Een mandaatgebied of kortweg mandaat is de voogdij na de Eerste Wereldoorlog op basis van artikel 22 van het Handvest van de Volkenbond, die door door verschillende staten (mandatarissen) werd uitgeoefend. Deze voogdij werd uitgeoefend over voormalige Duitse koloniën en delen van het vroegere Ottomaanse Rijk, onder toezicht van de mandatencommissie van de Volkenbond. Deze mandaatgebieden kunnen in feite gezien worden als een annexatie van de Duitse kolonies en delen van het Ottomaanse Rijk door de overwinnaars van de Grote Oorlog.

Men onderscheidde: A-mandaten, in principe onafhankelijke gebieden waarvan men vond dat die tijdelijk bestuur nodig hadden, B-mandaten, voor onbepaalde tijd als afzonderlijke eenheid door de mandataris te besturen, en C-mandaten, door de mandataris te besturen als deel van het eigen gebied of van de eigen kolonie.

A-mandaten

• Irak (Brits mandaat tot 1932)
• Palestina (Brits mandaat tot 1948)
• Syrië (Frans mandaat tot 1945)
• Libanon (Frans mandaat tot 1941)

B-mandaten

• Tanganjika (Brits mandaat)
• Ruanda-Urundi (Belgisch mandaat)
• Brits Togoland (Brits mandaat)
• Brits Kameroen (Brits mandaat)
• Frans Togoland (Frans mandaat)

C-mandaten

• Zuidwest-Afrika (Zuid-Afrikaans mandaat, het huidige Namibië)
• de Marianen, Carolinen en Marshalleilanden (Japans mandaat, door de Verenigde Staten veroverd in de Tweede Wereldoorlog)
• Noordoost-Nieuw-Guinea (nu deel van Papoea-Nieuw-Guinea, Australisch mandaat)
• West-Samoa (Nieuw-Zeelands mandaat)
• Nauru (Australisch mandaat)

Na de Tweede Wereldoorlog werden de mandaten omgezet in trustschappen onder supervisie van de Trustschapsraad van de Verenigde Naties, die in tegenstelling met de mandatencommissie onderzoek ter palatse kon instellen. Japanse mandaten in de Zuidzee kwamen onder bestuur van de VS; Zuid-Afrika weigerde de trustschapsovereenkomst te tekenen, en bleef Zuidwest-Afrika als C-mandaat besturen.

Zie ook

• Pan-Arabisme

Osmaanse Rijk | Eerste Wereldoorlog

League of Nations mandate | Mandato de la Sociedad de Naciones | 委任統治 | Terytorium mandatowe