Leren is

1. het (productie)proces waarbij kennis vergaard wordt; of
2. het (productie)proces waarbij kennis wordt overgedragen (ook wel 'doceren' genoemd).
3. iets wat van leer is, bijvoorbeeld een leren tas (ook wel 'lederen' genoemd).

Het Nederlands heeft dus maar één woord voor de eerste twee betekenissen, waar bijvoorbeeld het Engels wel twee afzonderlijke woorden heeft: learning en teaching.

De rest van deze tekst richt zich op de eerste betekenis.

Introductie

---

De kennismanagementliteratuur onderscheidt drie niveaus waarop geleerd kan worden: als individu, als groep/organisatie en als maatschappij/wetenschap.

Individueel

---

Er zijn drie manieren waarop individueel geleerd kan worden:

1. Single loop (enkele lus): het oplossen van bekende problemen.
2. Double loop (dubbele lus): het vernieuwen van een aangetroffen situatie, oftewel het oplossen van tot dan toe onbekende problemen. In tegenstelling tot single loop learning trekt men aannames in twijfel en vergelijkt men theorieën om met een nieuwe theorie te komen.
3. Deutero: beter (effectiever en efficiënter) leren via single en double loop te leren. Oftewel, het leerproces leren verbeteren: het beter herkennen en corrigeren van fouten (single loop) en een betere reflectie van theorieën (double loop).

Hoewel de termen single en double loop veel gebruikt worden, zijn er ook auteurs geweest die, met toevoeging van enkele nuanceverschillen, andere termen hanteerden, bijvoorbeeld learning I en learning II (Gregory Bateson¹), higher en lower level learning (Marlene Fiol en Marjorie Lyles³), generatief en adaptief leren (Peter Senge⁵) en tactisch en strategisch leren (Mark Dodgson²). Globaal gezien slaan al deze termen op het concept van single en double loop learning.

zie ook

leerpsychologie

Als groep/organisatie

---

Nonaka en Tackeuchi⁴ gaven vier leerprocessen waarbij kennis wordt overgedragen en vergaard.

1. Externaliseren, van impliciete kennis naar expliciete kennis.
2. Combineren, van expliciete kennis naar expliciete kennis.
3. Internaliseren, van expliciete kennis naar impliciete kennis.
4. Socialiseren, van impliciete kennis naar impliciete kennis.

De achterliggende gedachte van Nonaka en Takeuchi is dat Westerse managers zich meer zouden moeten open stellen voor beelden, metaforen, subjectieve inzichten, ervaringen en intuïties in het leerproces van haar werknemers. Ze zouden af moeten van het idee dat leren slechts bestaat uit onderwijs en training.

De lerende organisatie is een voorbeeld van een groep waarin kennis goed overgedragen en vergaard wordt. Dit vereist kennisbeleid en een kennisinfrastructuur.

Als maatschappij

---

De Westerse wetenschap leert volgens twee principes:

1. Deductie (rationalisme); en
2. Inductie (empirisme).

Wetenschap | Onderwijs

تعلم | Aprenentatge | Læring | Lernen | Learning | Lerno | Aprendizaje | Apprentissage | למידה | Nám | Apprendimento | 学習 | 학습 | Mokymasis | Læring | Aprendizagem | Обучение | Learning | 学习