Allergenen zijn (natuurlijke en/of kunstmatige) chemische stoffen die allergische reacties kunnen veroorzaken, zoals astma, hooikoorts of huidreacties.

Het aantal stoffen dat als allergeen kan fungeren is nagenoeg onbegrensd; hoe kleiner het molecuul, hoe kleiner de kans op het opwekken van een allergische reactie in het algemeen wordt; tenzij de stof als een hapteen gaat fungeren (gebonden aan een ander, groter molecuul wel in staat is een allergische reactie op te wekken).

Deze allergische reacties kunnen via een aantal verschillende mechanismen verlopen; zie hiervoor allergie.

De voornaamste betekenis van allergenen ligt erin dat:

• mensen die al een bekende allergie hebben het allergeen zoveel mogelijk moeten mijden om geen klachten te krijgen; en dat
• men stoffen met een bekend hoog allergeen potentieel (dat wil zeggen stoffen waarvoor men gemakkelijk allergisch wordt) beter niet in allerlei producten kan gebruiken, met name niet als ze in contact komen met de huid, zoals cosmetica.

Ook worden allergenen gebruikt als middel tot het stellen van een medische diagnose, om vast te stellen welke stof(fen) allergische reacties bij de patiënt opwekken.

Medisch toepasbare allergenen zijn al of niet (meestal wel) gezuiverde extracten uit natuurlijke stoffen of grondstoffen, dan wel chemische stoffen. Men kan allergenen in verschillende groepen indelen:

Naar wijze van blootstelling:

• Contactallergenen
• Inhalatieallergenen
• Voedselallergenen

Naar oorsprong:

• Hooiallergenen
• Huidschilferallergeen (menselijk of dierlijk)
• Huisstofallergeen
• Kapokallergeen
• Pollenallergenen
• Schimmelallergenen

Allergie

Алерген | Alergen | Allergen | Allergen | Allergen | Alergeno | Allergène | אלרגן | Allergene | アレルゲン | 알레르겐 | Alergen | Allergen