Whisky

Related Topics:
Whisky

Whiskyvaten.jpg Whisky (of whiskey) is een sterke drank die gemaakt wordt van gemoute gerst. De naam komt van het Iers-Gaelische Uisge Beatha en het Schots-Gaelische Usquebaugh, wat "levenswater" betekent.

Van de gemoute gerst wordt een beslag gemaakt, dat vervolgens gaat gisten en dat met een alcoholpercentage van ongeveer 7,5% wordt gedistilleerd. Het distilleren wordt afhankelijk van het gebied 2 of 3 maal gedaan. Dit product bevat nu zo een 70% alcohol en wordt teruggebracht naar 65% om daarna gelagerd te worden in bourbon of sherry vaten. Na minimaal 3 jaar mag het whisky genoemd worden en wordt het gebotteld. Anders dan met wijn stopt het smaakveranderingproces nu en is de drank lang houdbaar zonder smaakverlies.

De productie van whisky

Het productieproces van whisky kent verschillende stappen. Het proces begint met het bevochtigen van gerst waardoor de gerst zal ontkiemen tot mout. Dit heet mouten of malting. Daarna worden de moutkorrels boven een open turfvuur gedroogd, het eesten of kilning. Dit deel van het proces heeft grote invloed op de uiteindelijke smaak van een whisky aangezien de rookgeur diep doordringt in de moutkorrels. Daarna, tijdens het mashen worden de gedroogde korrels fijngemalen en wordt er vervolgens water aan toegevoegd. In het ontstane graanbeslag zal het zetmeel na verloop van tijd omgezet worden in suikers. De volgende belangrijke stap in het proces is het gisten (fermentation) van de suikers. Hierdoor ontstaat de alcohol in het graanbeslag. De drank die ontstaat wordt 'wash' genoemd. Het alcoholpercentage is dan echter nog niet veel hoger dan in bier en bedraagt ongeveer 7 tot 8 volumeprocent. De laatste stap in het productieproces van whisky is het distilleren (distillation). Hierbij wordt de wash in een koperen distilleerketel verhit tot boven het kookpunt van alcohol. Er ontstaat door de verdamping van vocht een meer geconcentreerde vloeistof met een hoger alcoholpercentage. Dit distilleren wordt herhaald waarna de dan ontstane whisky in eikenhouten vaten wordt opgeslagen om te rijpen. Naast het eesten zijn ook de ketels en vaten van grote invloed op de smaak en het karakter van de whisky. Een minimale rijpingstijd voor een whisky is 3 jaar en 1 dag (volgens de Engelse wet, daarvoor heet het nog new made spirit), maar vele whiskysoorten worden veel langer opgeslagen in de houten vaten. Een goede whisky kan wel 30 jaar opgeslagen worden voordat deze uiteindelijk gebotteld wordt en in de winkel komt te staan.

Schrijfwijze

De schrijfwijze (whisky of whiskey) is afhankelijk van de herkomst van de drank; uit Ierland en de Verenigde Staten afkomstig is het whiskey, uit Canada en Schotland is het whisky.

Scotch whisky

Scotch whisky is de officiële benaming voor whisky afkomstig uit Schotland zoals dat is vast gelegd in de Europese wetgeving.

Blended whisky

Wanneer er gesproken wordt over een blended whisky houdt dit in dat er malt whisky wordt gemengd met grain whisky. Op deze manier wordt er een drank gemaakt die vaak minder uitgesproken van smaak is dan de single malt whisky en meestal makkelijker drinkbaar. De drinkbaarheid is een reden om te blenden. Een andere belangrijke reden is dat het goedkoper en eenvoudiger is om grain whisky te maken dan malt whisky. Op deze manier is makkelijker aan de grote vraag naar whisky te voldoen. De blended whisky's beslaan zo'n 95% van de whiskymarkt.

Er bestaat in heel Schotland maar een distilleerderij die een single blended whisky maakt, dit is Loch Lomond waar zowel malt als grain whisky wordt gemaakt.

Naast de blended whisky bestaat er ook vatted of pure whisky. Deze bevat malt whisky van verschillende distilleerderijen.

The Scotch Whisky Association heeft in februari 2005 nieuwe richtlijnen aan haar leden uitgegeven. Daarin staat dat vatted en pure malts in het vervolg allemaal blended malts moeten worden genoemd ^*. Het zal alleen nog wel een tijd duren voor deze term onder consumenten de algemene aanduiding wordt.

Single malt whisky

Glenmorangie.jpg | Dimple Wiki.JPG | ChivasRegal-Wiki.JPG Chivas Regal]] Tegenover de blended whisky's staan de single malt whisky's, die samengesteld zijn uit whisky's afkomstig van één distilleerderij. Deze whisky's zijn vaak wat 'ruiger' van smaak; bijvoorbeeld de whisky's uit het westen van Schotland kenmerken zich door een zilte, jodium-achtige smaak. Single malts worden bereid in distilleerketels. Tijdens het bereiden past men de techniek eesten toe, waarbij de gerst wordt verhit boven een vuur van turf.

Er zijn vier whiskygroepen die worden ingedeeld naar de geografische ligging van de distilleerderij:

Highland malt; van de hooglanden boven de lijn Dundee-Greenock
Lowland malt; uit het gebied ten zuiden van deze lijn
Islay malt; van het eiland van die naam
Campbeltown malt; van stokerijen op de Mull of Kintyre, een schiereiland

De Highland regio is erg groot en wordt vaak verder onderverdeeld in:

Northern Highlands
Western Highlands
Eastern Highlands
Speyside, in deze regio ligt de hoogste concentratie distilleerderijen.
Islands (Arran, Mull, Jura, Skye, Orkney)

Het maken van single malt whisky is niet enkel voorbehouden aan Schotland. Ook in andere landen wordt single malt whisky gemaakt, bijvoorbeeld in Japan, Brazilië, Frankrijk, Canada, India, Nieuw-Zeeland, op Tasmanië en zelfs in Nederland. In Wales wordt sinds kort weer single malt whisky gemaakt, nadat de whisky-industrie daar 100 jaar had stilgelegen. De naam van deze whisky is Penderyn.

Zie ook

Ierse whiskey

Een belangrijk verschil met Schotse whisky is, dat Ierse whiskey geen rooksmaak heeft, omdat het niet boven turf wordt geëest, en dat de whiskey 3 keer wordt gedistilleerd. Als grondstoffen worden tarwe, haver en rogge gebruikt. Het distilleren geschiedt in zowel de ketel als in de distilleerkolom.

Een uitzondering op de gebruikelijke Ierse whiskey vormt Connemara Single Malt Irish Whiskey. Deze whiskey wordt gemaakt van gerst, slechts 2 maal gedistilleerd en men gebruikt wel turf bij het eesten. Hierdoor krijgt deze whiskey een zeer Schots karakter.

Bekende Ierse blended whiskey's zijn:

Crested Ten
Inishowen
Jameson
Midleton Very Rare
Paddy Old Irish Whiskey
Tullamore Dew
Power's

Bekende Single Malts zijn:

Bushmills (maakt ook blended whiskey's)
Connemara
Locke's 8 Year Old
Tyrconnell
Red Breast

Bourbon whiskey

Bourbon, whiskey afkomstig uit de VS, kenmerkt zich door de twee soorten. Straight bourbon wordt gemaakt van minimaal 51% maïs, Straight rye van minimaal 51% rogge. Bourbon wordt slechts één keer gedistilleerd.

Canadese whisky

Canada had ooit een bloeiende whisky-industrie met veel kleine distilleerderijen. Toen de Canadese overheid in de tweede helft van de 19e eeuw hoge belastingen ging heffen, konden alleen de grote distilleerderijen overleven. Ook werd het whiskymaken erg streng gereguleerd. De meeste Canadese whisky's die nu nog op de markt zijn, zijn blends, gebaseerd op whisky gemaakt uit maïs. Het wordt toegestaan om tot 9,09% andere dranken toe te voegen om de gewenste smaak te verkrijgen. Dit kan van alles zijn, van rum tot cognac.

Likeuren op basis van whisky

Tevens bestaan er verschillende likeuren die aan de hand van whisky gemaakt worden, zoals: Drambuie.