Meerling

Tweeling1.jpg De term meerling verwijst naar meer dan één individu in dezelfde baarmoeder gedurende de zwangerschap. Meestal worden de leden van een meerling geboren op dezelfde dag. Een meerling bestaande uit twee personen noemt men een tweeling, een meerling bestaande uit drie personen een drieling, enzovoorts.

Typen meerlingen

Tweeling2.jpg Er wordt onderscheid gemaakt tussen eeneiige (monozygote, identiek) en meer-eiige meerlingen (polyzygote, niet-identiek).

Meereiig

Een meereiige meerling ontstaat wanneer bij de eisprong twee of meer eicellen tegelijk rijpen en bevrucht raken. De kinderen die later geboren worden lijken gemiddeld even veel op elkaar als gewone broers en zussen, behalve dan dat ze even oud zijn. De kans op een meereiige meerling is afhankelijk van het ras en de conditie van de moeder: een goede voedingstoestand en een wat hogere leeftijd maakt de kans groter. Maar vooral follikelstimulatie (zie ook In-vitrofertilisatie) maakt de kans op een meerling groot; zelfs zes- of zevenlingen komen dan voor. Een bijzonder geval van een tweeiïge tweeling ontstaat wanneer twee eicellen na de bevruchting samensmelten en zo een chimera vormen.

Eeneiig

Een eeneiige meerling begint als een enkele zygote (bevruchte eicel) die zich na een aantal celdelingen splitst in twee (of soms nog meer) losse embryo's. Heel soms is die splitsing niet volledig en ontstaat een Siamese tweeling; ook komt spiegelsymmetrie voor, waarbij het ene kind linkshandig is en het andere rechtshandig of zelfs waarbij de inwendige organen van de een gespiegeld liggen ten opzichte van de ander (en van wat normaal is). Bij eeneiige meerlingen komen ook andere aangeboren afwijkingen wat vaker voor. Ook tijdens de ontwikkeling kunnen problemen ontstaan, vooral wanneer de meerlingen de placenta delen (een kans van twee op drie): in dat geval kan het gebeuren dat het bloed van de één netto wordt doorgesluisd naar de ander (transfuseur-transfusé-syndroom; zie verder).

Het ontstaan van eeneïge tweelingen is vrijwel onafhankelijk van ras, voedingstoestand, leeftijd enzovoorts en komt bij ongeveer 1 op de 250 zwangerschappen voor.

Zeker op jonge leeftijd zijn eeneiige meerlingen moeilijk van elkaar te onderscheiden. Ze hebben ook een identiek geslacht. Omdat het genetisch materiaal van eeneiige tweelingen gelijk is, worden eeneiige tweelingen vaak in wetenschappelijk onderzoek gebruikt om onderscheid te kunnen maken tussen genetische en omgevingsfactoren op de ontwikkeling van de mens, bijvoorbeeld op het gebied van gedragsstoornissen, taalverwerving en gezondheid. Vooral apart opgegroeide eeneiige tweelingen zijn voor zulk onderzoek bijzonder goed bruikbaar.

Complicaties bij meerlingzwangerschap

Tweeling4.jpg

Foetale complicaties: vroeggeboorte, groeiachterstand, aangeboren afwijkingen, transfusie van bloed onderling (transfuseur-transfusé-syndroom).
Complicaties bij de moeder: zwangerschapsbraken (Hyperemesis gravidarum), hoge bloeddruk (zwangerschapshypertensie), bloedarmoede (anaemie), zwangerschapssuikerziekte (zwangerschapsdiabetes), teveel vruchtwater (polyhydramnion), voorliggende moederkoek (placenta praevia), urineweginfecties.
Complicaties bij de bevalling: liggingsafwijkingen, navelstrengcompressie, placenta loslating (solutio placentae), weeenzwakte, veel bloedverlies na de bevalling (fluxus)

Gezien de mogelijkheid van de bovengenoemde complicaties, worden de zwangerschapscontroles en bevallingen van meerling zwangerschappen in een ziekenhuis door de gynaecoloog gedaan.

Bovenstaande complicaties treden voornamelijk op bij monozygote meerlingen die een moederkoek (monochoriaal) zijn, en zeker die ook nog samen in een vruchtzak (monoamniotisch) delen. Daarom is het van groot belang om een meerlingzwangerschap vroeg in de zwangerschap te onderkennen door een echo. Vroeg in de zwangerschap is op een echo heel goed te zien welke meerling monozygoot en welke polyzygoot is (zie foto een voorbeeld van een dizygote tweeling, echografisch te zien door het dikke begin (delta sign) van het tussenschot tussen de beide vruchtzakken bij de baarmoederwand). 2003-10-22 Echo Tweeling-01.jpg

Bekende tweelingen

Ashley Olsen en Mary-Kate Olsen
Romulus en Remus
Prinses Margarita en Jaime de Bourbon de Parme
Jan en Johan Stekelenburg
Ronald en Frank de Boer
Willem en Hans Anker
Lech en Jaroslaw Kaczynski
Jansen & Janssen in de strip Kuifje
Prins Nicolas en Prins Aymeric van België

Sinds 1976 verzamelen elk eerste weekend van de maand augustus duizenden tweelingen zich in Twinsburg (Ohio) om met elkaar ervaringen uit te wisselen, te socialiseren of gewoon een leuk weekend te hebben met gelijken.

Boek

De Tweeling is een roman uit 1993 van Tessa de Loo; in 2002 verfilmd door Ben Sombogaart.