Thallium is een scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.
Ontdekking
Thallium is in
1861 ontdekt door de
Engelse wetenschapper Sir
William Crookes tijdens het
spectrofotometrisch onderzoeken van residuen, welke overbleven bij de productie van
zwavelzuur. Een jaar later werd thallium door Crookes en
Claude-Auguste Lamy onafhankelijk van elkaar geïsoleerd.
Thallium betekent in het Grieks groene tak of scheut omdat thallium een zeer heldere groene spectrum emissielijn vertoont.
Toepassingen
Het geur- en smaakloze thalliumsulfaat is in het verleden veel gebruikt als
vergif tegen
ratten en
insecten. Sinds het einde van de
20e eeuw is het gebruik van thalliumverbindingen niet meer toegestaan als
pesticide. Andere toepassingen zijn:
- Onder invloed van infrarood licht veranderen de elektrische geleidingseigenschappen van thalliumsulfide, wat het geschikt maakt voor gebruik in fotocellen.
- Thalliumjodide en -bromide kristallen worden gebruikt in infrarode optische apparatuur.
- Met thalliumoxide kan glas worden gefabriceerd met een hoge brekingsindex.
- Gecombineerd met zwavel of selenium en arsenicum kan thallium worden gebruikt om glas te maken met een laag smeltpunt in de orde van 125 tot 150°C.
Er bestaan vermoedens dat thallium kan worden gebruikt voor
supergeleiders bij hoge temperaturen.
Opmerkelijke eigenschappen
Thallium is een zeer zacht en buigzaam metaal. In afwezigheid van
zuurstof heeft het een metallieke glans, maar onder invloed van lucht veranderd thallium snel in een grauw blauwgrijs materiaal dat veel op
lood lijkt.
Verschijning
Thallium komt overvloedig in de aardkorst voor in een concentratie van ongeveer 0,7
ppm. Vaak wordt het aangetroffen samen met
kaliummineralen waarvan het lastig is te scheiden en daardoor commercieel onaantrekkelijk is. De belangrijkste thalliumbronnen zijn sporen die worden aangetroffen in
koper-,
lood- en
zinkertsen. Hierin komt thallium voor in de mineralen
crooksiet,
hutchinsoniet en
lorandiet. In het residu dat overblijft bij de productie van zwavelzuur wordt ook thallium aangetroffen.
Isotopen
| Meest stabiele isotopen
| -
| Iso
| RA (%)
| Halveringstijd
| VV
| VE (MeV)
| VP
|
| 203Tl
| 29,524
| stabiel met 122 neutronen
|
| 204Tl
| syn
| 3,78 j
| EV
| 3,800
| 204Pb
|
| 205Tl
| 70,476
| stabiel met 124 neutronen
|
203Tl en
205Tl zijn de enige stabiele thallium isotopen. Daarnaast zijn er ongeveer 25 radioactieve isotopen bekend waarvan
204Tl met een
halfwaardetijd van 3,78 jaar het stabielst is.
Toxicologie en veiligheid
Thallium en thalliumverbindingen zijn uiterst giftig en moeten met grote zorgvuldigheid worden behandeld. Enkele effecten van thalliumvergiftiging zijn haaruitval en beschadiging van het zenuwstelsel.
Zie ook
- Scheikunde
- Periodiek systeem
- Isotopentabel
- Lijst met elementen
Externe links
Boorgroep
Tal·li | Thallium | Thallium | Θάλλιο | Thallium | Talio | Talio | Tallium | Tallium | Thallium | תליום | Talij | Tallium | Talio | Þallín | Tallio | タリウム | 탈륨 | Talyûm | Talis | Tallijs | Thallium | Thallium | Talli | Tal | Tálio | Таллий | Талијум | Tallium | แทลเลียม | Talyum | Талій | Tali | 铊