Westerwolds is het Groningse dialect dat in Westerwolde wordt gesproken en het meest op het Duits lijkt. Officieel Westerwolds komt bijna totaal overeen met het Nedersaksisch in Duitsland. Maar veel woorden zijn verloren gegaan. In dit Ommeland is nooit Fries gesproken. De verwantschap met het dialect uit het Eemsland is vermoedelijk veroorzaakt doordat Westerwolde lang deel geweest is van het konkrijk Saksen, waartoe het Eemsland destijds ook behoorde. Het eigen karakter van het dialect van Westerwolde is verder versterkt doordat het later een aparte heerlijkheid is geweest. Ook speelt de geïsoleerde ligging van het gewest hierbij een belangrijke rol, die werd beëindigd door de ontginning van het Bourtangermoeras. De enige dorpen waar nog Westerwolds gesproken wordt zijn Onstwedde en Sellingen. Tussen deze dorpen bestaat ook nog een klein verschil.

Hieronder zie je 'n zin in het Nederlands, in het Gronings en in het Westerwolds:

• De hele familie wil graag mee gaan maar ook weer terug.
• De haile familie will geern mit goan môr ook weer trug.
• De huile Femilie wôll gern met goanen man ook wieder trugge.

Verhaaltje in het Westerwolds over Driekoningen:

Zoowat daardehaalf stiege joar leden luipt ze up Dreikeuningen nog up Westerwolde mit de steern rund. Dei wörde veur heur oet droagen as 'n laange stok, doar 'n schienvatken an hung dat 't eiwege licht mus verbeelden. De drei keuningen zölf had laange, witte gewoaden an, 'n goldpampieren krone up de kop en 'n staf in de haand. Ze zungt 'n wunderliek leidken van de geboorte van ons leiwe Heer. As 't leidken doan was, kreegt ze van de vrou 'n stôk spek of 'n metwordt.

Groningen | Nedersaksisch dialect

Westerwolds | Westerwoolds