Vuurwapen

Een vuurwapen is een wapen dat door middel van een ontploffing een projectiel kan afschieten.

Geschiedenis

Vuurwapens ontstaan na de uitvinding van het buskruit. In China waren rond het jaar 1000 al vuurwerk raketten gevuld met buskruit in gebruik bij de oorlogsvoering. Of buskruit via handels routes naar Europa kwam of hier onafhankelijk ontdekt is is niet meer na te gaan. Een anekdote verhaalt dat een Duitse monnik die zich met alchemie bezighield buskruit per ongeluk ontdekt heeft. Rond het midden van de 14e eeuw verschijnen de eerste vuurwapens in Europa. De uitvinding van het kanon in de 16e eeuw met zijn tot dan toe ongekende kracht, maakt definitief een einde aan de Middeleeuwen.

Musket

De eerste handvuurwapens die op het slagveld verschenen waren handkannonen, ook wel donderbus genoemd. Dit was niet meer dan een klein kannon, met een korte loop, die aan het uiteinde van een stok bevestigd was.
Uit de donderbus ontstond de Haakbus met een langere loop, een primitieve kolf, een Kruitpan en een mechanisme om de lont in de pan te drukken. Voor militair gebruik werd de haakbus over in de 16e eeuw vervangen door de caliver, een haakbus met een standaard-kaliber.

Uitvergroting van de haakbus leidde tot de musketten, het zwaarste vuurwapen dat nog door één man bediend kon worden. Die waren aanvankelijk zo zwaar dat ze op een fourquet (vork) steunden. Aanvankelijk werden ze, net als de de haakbus, afgevuurd met een brandende lont. Later werden de musketten handelbaarder, en er werd een ontstekingsmechanisme ontwikkeld dat met een stukje vuursteen werkte. Weer later werd dit vervangen door een percussiesysteem, waarbij een kleine hoeveelheid slagsas in een koperen hoedje werd ontstoken, het slagpijpje, door er een klap op te geven (zoals bij een klappertjespistool). Deze manier van ontsteken was minder gevoelig voor vocht en regen dan de twee voorgaande, maar belangrijker nog, was veel sneller en gaf geen lichtflits die het wild verjaagde.

Geweer

Een geweer is een doorontwikkeling van de musket. Langzamerhand werd het wapen betrouwbaarder en handzamer. Het laden werd aanzienlijk vereenvoudigd (en versneld) met de komst van zgn. achterladers, waarbij een patroon, die de kogel, de lading en de ontsteking bevat, in één keer wordt ingebracht.

Gedurende de negentiende eeuw wordt de musket definitief verdrongen door geweren met getrokken loop, waarmee puntige kogels een draaiing krijgen tijdens het afvuren, waardoor het wapen nauwkeuriger wordt. Hoewel dit al veel eerder werd toegepast, komt het geweer pas pas echt tot goed gebruik met de komst van de Minié-kogel in 1846. Deze kogel, genoemd naar zijn uitvinder de franse Kapitein Minié, maakt het mogelijk om voorladers met een getrokken loop toch snel te laden. Het vier keer zo grote bereik van het geweer met Minié-kogels over de musket maakte dat deze op slag verouderd was.

Pistool

Een pistool is een vuistvuurwapen, vroeger vaak voor persoonlijke verdediging, nu o.a. ook voor jagen. Een pistool kan men gemiddeld 50 meter nog goed gericht schieten (bij geoefende schutters) (ongeoefende personen kunnen zelfs niets raken op 7 meter afstand). Pistolen zijn meestal half-automatisch en hebben een patroonhouder die vaak verwerkt zit in de pistoolgreep. Dit is het verschil met een revolver, waarbij de patronen in een trommel zitten. Er zijn ook zogenaamde "automatische pistolen", maar deze benaming is fout, de juiste benaming is machinepistool of pistoolmitrailleur. Er zijn ook zelfgemaakte enkelschots pistolen en jachtpistolen, die hagel i.p.v kogels verschieten. (meestal worden deze zogenaamde jachtpistolen meer gebruikt voor de persoonlijke verdediging dan voor de jacht). Ook bestaan er een paar enkelschots pistolen zoals de Thompson Center Contender, dit wapen kan op eenvoudige wijze van een andere loop worden voorzien waardoor elk denkbaar kaliber kan worden verschoten. Van af .22 kleinkaliber tot grootkaliber geweer patronen.

Kanon

Dit wapen doet aan het einde van de Middeleeuwen zijn intrede. Het is het krachtigste vuurwapen.

Verschillende soorten vuurwapens

Opsomming naar kaliber

Vuurwapens bestaan in talloze variëteiten. Een kleine selectie naar kaliber:

pistool: handvuurwapen met schuifmagazijn
revolver: handvuurwapen met draaiend magazijn
pistoolmitrailleur: klein vuurwapen dat automatisch vele patronen vlak na elkaar kan afschieten (snelvuur)
geweer: draagbaar vuurwapen met langere loop en hoge mondingssnelheid
karabijn: geweer met kortere loop
mitrailleur: snelvuurgeweer
kanon: niet meer draagbaar vuurwapen waarvan de lengte minimaal 15 keer het kaliber bedraagt
houwitser: kanon met een lengte van 5 tot 15 keer het kaliber
mortier: kanon korter dan 5 keer het kaliber