovci | Hvaler | Wale | Cetacea | Cetáceo | آب‌بازان | Cetacea | לווייתנאים | Cetacea | クジラ目 | 고래목 | Cetacea | Walvèsechtege | Banginis | Ikan paus | Walenie | Cetáceos | Китообразные | Citacea | Veľryby (rad) | Плави кит | Valar

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Walvissen".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld