Het woord ombudsman stamt uit het Zweeds, dat zoiets betekent als vertegenwoordiger. Het Deense woord voor ombudsman is ombudsmand. Het woord komt oorspronkelijk uit het Oudnoors umbuds man, en kent een IJslandse versie als umboðsmaðr. Het eerste Zweedse gebruik dateert uit 1552. In het Nederlands is het dus ombudsman of ombudsvrouw.

In Nederland is de Nationale Ombudsman een onpartijdige persoon, die helpt bij problemen tussen een persoon of bedrijf en de overheid. De Nationale Ombudsman werkt vanuit een wettelijk kader. Een Nederlandse Stichting De Ombudsman behandelt ook klachten over bedrijven. Deze stichting werkt niet vanuit specifieke wettelijke bevoegdheden. Er zijn talloze andere ombudsmannen, bijvoorbeeld voor dieren, voor onderwijsinstellingen, gemeentelijke ombudsmannen etc.

In België is er sinds 1995 een federale ombudsman (fr. médiateur fédéral). Ook verscheidene regionale overheden (zoals de Vlaamse overheid) en gemeentelijke overheden (zoals die van Antwerpen en Gent) hebben er een ombudsman. Ook bij dienstverlenende (semi-)overheidsbedrijven zoals de Post of de spoorwegen kunnen klanten beroep doen op een ombudsman.

Er bestaat ook een Europese ombudsman.

Gemeentepolitiek | Overheid

Ombudsman | Ombudsmand | Ombudsmann | Ombudsman | Ombudsmano | Defensor del Pueblo | Oikeusasiamies | Ombudsman | נציבות תלונות הציבור | Ombudsman | Ombudsman | オンブズマン | Ombud | Ombudsman | Ombudsman | Ombudsman | Ombudsman