Norm

Related Topics:
Normand,_Mabel :: Norman,_Greg :: Normative :: Norman,_Magnus :: Norman,_Jessye :: Normal,_Ohio :: Norman,_Katharine :: Norman,_John :: Normanby :: Normality

Een norm of standaard is een procedure of een maat waarvan een groep mensen met elkaar heeft afgesproken dat ze hem zullen gebruiken.

Norm in de wiskunde

In de wiskunde wordt onder norm meestal een operatie verstaan die aan elk element van een reële of complexe vectorruimte een lengte toekent. Zie ook normaalvector.

Psychodiagnostiek

Elke goede psychologische test moet volgens wetenschappelijke criteria worden genormeerd. Een (ruwe) uitslag op een psychologische test wordt doorgaans weergegeven in een (afgeleide) percentielscore. Deze omzetting van ruwe uitslag naar afgeleide uitslag, ook ijking genoemd, wordt berekend door de uitslag van de proefpersoon te vergelijken met de uitslagen van zijn normgroep. Doorgaans is dit de leeftijdscategorie (soms afzonderlijk man/vrouw) van zijn taalgebied. Maar het kan ook een andere groep zijn, bijvoorbeeld: de leerlingen uit het tweede leerjaar basisonderwijs. Soms is het ook interessant de uitslag van een proefpersoon te vergelijken met een normgroep waartoe hij (nog) niet behoort, om te schatten of hij/zij zich daar zou thuisvoelen. Bijvoorbeeld de uitslag op een interesse-test van een 2e jaars middelbaar onderwijs situeren in de interesse-profielen van de leerlingen uit de verschillende vervolgopleidingen. Om de norm te bepalen moet de test op een voldoende grote en vooral aselecte steekproef proefpersonen toegepast worden. Dit gebeurt in het normeringsonderzoek dat aan de eigenlijke test-publicatie moet voorafgaan. Dit normeringsonderzoek vraagt ook voorafgaande afspraken over standaardisering van de test (elke proefpersoon in de normgroep moet de test afleggen in dezelfde omstandigheden, die ook bij de definitieve testafname zullen worden gehanteerd), en is dus zeer arbeidsintensief. Meerdere als "psychologische testen" gepubliceerde vragenlijsten of van het internet te downloaden "test zelf uw IQ", schieten wetenschappelijk te kort in een deugdelijk vooraf uitgevoerd normeringsonderzoek.

Levensbeschouwelijke norm

Elke maatschappij heeft haar normen en gebruiken. Normen worden dikwijls vastgelegd in wetten. Deze wetten kunnen godsdienstig zijn, in de vorm van geboden of maatschappelijk in de vorm van een grondwet. Elk individu leeft volgens bepaalde normen. Elke groep van individuen volgt normen, een voorbeeld kan Wikipedia zijn die zijn eigen (evoluerende) norm vastlegt. Niet naleven van normen kan sancties opleveren. De aard van de sanctie is sprekend voor de norm die beschermd wordt. Normen in dit kader zijn het gevolg van het beoefenen van ethiek, de tak van filosofie die zich bezig houdt met de vraag welke gedragingen en activiteiten toelaatbaar zijn en welke niet.

Organisaties

Een aantal organisaties in de wereld zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen van normen en het controleren op de naleving van die normen. Zo zijn er de:

DIN - in Duitsland (Deutsches Institut für Normung) (Deutsche Industrie-Norm)
EN - Europese norm
IEC - Elektrotechnisch, wereldwijd (International Electrotechnical Commission)
ISO - Wereldwijd
ANSI- American National Standards (American National Standards Institute)
BS - in Verenigd Koninkrijk (British Standards)
NEN - in Nederland(Nederlandse Norm)
BIN - in België (Belgisch Instituut voor Normalisatie)
JIS - in Japan
SS - in Zweden (Svensk Standard)

Voor veel specialistische gebieden worden ook normen onderling afgesproken, zonder tussenkomst van een speciale organisatie.

ASCII American Standard Code for Information Interchange (een spec. van ANSI)
IEEE - Internationaal - elektrotechniek
AISI - American Iron & Steel Institute
MIL-STD - Amerikaanse militaire normen.
CEPT - als norm voor post en telecom (Europa / Genève)
BIPT - Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie
CCITT- ontwikkelt de technische standaarden voor telecommunicatie.
IETF - op het internet
NBN - in de bouw

Zie ook