Waddenzee

Waddenzee.jpg | zononderwadden.jpg De Waddenzee is een binnenzee die aan de ene kant grenst aan de Waddeneilanden en de Noordzee en aan de andere kant begrensd wordt door het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken.

Algemeen

De Waddenzee wordt gekenmerkt door tijdens eb droogvallende zandplaten, met diepere geulen en met aan de kust kwelders. Aan de Duitse kant monden de Eems, de Weser en de Elbe uit in de Waddenzee. Het IJsselmeer is effectief de uitstroom van het water uit de IJssel en andere rivieren die hierop afwateren.

Betekenis

Het woord wad komt van het Latijn en betekent vlak.

Biosfeerreservaten en Nationale parken

Het Nederlandse deel van de Waddenzee is grotendeels een beschermd natuurmonument en is door de UNESCO aangewezen als Biosfeerreservaat. Ook het Duitse deel van de Waddenzee is een bioreservaat. De Duinen van Texel en Schiermonnikoog zijn Nederlandse Nationale parken.

Op een in november 2005 gehouden internationale Waddenconferentie is besloten om het Nederlandse en het Duitse deel aan te melden voor de lijst van Werelderfgoed. Het Deense deel zou dan later kunnen volgen.

Ecologische waarde

Een gebied wordt geen biosfeerreservaat als het belang van dat gebied niet zeer hoog is. De Waddenzee fungeert als kraamkamer voor veel organismen. Zeehonden krijgen hun jongen aan de kust. Vis zet zijn kuit af in het ondiepe water. Vogels foerageren op de wormen en schelpdieren als voorbereiding op de trek naar Afrika.

Herintroductie

Ooit was de Waddenzee vol zeegras: in 1932 was het oppervlak meer dan 150 km². De zeegrasvelden zijn nu grotendeels verdwenen. Nu er tekenen van herstel zijn, wordt zeegras uitgezaaid in de hoop dat dit biotoop met de daarbij horende organismen zich kan herstellen.

Bedreigingen

De grootste bedreigingen voor het milieu van de Waddenzee zijn: vervuiling, exploitatie en een verhoging van de zeespiegel.

Vervuiling

De grootste bedreiging bestaat uit de grote hoeveelheden meststoffen die in de Waddenzee terechtkomen. Hierdoor komt een enorme algenbloei tot stand die leidt tot zogenaamde "zwarte plekken". Dit verschijnsel wordt ook wel hypoxie genoemd; de vermindering van het zuurstofgehalte waardoor organismen sterven. Daarnaast is er het risico van vervuiling door lozingen vanaf schepen en het stranden van schepen.

Op 25 oktober vloog het vrachtschip Pallas in brand en sloeg lek op de Duitse waddenzee, ter hoogte van het eiland Amrum. Het schip was geladen met hout en olie. In totaal stroomde zo'n 40.000 liter olie in zee waardoor tienduizenden vogels besmeurd raakten. Zeker 30.000 eidereenden en zwarte zee-eenden verloren hierdoor het leven en ook tientallen zeehonden kwamen in nood. Hulp werd geboden door De Fugelpits in Anjum, Ecomare op Texel en de Zeehondencreche Pieterburen.

Exploitatie

Op de Waddenzee wordt onder andere gevist op kokkels. Hierbij worden sleepnetten gebruikt die de bodem verstoren. Ook verdwijnt hierdoor de voedselbron voor eidereenden en scholeksters. Er zijn gebieden aangewezen waarin niet gevist mag worden. Het is echter opvallend hoe vaak er "vergissingen" gemaakt worden.

Bedreigingen door gasboringen in het Nederlandse deel

Op een termijn van 50 jaar wordt een verlaging van de bodem van de Waddenzee verwacht als gevolg van boringen op aardgas waar recentelijk door het kabinet toestemming voor gegeven is. Op langere termijn wordt dit verergerd door de verwachte verhoging van de zeespiegel.

Door de relatieve verhoging van de zeespiegel verandert het milieu en vermindert ruimte die er nu is voor de specifieke dieren van het waddenmilieu. Voorstanders van de boringen naar aardgas zeggen dat het geld dat met het gewonnen aardgas binnenkomt, gebruikt zou kunnen gaan worden voor investeringen in het milieu. Het kabinet heeft inmiddels ca. 800 miljoen toegezegd voor investeringen in het milieu.

Scheepvaart op de Waddenzee

Scheepvaart en de Waddenzee gaan al eeuwen samen. Voordat het Noordzeekanaal gegraven werd, was de enige manier om Amsterdam (en andere belangrijke Nederlandse havens) vanaf de Noordzee te bereiken via de Waddenzee en de Zuiderzee. Diepgaande schepen konden niet met hun lading op de ondiepe Zuiderzee varen en gingen bij Texel of Vlieland voor anker. Het bevaren van de Waddenzee was in die tijd moeilijk, door de steeds verplaatsende geulen en banken en de spaarzame bebakening. Menig schip verging. Voor duikverenigingen levert dit vandaag veel interessante plekken op.

Voor het ondiepe water van de Waddenzee en de Zuiderzee zijn aparte historisch scheepstype ontwikkeld, met platte bodems en zijzwaarden ontstaan.

Vandaag wordt de Waddenzee bevaren door veerboten naar de Waddeneilanden, de visserij, de pleziervaart en traditionele zeilende vrachtvaarders als klippers, tjalken, aken enz. Bekende havens zijn Oudeschild, Harlingen, Oost-Vlieland, West-Terschelling, Nes, Schiermonnikoog, Lauwersoog en Noordpolderzijl.

Om overlast door de recreatievaart te voorkomen is een Erecode voor Wadliefhebbers opgesteld. De bedoeling is dat hiermee het bewustzijn voor de ecologische waarde wordt verhoogd en zelfregulering het instellen van regelgeving door de overheid overbodig maakt.

Externe links

Website Interwad, gesubsidieerd door ministeries en gemeenten Hier is onder andere een gedetailleerde kaart te vinden.
Het verleden van de Waddenzee
The Trilateral Wadden Sea Cooperation heeft gedetailleerde kaarten van heel het Nederlandse/Duitse/Deense Waddengebied
De erecode voor Wadliefhebbers
Vereniging Wadvaarders, voor vrij en verantwoord varen en droogvallen op het Wad
The Lancewad Report (2001): het culturele erfgoed van de Waddenzee
2500 jaar interactie tussen mens en natuur

Gourt Home::Gourt :: Waddenzee