Gourt Home::Gourt :: Bestuursrecht
Het bestuursrecht (ook wel administratief recht) regelt de manier waarop het openbaar bestuur kan ingrijpen in de openbare rechtsorde. In tegenstelling tot de rechtspositie van burgers in het privaatrecht, waar burgers alles mogen, tenzij het bij wet verboden is, mag in het bestuursrecht een bestuursorgaan niets, tenzij het wordt toegestaan door de wet. Dit is de leer van de wetmatigheid van bestuur
Net als het privaatrecht heeft ook het bestuursrecht een formeel, oftewel procesrechtelijk deel.
Het materiële deel van het bestuursrecht bestaat uit allerlei beleidsterreinen, bijvoorbeeld:
- belastingrecht
- verkeershandhaving
- milieuvergunningen
- ruimtelijke ordening
- asielbeleid
Nog een kenmerkend verschil met het privaatrecht is dat een privaatrechtelijke overeenkomst alleen rechtsgevolgen heeft voor de partijen bij die overeenkomst. Een besluit van een bestuursorgaan heeft altijd consequenties, hoe klein ook, voor iedere burger. Als de inspecteur van belastingen belastinggeld teruggeeft, betekent dat voor iedereen minder geld in de staatskas. Afgifte van een parkeervergunning aan iemand, betekent dat het aantal beschikbare parkeerplaatsen met 1 afneemt, en de kans voor iemand anders op een parkeervergunning wordt eveneens kleiner.
Geschiedenis
Het bestuursrecht is in vergelijking met andere rechtsgebieden erg nieuw. Pas door het groeien van de overheid en de daarmee gepaard gaande decentralisatie, een proces dat gaande is sinds de 19e eeuw, is de noodzaak voor een bestuursrecht ontstaan. Immers, de centrale overheid kon niet zelf meer alle taken vervullen, dit moest gedeeltelijk weer op lagere niveaus (provincie, gemeente) gebeuren.
In Nederland
De algemene regels van het bestuursrecht zijn terug te vinden in de Algemene wet bestuursrecht, afgekort Awb. Deze wet bestaat pas sinds 1994, daarvóór bestonden er in Nederland géén algemene regels, alles was verschillend per beleidsterrein.
Naast de algemene wet zijn er specifieke wetten, en zogeheten kaderwetten. Een kaderwet is een wet die voor een bepaald beleidsterrein "algemene" regels stelt. De Algemene Wet inzake Rijksbelastingen is een voorbeeld van een kaderwet, de Wet op de Loonbelasting is een specifieke wet.
Het bestuursrecht draait in Nederland om het besluit. Een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan dat een publiekrechtelijk rechtsgevolg heeft (art. 1:3 Awb). Stel, de gemeente koopt een doos potloden, dan is dat geen besluit, want de overheid treedt hier op binnen het privaatrecht. Als het college van burgemeester en wethouders een taxivergunning afgeeft, dan is dat wel een besluit, omdat een vergunning wel publiekrechtelijk is. Burgers kunnen elkaar geen taxivergunningen verlenen.
Besluiten zijn te verdelen in:
- besluiten van algemene strekking, en
- beschikkingen.
Beschikkingen hebben maar één direct belanghebbende, of een kleine, concrete groep direct belanghebbenden. Bijvoorbeeld: de afgifte van een parkeervergunning, deze richt zich specifiek op één auto. Andere besluiten zijn besluiten van algemene strekking. Of er sprake is van een beschikking of een b.a.s., is niet altijd duidelijk. Hiertoe kan gebruik gemaakt worden van deze drie criteria:
- persoonscriterium
- zaakscriterium
- samenhangcriterium
Literatuur
- Van Wijk/Konijnenbelt/Van Male, Hoofdstukken van administratief recht, Utrecht 1995, ISBN 90-5250-440-7
- F.A.M. Stroink, Algemeen bestuursrecht: een inleiding, Zwolle 1996, ISBN 90-271-4439-7
- A.Q.C. Tak, Het Nederlands bestuursprocesrecht - in theorie en praktijk, SDU uitgevers, Den Haag 2002, ISBN 90-5409-338-2
Verwaltungsrecht | Administrative law | Derecho administrativo | Droit administratif | משפט מנהלי | 行政法 | Administracinė teisė | Административное право | 行政法
"Bestuursrecht"