European flag.svg Een ultraperifere regio of ultraperifeer gebied (UPR of UPG) is een gebiedsdeel van een lidstaat van de Europese Unie waar de EU-wetgeving geldt maar waar het mogelijk is om vanwege de grote afstand tussen deze gebieden en het metropolitane Europa, uitzonderingen te maken in de geldigheid van de wetgeving. Ultraperifere regio's worden beschouwd als integraal onderdeel van de Europese Unie, dit in tegenstelling tot de Landen en gebieden overzee.

Er zijn zeven zogenaamde "ultraperifere" regio's (UPR): Guadeloupe, Frans-Guyana, Martinique en Réunion (vier overzeese departementen van Frankrijk), de Canarische eilanden (die bij Spanje horen), en de Azoren en Madeira (die bij Portugal horen).

De UPR hebben een lage bevolkingsdichtheid en liggen op grote afstand van het Europese continent. Door hun bijzondere ligging vormen ze bruggenhoofden voor de ontwikkeling van de Europese handelsrelaties met derde, doorgaans minder ontwikkelde, buurlanden. Voorts beschikt de Europese Unie dankzij de ultraperifere regio's over 's werelds grootste zeeterritorium met een economische zone van 25 miljoen km².

Een verklaring bij het EG-verdrag is gewijd aan de UPR, terwijl op grond van artikel 299 van het verdrag specifieke maatregelen kunnen worden genomen voor deze gebieden. In de verklaring wordt de grote structurele achterstand van deze gebieden erkend. Voorts komen alle UPR voor de periode 2000-2006 in aanmerking voor doelstelling 1 van het sociaal en regionaal beleid. De verklaring voorziet in de mogelijkheid specifieke maatregelen te nemen voor deze gebieden, die kampen met een objectieve economische en sociale achterstand. Op basis van artikel 299 kan de Raad specifieke maatregelen aannemen om de voorwaarden voor de toepassing van het verdrag en het gemeenschappelijk beleid op deze ultraperifere regio's vast te stellen.

Er bestaan plannen om bij de staatkundige hervormingen van de Nederlandse Antillen aan sommige eilanden (bijvoorbeeld alleen de nieuwe Koninkrijkseilanden) of aan alle eilanden de UPR-status toe te kennen. De huidige munteenheid (Antilliaanse gulden) zal dan hoogstwaarschijnlijk ingewisseld moeten worden voor de euro.

Bron