Tafelvoetbal is een spel waarbij op een tafel met opstaande randen, een voetbalwedstrijd wordt gespeeld met twee partijen van elf houten of kunststof pionnen die met ijzeren stangen aan de zijkanten van de tafel zijn verbonden. De gebruikelijke opstelling van de pionnen is: 1 keeper - 2 verdedigers - 5 middenvelders - 3 aanvallers. Het spel kan worden gespeeld in horecagelegenheden of voetbalkantines, maar wordt ook in eenvoudige uitvoering verkocht in speelgoedwinkels voor gebruik thuis.

Het spel wordt over het algemeen door 2 of 4 spelers gespeeld. Bij 2 tegen 2 heeft ieder speler twee stangen in zijn hand en probeert hij de bal in de goal van de tegenstander te schieten. Aangezien de kast vaak muntinworp (bijv. 50 cent voor tien ballen) heeft, duurt één spelletje meestal totdat de ballen op zijn. In wedstrijdverband wordt meestal gespeeld tot een van beide teams een score van tien heeft.

Historie

---

Een artikel uit een Belgisch tijdschrift (Le Soir Illustre, No. 2471, November 1979, p. 26) stelt dat de Fransman Lucien Rosengart de uitvinder van de eerste tafelvoetbalkast is. HIj leefde van 1880 tot 1976. Hij verdiende als werknemer van de autofabriek Citroën een flinke hoeveelheid geld met zijn ingenieuze ideeën. De minicar, voorwielaandrijving en de veiligheidsgordel zijn, naast de Babyfoot-tafelvoetbaltafel, enkele van zijn uitvindingen.

Zowel in Europa als in de VS ontwikkelde de tafelvoetbalsport zich pas na de Tweede Wereldoorlog. Er gaat een gerucht dat tafelvoetbal was uitgevonden om oorlogsveteranen te helpen met revalideren. Er werden grote successen geboekt met het verbeteren van de oog-hand coördinatie. ^*

Tafelvoetbal is in de VS bekend onder de naam: Foosball (van het Duitse 'Fußball'). In het Duits heet het echter Kicker of Tischfussball. Het Spaans voor tafelvoetbal is Futbolín. In Argentinië noemen ze het Metegol en in Frankrijk Baby-foot. In Italië is de naam Calcio balilla of Biliardino en in Chilie wordt het Taca-taca genoemd.

Regionale verschillen

---

Tafelvoetbal is tegenwoordig weer in opkomst. Naast de tafelvoetbalcultuur die er al in Noord-Brabant en Limburg was, verspreidt de populariteit van het spelletje zich ook steeds meer in de richting van de Randstad.In Noord-Brabant en Limburg vindt je veel kasten in café's, in de Randstad staan ze vooral in coffeeshops en hier en daar in een poolcentrum.

Er zijn veel verschillende regels. In de Randstad is het meestal niet toegestaan om via een kant of via een andere speler te scoren. Ook als de bal per ongeluk tegen een 'pop' van de tegenstander komt, telt de goal dus niet. In Brabant en Limburg telt alles.
Draaien, het maar rond laten draaien van een stang, is echter iets dat bijna nergens mag. In sommige landen mag je de bal niet met de pop vastklemmen of móet je scoren uit een pass van de middenstang (met vijf poppen).
Helaas heeft bijna elk land of elke kast zijn eigen regels ^*.

Jargon

---

Het tafelvoetbal heeft een aantal eigen woorden: hieronder een aantal in volgorde van belang.

• kast = de tafelvoetbal kast
• stang = een van de acht stangen waaraan de poppen zitten
• pop = een speler die doorspiest is door de stang
• klinker = een bal die in de goal gaat en er ook weer uit komt. Soms 1 punt, soms 2, soms geen.
• klemmen (of pinnen) = het vastklemmen van de bal tussen de onderkant van de pop en de vloer van het veld.
• via = een goal die via een pop van de tegenstander of muur ging.
• chop (of piraten) = schot van (achter)speler dat direct door de tegenstander terug in de goal geschoten wordt.
• tafelen = het spelen van een potje tafelvoetbal
• klinker = een bal die je in het doel schiet en er dan weer uit komt

Media

---

Joey en Chandler van Friends spelen vaak een potje 'foosball' op hun Tornado-tafelvoetbalkast. Ook dient de kast als eettafel: plaatje eroverheen, lakentje erbij en klaar!

Randstad vs. Noord-Brabant en Limburg

---

Randstad

• kasten in coffeeshops
• vooral door jongeren gespeeld
• via-regel
• geen competitie, soms toernooien
• kastmerken: Deutscher Meister, Garlando
• klinkers tellen voor 2 punten

Noord-Brabant en Limburg

• kasten in café's
• ook door ouderen gespeeld
• (bijna) alles telt als een doelpunt
• competitie, veel toernooien
• kastmerken: Topper, Eurosoccer, Leonhart
• klinkers tellen niet of voor 1 punt

Mens en maatschappij | Recreatie | Spel | Voetbalvariant

Tischfußball | Table football | Futbolín | Baby-foot | Futbolín | Stolni nogomet | Calcio balilla | Totó | Кикер (настольный футбол) | Стони фудбал | ฟุตบอลโต๊ะ | Кікер