De Synode van Whitby was een synode, georganiseerd door koning Oswiu van Northumbria, gehouden in 664. Centraal stond hierin de vraag welke paasdatum in Northumbria en de rest van Engeland aangehouden zou worden.

Oorzaak van het conflict was dat Northumbria van twee kanten uit bekeerd was. Aan de ene kant waren er de Ieren, vanuit het Schotse klooster van Iona. Aan de andere kant stonden de missionarissen die waren gezonden door paus Gregorius de Grote, onder leiding van Augustinus van Canterbury. Zij hadden eerst Kent en vandaaruit de rest van Engeland bekeerd.

De 'Roomse' christenen hielden de paasdatum van Dionysius Exiguus aan, maar de Ieren, en zo ook Iona en het vanuit Iona gestichte klooster Lindisfarne hielden vast aan een oudere berekeningsmethode. Het conflict had zelfs de koninklijke familie bereikt, want Oswiu volgde de Keltische traditie, terwijl koningin Eanflaed en Oswiu's zoon Ealhfrith, onderkoning van Deira, de Roomse traditie aanhingen.

De synode eindigde in een overwinning van het Roomse kamp, geleid door Wilfrid.

Kerkgeschiedenis | Angelsaksen | 7e eeuw

Synode von Whitby | Synod of Whitby