Psychiatrie

Psychiatrie is het toepassingsgebied van de geneeskunde dat zich richt op de diagnostiek en behandeling van psychische ziektebeelden. Artsen die zich gespecialiseerd hebben in de psychiatrie heten psychiaters.

De psychiatrie is het medisch specialisme dat in diagnostisch en therapeutisch opzicht somatische, psychologische en sociale benaderingen integreert bij de zorg om de geestelijke en lichamelijke gezondheid van het individu. Dit wordt begrepen onder het bio-psycho-sociale model. Het richt zich daartoe op de verstoring van de intentionele (cognitieve en emotionele) betrokkenheid van de patiënt op zijn omgeving. Zo'n verstoring manifesteert zich bijvoorbeeld als angst zonder dreiging, als somberheid zonder verlies of als achterdocht zonder vervolging. Deze formulering houdt in dat de psychiater de specialist is van de wisselwerking tussen brein en omgeving. Specifiek voor de psychiatrie is de gerichtheid op de ontwikkeling van hersenfuncties die de intentionele, dat wil zeggen betekenisverlenende relatie tussen het individu en diens omgeving regelen. Hersenen en psyche zijn daarin niet te scheiden.

Diagnostiek

De huidige diagnostische termen en klinische beelden zijn terug te vinden in het DSM-IV. Dit is een descriptieve lijst van psychische stoornissen (depressie, neurose, psychose, OCD, schizofrenie, persoonlijkheidsstoornissen enz.) zoals die in de Westerse wereld voorkomen en onderzocht zijn.

Behandeling

Kenmerkend voor psychiatrie is de toepassing van psychofarmaca als behandelmiddel. Echter ook de toepassing van psychotherapie behoort tot dit domein. In de jaren 1920-70 maakten omstreden methoden als lobotomie ook deel uit van de behandeling. De elektroshock wordt nog steeds toegepast, maar onder veel striktere omstandigheden dan in het verleden.

Kritiek

Vanuit mensenrechtenorganisaties en met name ook vanuit spontaan ontstane verenigingen van slachtoffers van psychiatrische behandeling wordt kritiek geuit op de psychiatrie. De omvang van de kritiek beslaat een spectrum met als één uiterste een mild bezwaar hebben tegen een enkel aspect van een bepaalde psychiatrische behandeling tot als ander uiterste de totale afwijzing van de hedendaagse psychiatrische principes en intenties. De invloed van de meeste kritische individuen en groepen is beperkt; zij publiceren vooral via internet. Sommige groepen zijn in staat de hoge nationale overheden te bereiken.

Onderwerpen van kritiek zijn (in willekeurige volgorde):

Psychiatrie is niet gebaseerd op wetenschappelijke feiten of onbevangen onderzoek. Critici duiden psychiatrie aan als pseudowetenschap. Het psychiatrisch handboek Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, huidige versie DSM-IV, staat in deze kringen bloot aan hevige kritiek. Zie ook bij Thomas Szasz en antipsychiatrie.
Psychiatrie zou krachtig gestuurd worden door de financiële belangen van de farmaceutische industrie, met wederzijds voordeel.
Het gewelddadige verleden van de psychiatrie: lobotomie, elektroshock en op pijn, dwang, straf en chantage gebaseerde behandelingen.
Genoemde handelwijzen, behalve - waarschijnlijk - lobotomie, zijn ook heden in de geciviliseerde wereld nog aan de orde van de dag.
De hedendaagse breed toegepaste behandeling met psychofarmaca. Volgens critici zouden deze slechts werken omdat ze het algemene niveau van vitaliteit van de patiënt omlaag brengen en/of gevaarlijk zijn omdat de exacte werking niet bekend is. Door diverse nationale overheden (bijvoorbeeld de Amerikaanse FDA) en door de Verenigde Naties (september 2005) zijn waarschuwingen voor een aantal veel gebruikte psychofarmaca uitgebracht. Kritische groepen claimen dat dit slechts gebeurde na hun lange en continue aandrang.
Behandeling met psychofarmaca dient lang volgehouden te worden, omdat de oorzaak van een probleem niet wordt opgelost. Dit ondersteunt de verdenking van de invloed van de farmacie. Permanente medicatie is duur. Jarenlange psychoanalyse trouwens ook.
De invloed op de samenleving zou negatief uitwerken. Zo worden genoemd de negatieve effecten op de kwaliteit van het onderwijs (bijvoorbeeld het ontstaan en de toename van ADHD en dyslectie), en beïnvloeding van de wetgevende en rechterlijke macht. Bijvoorbeeld door behandeling van individuen te bepleiten, zonder tussenkomst van een rechter (bijvoorbeeld in het onderwijs of bij TBS)
Sommige kritische groepen beschuldigen de hoofdstroom der psychiatrie ervan van een wetenschap van de ziel te verworden tot een puur mechanistisch systeem om het individu onder controle te brengen via grootschalige medicatie.

Psychiatrie

Gourt Home::Gourt :: Psychiatrie

Diagnostiek

Behandeling

Kritiek