Spanje

Related Topics:
Spanje

Spanje satelliet.jpg]] Kaart_Spanje.png Spain_1849.jpg Het Koninkrijk Spanje is een land in het zuidwesten van Europa. Het deelt het Iberische schiereiland met Portugal en de Britse 'kolonie' Gibraltar. In het noordoosten grenst het aan Frankrijk en het dwergstaatje Andorra, over de lengte van het Pyreneeëngebergte. Het omvat ook de Balearen in de Middellandse Zee, de Canarische Eilanden die buiten de Atlantische kust van Marokko zijn gelegen, en de exclaves Ceuta en Melilla aan de noordkust van Afrika. Gibraltar, in het zuiden, is grondgebied van Groot-Brittannië sinds het einde van de Spaanse successieoorlog in 1714.

Spanje telt ruim 43,2 miljoen inwoners. De hoofdstad van Spanje is Madrid.

Spanje is een parlementaire of constitutionele monarchie onder Juan Carlos I, met een grondwet uit 1978. De huidige Premier is José Luis Rodríguez Zapatero. Spanje werd lid van de NAVO in 1981 en is lid van de Europese Unie sinds 1986. De euro werd de Spaanse munteenheid op 1 januari 1999 en verving daarmee de peseta; per 1 januari 2002 werden de euromunten en -bankbiljetten ingevoerd.

Naam

Spanje dankt zijn naam aan het konijn. Oorspronkelijk was het konijn in zijn verspreiding beperkt tot Zuid west-Europa. De Feniciërs gaven dit gebied daarom de naam Isjephanim, konijnenkust, waarvan Spanje werd afgeleid.

Talen

Vier grote talen

Er zijn in Spanje vier grote talen. Elke daarvan heeft een officiële status in bepaalde gebieden:

Spaans of Castiliaans (Español, Castellano), 74%.

De officiële taal in heel het land krachtens van 1978. Maar al sinds de zestiende eeuw is dit de officiële taal van heel Spanje. Het Castiliaans wordt daarom over het algemeen Spaans genoemd.

Catalaans (taal)Catalaans (Català, Vvalencià), 17%.

In Catalonië, op de Balearen en in een deel van de Autonome Gemeenschap Valencia, waar de taal officieel Valenciaans heet. In het onafhankelijke dwergstaatje Andorra is het Catalaans de officiële taal.

Galicisch (Gallego/Galego), 7%.

In Galicië.

Baskisch(Euskera/Euskara), 2%.

In Baskenland en het noorden van Navarra.

Daarnaast is er het Asturisch (Aasturleonés, Bable), maar dat wordt door veel taalkundigen als een dialect van het Spaans gezien, zie hieronder.

Talen en dialecten

Catalaans, Galicisch en Castiliaans stammen allen af van het Latijn. Het Baskisch daarentegen is een isolaat: het is met geen enkele andere taal verwant.

Deze talen hebben nog weer vele dialecten. Sommige daarvan hebben een officiële status, onder meer:

Het Asturisch of Bable.

In Asturië en een deel van Kastilië-León.

Het Aragonees.

In een deel van Aragon.

Het Aranees.

In Val d'Aran in de noordwestelijke punt van Catalonië.

Dit is een dialect van het Occitaans, dat vooral in het zuiden van Frankrijk wordt gesproken.

Het Spaans dat in Latijns-Amerika wordt gesproken, stamt volgens velen af van het Spaans uit het zuidwesten van Spanje (Andalusië en Extremadura).

Spaanse_klederdracht.jpg 2001)]]

Geschiedenis

Geografie

Het vasteland van Spanje beslaat ca 4/5e deel van het Iberisch schiereiland. De Balearen en de Canarische eilanden staan geografisch gezien los van de rest van Spanje.

Gebergtes

Het Iberisch schiereiland heeft twee dominante gebergtes: de Pyreneeën in het noorden, en de Betische Cordillera's in het zuiden. De Pyreneeën, die in het westen uitlopen tot in Galicië, zijn ontstaan als gevolg van het botsen van het Iberische subcontinent tegen het Europese continent. De belangrijkste toppen zijn de 3407 meter hoge Pico de Aneto in het centrale deel, en de 2648 meter hoge Picos de Europa in het westelijke deel. In de Sierra Nevada bevindt zich de Mulhacén (met 3482 meter de hoogste berg van het Spaanse vasteland - de hoogste berg van Spanje is de Pico del Teide op Tenerife). Dit gebergte is ontstaan doordat het Afrikaanse continent druk uitoefent op het Europese continent. Doordat een deel van de Afrikaanse plaat onder de Europese schuift, is een regio met vulkanische activiteit ontstaan in Zuidwest-Andalusië. De verdrukking van het subcontinent tussen 2 continenten heeft het hele land tussen deze 2 gebergtes heuvelachtig tot bergachtig gemaakt. Dit wordt in het Spaans de meseta genoemd.

Rivieren

Belangrijke rivieren zijn de Ebro in het noorden, de Duero en de Taag in centraal Spanje en de Guadalquivir in het zuiden. In de rivieren zijn vele stuwdammen gebouwd, ten behoeve van energie-opwekking, en ten behoeve van de landbouw.

Bestuurlijke indeling

Autonomous-communities-of-spain-01.png

Spanje is onderverdeeld in 17 autonome gemeenschappen (Spaans: comunidades autónomas), 50 provincies en twee autonome steden.

Alle provincies zijn weer onderverdeeld in comarcas en die weer in gemeentes. Comarcas hebben echter niet in elke gemeenschap dezelfde formele status.

Steden in Spanje

Alicante - Barcelona - Bilbao - Cádiz - Granada - Madrid - Málaga - Murcia - Santander - Sevilla - Toledo - Valladolid - Valencia

Economie

PC060484-bis.jpg Spanje is één van de grootste landbouwproducenten van West-Europa. 15% werkt in de landbouw en bosbouw. Men produceert o.a. kurk, fruit (citroenen, sinaasappelen), olijven en wijn en Spaanse sherry.

Ook de toeristenindustrie is belangrijk vooral aan de Spaanse Costa's. Zoals de Costa Brava met Barcelona, Costa Dorada en Costa del Sol.

De Spaanse keuken kent diverse Spaanse gerechten. o.a. tortilla, paella en gazpacho. Bekend zijn ook de tapas die gegeten worden 's middags rond drie uur.

In Spanje wordt 's middags siësta gehouden, vooral in de zomer. Eind 2005 werd het voorstel gedaan om de siësta voor ambtenaren af te schaffen.

Cultuur

In Spanje zijn vooral de muziek, de gitaarmuziek en dans Flamenco belangrijk. Er zijn veel flamencoscholen.

Kunst

De architectuur Gaudí en kunst zijn belangrijk in Spanje. Enkele schilders zijn El Greco, Velázquez, Goya. Moderne schilders zijn Pablo Picasso, Joan Miró en Salvador Dalí. Grote schrijvers zijn Miguel de Cervantes, Clarín, Ramón Valle-Inclan, Camilo José Cela, Juan Goytisolo en Enrique Vila-Matas.

Feesten

Falla pintor y gorda.jpg Feesten (Fiesta) zijn erg belangrijk in Spanje. Enkele feesten zijn Las Fallas, Los Reyes Magos, het april-feest in Sevilla Feria de Abril, San Fermin feesten in Pamplona en carnaval. Veel plaatsen kennen een eigen feest(week), meestal ter ere van de beschermheilige van de plaats.

Sport

Voetbal is een belangrijke sport in Spanje. Bekende voetbalclubs zijn o.a. FC Barcelona, Real Madrid, Valencia CF, Villarreal CF, Atlético Madrid en Deportivo de La Coruña.

Klimaat

Las Teresitas2a.jpg In Spanje is zowel een landklimaat in het midden als een Middellands Zeeklimaat aan de Oostkust. De Balearen hebben zachte winters en warme droge zomers. De Canarische Eilanden hebben een veel gelijkmatiger klimaat van 27° in de zomer tot 22° in de winter.

Zie ook

Externe links

NAVO-lid | EU-lid | Land | Spanje