Met de term tussentaal wordt informele Nederlandse spreektaal in de Vlaamse provincies van het koninkrijk België aangeduid. De term werd geijkt door Gentse academici. Daarnaast zijn nog andere benamingen in omloop. Door de Vlaamse schrijver en essayist Geert van Istendael is de denigrerende term Verkavelingsvlaams uitgevonden. Ook de wat spottende naam Schoon Vlaams wordt soms nog wel eens gebezigd.

Het zou al te eenvoudig zijn om te stellen dat er één enkele uniforme tussentaal bestaat. Tussentaal verschilt van dialectgebied tot dialectgebied en is dus eigenlijk niet meer dan een verzamelnaam voor een groep van Zuid-Nederlandse regiolecten. In West-Vlaanderen zal de tussentaal bijvoorbeeld iets meer West-Vlaams gekleurd zijn en in Limburg dan weer iets meer Limburgs. Wel is het zo dat op Vlaamse televisiezenders dikwijls programma's worden uitgezonden in Brabants gekleurde tussentaal en dat de Brabantse tussentaal op die manier de andere regiolecten beïnvloedt.

Wat de uitspraak en de woordenschat betreft, wijkt tussentaal eigenlijk maar relatief weinig af van de Belgische variant van de Nederlandse standaardtaal. Er zijn vooral veel afwijkingen op het gebied van de morfologie. Tussentaal wordt onder meer gekenmerkt door een afwijkend gebruik van voornaamwoorden. Zo wordt in Oost-Vlaamse, Brabantse en Limburgse tussentaal de vorm gij gebruikt als persoonlijk voornaamwoord van de tweede persoon enkelvoud. Ook verschilt de vorming van verkleinwoorden en de verbuiging van lidwoorden en bijvoeglijke naamwoorden dikwijls van de gebruikelijke Standaardnederlandse norm.

Tussentaal is ontstaan bij Vlamingen die zich wilden distantiëren van de dialecten, maar geen standaardtaal konden of wilden spreken. De Nederlandse standaardtaal is in Vlaanderen immers wat kunstmatig ingevoerd op het einde van de negentiende eeuw en heeft zich niet op dezelfde natuurlijke manier kunnen ontwikkelen als in Nederland. Vandaar dat Vlamingen vaak meer moeite hebben om zich in standaardtaal uit te drukken dan Nederlanders. Doordat de taal kunstmatig is ingevoerd, wordt de Noord-Nederlandse norm bovendien ook door veel Vlamingen als exogeen ervaren. Afzetting tegen die norm is ook een van de ontstaansredenen van het fenomeen tussentaal.

Externe links

• Schoon Vlaams
• Campagne Tussentaal

Nederlands | Uitdrukking