Een centrale bank is een institutie die de volgende taken uitvoert:

• het handhaven van prijsstabiliteit, reguleren van de inflatie
• het bevorderen van de goede werking van het betalingsverkeer
• het in circulatie brengen van bankbiljetten en het bestrijden van falsificaties van bankbiljetten

Om het eerste doel na te streven gebruikt de centrale bank grofweg twee instrumenten: rente en interventie in de markt. Banken moeten bij een centrale bank een tegoed aanhouden. Als dat tegoed niet voldoende is dienen de banken geld te lenen tegen een door de centrale bank vastgestelde rente. Door de rente te wijzigen kan zowel de omvang van het door banken verstrekte krediet als de prijs ervan gestuurd worden. Door directe aan- of verkopen (van valuta of waardepapier) op de financiële markten kan een centrale bank ook de geldhoeveelheid beïnvloeden.

De mate waarin centrale banken onafhankelijk van de regering van het desbetreffende land opereren verschilt van land tot land. In Europa placht op dit gebied het "Duitse" en het "Franse" model onderscheiden te worden, met respectievelijk meer en minder onafhankelijkheid van de centrale bank. Uiteraard zal in de praktijk gestreefd worden naar een goede samenwerking. De centrale banken van de aan de euro deelnemende landen hebben een groot deel van hun taken overgedragen aan de Europese Centrale Bank.

De Nederlandse centrale bank is De Nederlandsche Bank. De Belgische centrale bank is de Nationale Bank van België. De internationaal meest bekende centrale bank is het Amerikaanse Federal Reserve System (de "FED").

Centrale banken werken samen in de Bank for International Settlements.

Bank

Centrální banka | Zentralbank | Central bank | Banco central | بانک مرکزی | Keskuspankki | Banque centrale | בנק מרכזי | Središnja banka | Központi bank | Bank sentral | Banca centrale | 中央銀行 | 중앙 은행 | Zentralbank | Sentralbank | Bank centralny | Banco central | Центральный банк | Централна банка | Centralbank | 中央银行