Valkruid (Arnica montana) is een meerjarige plant, die behoort tot de Composietenfamilie en staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeldzaam en zeer sterk afgenomen. De plant is ook wettelijk beschermd. De plant komt voor in het Oosten van Nederland. De plant komt van nature voor in de Alpen, Pyreneeën en tot de Balkan en noordelijk tot Zuid-scandinavië.

De plant wordt 20 tot 45 cm hoog met een niet of weinig vertakte stengel. De tegenover elkaar staande bladeren zijn 2 tot 4 cm breed. De onderste bladeren zijn elliptisch tot omgekeerd eirond-lancetvormig en het bovenste paar bladeren is lijnlancetvormig.

Valkruid bloeit in juni en juli met oranje-gele, geurende bloemen. De bloemhoofdjes zijn 6 tot 8 cm breed en hebben een bolle, behaarde bloembodem. De pappus heeft 1 rij haren. De vrucht is een nootje.

Valkruid komt voor op droge tot vochtige, matig arme grond in heidevelden, schraalgraslanden en op brandplekken in het bos.

Medicinaal gebruik

---

Alle delen van de plant zijn giftig door de aanwezigheid van helenaline en het blad kan huidirritatie geven, doordat het arnicine bevat. De vroegste melding van medicinaal gebruik komt van Hildegard van Bingen en in de Middeleeuwen was de plant bekend als middel voor wondbehandelingen.

Ook werd valkruid gebruikt in vele middeltjes tegen hartfalen. Johann Wolfgang von Goethe zou valkruiddruppels voor zijn hart gebruikt hebben. Onderzoek heeft uitgewezen dat de flavonoïde in valkruid de doorbloeding van de kransslagaders bevordert en zo het hart beter laat functioneren.

Omslagen met een aftreksel van valkruid kunnen gebruikt worden bij spierpijn, bloeduitstortingen en zere plekken. De concentratie mag echter niet te hoog zijn, omdat het anders de huid irriteert. Ook kan een aftreksel van de bloemen gebruikt worden. Bloemen van valkruid bevatten etherische oliën, flavonoïden en sesquiterpeenlacton van het helenalinetype.

Valkruid wordt veel gebruikt in de homeopathie. Verder komt valkruid voor in tandpasta, haarwater en ander cosmetische producten. Valkruid wordt wel in middeltjes tegen Alopecia androgenetica, een vorm van kaalheid, gebruikt.

Bijzonder gebruik

---

Valkruid werd vroeger toegevoegd aan snuiftabak, omdat de gedroogde bladeren de slijmvliezen in de neus prikkeld. Ook werd valkruid samen met klein hoefblad en toortsbloemen gerookt als kruidentabak.

Buitenlandse namen

---

• Duits: Arnika
• Engels: Mountain Arnica
• Frans: Arnica

Arnika | Arnika | Mountain Arnica | Arnica des montagnes | Arnika górska | Kaliboba | Slåttergubbe

Asteraceae