Stereoscopie

Stereoscopie is het bekijken van een afbeelding met diepte met behulp van twee foto's (voor elk oog één).

Het maken van stereofoto's wordt stereofotografie genoemd. Bij stereofotografie worden meestal twee foto's gelijktijdig gemaakt. Als elk van beide beelden van de twee foto's door één oog wordt gezien, dan vertalen de hersenen dat in een beeld met diepte. Voor een natuurlijke weergave moeten de twee foto's worden gemaakt met onderlinge afstand van 6,5 cm. Dit is de afstand die overeen komt met de gemiddelde afstand tussen de ogen van een mens. Een andere manier om twee iets verschillende beelden te krijgen is het roteren van het onderwerp over een kleine hoek bij de tweede opname. Bij onderwerpen die bewegen is het nodig de twee foto's tegelijk te maken; bij stilstaande onderwerpen kan men stereofoto's maken door na het maken van de eerste foto de camera iets naar opzij te bewegen en nogmaals een foto te maken, erop lettend dat het beeld in de zoeker precies op hetzelfde onderwerp gericht blijft.

Manieren om stereofoto's te bekijken

3d_kijker_1_500x500.jpg | 3d glasses.jpg

Parallel: De foto's worden bekeken met een speciale kijker, die voorzien is van licht positieve lenzen waardoor de ogen niet meer hoeven te accommoderen en zich haast vanzelf parallel instellen. Het linkeroog ziet het linkerbeeld, het rechteroog het rechter en de hersenen vertalen de twee afzonderlijke beelden naar één beeld met diepte. Er zijm mensen die dit ook zonder kijker kunnen. Het is met enige oefening te leren. Omdat onder normale omstandigheden het scherpstellen van de ooglens gekoppeld is aan de oogstand (als de oogassen parallel staan kijken we normaliter in de verte, en als we naar een voorwerp dichtbij kijken staan de oogassen normaliter niet parallel) kan niet iedereen dit makkelijk leren. Dit kunt u proberen op bijgaande afbeelding.
Kruislings: de 'scheelkijk'- methode: lijkt op de parallele methode zonder lenzen, maar linker en rechter plaatje worden verwisseld. Er zijn mensen die hun ogen zodanig kunnen richten dat ze met het linker oog naar het rechter-, en met het rechter oog naar het linkerplaatje kijken waardoor ze geen kijker nodig hebben.
Anaglyfisch: De twee beelden worden afgedrukt in rood/groen of geel/blauw en worden bekeken door een bril met kleurenfilters, waardoor het ene oog alleen het ene en het andere oog alleen het andere beeld kan waarnemen. Hierbij is geen zinvolle kleurwaarneming van het beeld meer mogelijk; wel kunnen grote foto's worden bekeken omdat de beelden over elkaar kunnen worden geprojecteerd.
Gepolariseerd: Het beeld wordt geprojecteerd en bekeken met behulp van polarisatiefilters, zodat weer steeds één oog maar één beeld kan waarnemen. Hierbij is het wel mogelijk kleurenfoto's te tonen en bovendien is het mogelijk naar grote geprojecteerde afbeeldingen te kijken omdat de beelden in de projectie gewoon over elkaar kunnen vallen.
Sluiterbril: Een zeer geavanceerde manier is het gebruik van een bril met sluiters van vloeibare kristallen in de glazen, die door een elektronische bediening om de beurt ondoorzichtig worden. Daarbij krijgt het oog achter het doorzichtige glas het bijbehorende beeld gepresenteerd.
Lenticulair: Bij deze methode is geen speciale bril of kijker benodigd. De diverse beelden worden geinterlinieerd afgedrukt, waarna er een lenticulaire lens overheen wordt geplaatst. Hierdoor wordt de diepte zonder hulpmiddelen zichtbaar. Deze manier van weergeven wordt ook wel autostereoscopie genoemd en is bekend van de aloude ansichtkaarten met daaroverheen doorzichtig 'ribbeltjesplastic' (= de lenticulaire lens). Ook zijn er computermonitoren verkrijgbaar die de lenticulaire techniek gebruiken om stereobeelden weer te geven.
Gespiegeld: Bij de gespiegelde methode wordt een van beide plaatjes spiegelbeeldig afgebeeld of vertoond. Door een spiegel rechtop tussen de plaatjes te zetten, de neus tegen de rand van de spiegel te houden en met één oog via de spiegel naar de gespiegelde afbeelding te kijken en met het andere oog direct naar de niet gespiegelde afbeelding kan, met enig zoeken, een stereoafbeelding bekeken worden.

Voor de eerste methode (met kijker of zonder hulpmiddelen) mogen de foto's niet te groot zijn omdat de ogen normaliter niet veel verder uit elkaar kunnen worden gericht dan overeenkomt met een parallelle stand van de oogassen. De methode van kruiselings kijken kunnen de afbeeldingen groter zijn dan de oogafstand. Scheelkijkend kan men afhankelijk van de kijkafstand zeer grote afbeeldingen stereocopisch bekijken.

Hyperstereo Door een bredere basis te kiezen voor de twee foto's van een stereopaar kan men foto's verkijgen waarin diepteverschillen sterk overdreven worden gezien. Dit wordt bij luchtfoto's vaak gedaan.

Revere st2.jpg

Ook bij 3D-computergraphics kunnen de programma's vaak een dubbel resultaat berekenen, waardoor stereokijken mogelijk wordt. Van molecuulmodellen kunnen op deze manier afbeeldingen worden gemaakt die een zeer goed ruimtelijk inzicht geven.

Stereokaarten

Rond 1900 zijn er veel zogenaamde stereokaarten gemaakt. Deze werden bekeken met een stereokijker waar lenzen inzaten. NikkoYakushiTempleStereoColor.jpg | TowerBridgeLondonStereo.jpg | BicycleWomanStereo1900.jpg | PyramidCamelStereo1.jpg

Externe links

http://www.stereofotografie.nl/ Nederlandse Vereniging voor Stereofotografie
http://www.viewmaster.nl/ ViewMaster
Stereobeelden bij usenet-replayer.com Stereobeelden die op Usenet gepubliceerd zijn.
http://anabuilder.free.fr/welcomeNL.html Anabuilder freeware voor het bewerken van stereobeelden

Fotografie

Gourt Home::Gourt :: Stereoscopie

Manieren om stereofoto's te bekijken

Stereokaarten

Externe links