Geologisch tijdvak

De geologische geschiedenis van de aarde wordt ingedeeld in een aantal geologische tijdvakken.

Standaardisatie

Hoewel er in de wetenschappelijke wereld wel overeenstemming is over de volgorde en de namen van deze tijdvakken is er nog steeds onduidelijkheid over de precieze datering van met name de oudere tijdvakken. In 2004 is door de International Commission on Stratigraphy (ICS), dochterorganisatie van de International Union of Geological Sciences (IUGS), een internationale overeenkomst opgesteld om grotere helderheid in de tijdschaal te brengen. Dit heeft geleid tot een internationaal erkend schema waarin in namen, datering en kleurcodes vastgelegd zijn. In onderstaande tabel wordt gebruik gemaakt van de internationale kleurcodering. Daarnaast is er een enigszins afwijkende kleurcodering die alleen in de VS wordt gebruikt.

Grensvlakken

Voor de tijdvakken van het Phanerozoïcum zijn alle grensvlakken tussen de tijdperken nu vastgelegd aan de hand van zogenoemde golden spikes of global standard stratotype-section and points (GSSPs). Dit zijn bekende grensvlakken tussen bepaalde aardlagen. De eerste GSSP werd al in 1972 in Tsjechië vastgesteld. Het betreft een grensvlak tussen Siluur en Devoon waar plotseling een bepaald dier (een graptoliet) uitstierf. Voor alle Phanerozoïsche overgangen zijn nu dit soort grensvlakken gedefinieerd. De ouderdom van deze GSSPs is ook bij goede benadering bekend, maar kan zeker nog in de toekomst verder bijgesteld worden. De definitie van de grenslaag ligt nu echter helemaal vast.

Toekomstige plannen

Het is de bedoeling het stelsel van grensvlakken verder terug in de tijd uit te breiden en in 2008 hoopt men voor alle tijdvakken een zinnige definitie vastgesteld te hebben.

Huidige indeling

De geologische tijdvakken worden van recent tot het ontstaan van de Aarde als volgt ingedeeld, waar mogelijk is de Nederlandse indeling gebruikt in plaats van de Amerikaanse:

Eon	Era	Periode	Subperiode	Epoch	Tijd geleden (Ma)		Phanerozoïcum	Cenozoïcum	Neogeen	Holoceen		0 - 0,0115		Pleistoceen	Weichselien	0,0115 - 0,11		Eemien	0,11 - 0,15		Saalien	0,15 - 0,38		Holsteinien	0,38 - 0,40		Elsterien	0,40 - 0,42		Cromerien	0,42 - 0,85		Bavelien	0,85 - 1,07		Menapien	1,07 - 1,20		Waalien	1,20 - 1,45		Eburonien	1,45 - 1,80		Tiglien	1,80 - 2,40		Pretiglien	2,40 - 2,588		Plioceen	Piacenzien	2,588 - 3,60		Zanclien	3,60 - 5,332		Mioceen	Messinien	5,332 - 7,246		Tortonien	7,246 - 11,608		Serravallien	11,608 - 13,65		Langhien	13,65 - 15,97		Burdigalien	15,97 - 20,43		Aquitanien	20,43 - 23,03		Paleogeen	Oligoceen	Chattien	23,03 - 28,4		Rupelien	28,4 - 33,9		Eoceen	Priabonien	33,9 - 37,2		Bartonien	37,2 - 40,4		Lutetien	40,4 - 48,6		Ypresien	48,6 - 55,8		Paleoceen	Thanetien	55,8 - 58,7		Selandien	58,7 - 61,7		Danien	61,7 - 65,5		Mesozoïcum	Krijt	Laat	Maastrichtien	65,5 - 70,6		Campanien	70,6 - 83,5		Santonien	83,5 - 85,8		Coniacien	85,8 - 89,3		Turonien	89,3 - 93,5		Cenomanien	93,5 - 99,6		Vroeg	Albien	99,6 - 112,0		Aptien	112,0 - 125,0		Barremien	125,0 - 130,0		Hauterivien	130,0 - 136,4		Valanginien	136,4 - 140,2		Berriasien	140,2 - 145,5		Jura	Malm	Tithonien	145,5 - 150,8		Kimmeridgien	150,8 - 155,0		Oxfordien	155,0 - 161,2		Dogger	Callovien	161,2 - 164,7		Bathonien	164,7 - 167,7		Bajocien	167,7 - 171,6		Aalenien	171,6 - 175,6		Lias	Toarcien	175,6 - 183,0		Pliensbachien	183,0 - 189,6		Sinemurien	189,6 - 196,5		Hettangien	196,5 - 199,6		Trias	Keuper	Rhaetien	199,6 - 203,6		Norien	203,6 - 216,5		Carnien	216,5 - 228,0		Muschelkalk	Ladinien	228,0 - 237,0		Anisien	237,0 - 245,0		Buntsandstein	Olenekien	245,0 - 249,7		Indien	249,7 - 251,0		Paleozoïcum	Perm	Zechstein	Changhsingien	251,0 - 253,8		Wuchiapingien	253,8 - 260,4		Capitanien	260,4 - 265,8		Wordien	265,8 - 268,0		Roadien	268,0 - 270,6		Rotliegend	Kungurien	270,6 - 275,6		Artinskien	275,6 - 284,4		Sakmarien	284,4 - 294,6		Asselien	294,6 - 299,0		Carboon	Silesien	Stephanien	299,0 - 303,9		Westfalien	303,9 - 313,0		Namurien	313,0 - 326,4		Dinantien	Viséen	326,4 - 345,3		Tournaisien	345,3 - 359,2		Devoon	Laat	Famennien	359,2 - 374,5		Frasnien	374,5 - 385,3		Midden	Givetien	385,3 - 391,8		Eifelien (Couvinien)	391,8 - 397,5		Vroeg	Emsien	397,5 - 407,0		Pragien (Siegenien)	407,0 - 411,2		Lochkovien (Gedinien)	411,2 - 416,0		Siluur	Pridoli		416,0 - 418,7		Ludlow	Ludfordien	418,7 - 421,3		Gorstien	421,3 - 422,9		Wenlock	Homerien	422,9 - 426,2		Sheinwoodien	426,2 - 428,2		Llandovery	Telychien	428,2 - 436,0		Aeronien	436,0 - 439,0		Rhuddanien	439,0 - 443,7		Ordovicium	Laat	Hirnantien	443,7 - 445,8			445,8 - 455,8			455,8 - 460,9		Midden	Darriwilien	460,9 - 468,1			468,1 - 471,8		Vroeg		471,8 - 478,6		Tremadocien	478,6 - 488,3		Cambrium	Furongien		488,3 - ?		Paibien	? - 501,0		Midden		501,0 - ?			? - 513,0		Vroeg		513,0 - ?			? - 542,0

Eon	Era	Periode	Epoch	Tijd geleden (Ma)		Precambrium	Proterozoïcum	Neoproterozoïcum	Ediacaran	542 - ~630		Cryogenien	~630 - 850		Tonien	850 - 1000		Mesoproterozoïcum	Stenaien	1000 - 1200		Ectasien	1200 - 1400		Calymmien	1400 - 1600		Paleoproterozoïcum	Statherien	1600 - 1800		Orosirien	1800 - 2050		Rhyacien	2050 - 2300		Siderien	2300 - 2500		Archaïcum	Neoarchaïcum		2500 - 2800		Mesoarchaïcum		2800 - 3200		Paleoarchaïcum		3200 - 3600		Eoarchaïcum		3600 - 3800		Hadeïcum	Vroeg Imbrien		3800 - 3850		Nectarien		3850 - 3950		Bekken Groepen		3950 - 4150		Crypticum		4150 - ca.4600

Zie ook

Externe link