Sierteelt

Sierteelt is de teelt van siergewassen. De teelt vindt zowel in de vollegrond (open teelt) als onder glas en in plastic tunnels plaats.

De sierteelt kan onderverdeeld worden in de teelt van:

Bloemkwekerijgewassen
- Snijbloemen, zoals chrysant, roos, pioenroos enz.
- Potplanten, zoals Kaaps viooltje, cyclaam, potchrysant enz.
- Perkplanten, zoals viooltje, petunia enz.
- Vaste planten, zoals hortensia, gewone margriet enz.
Bollen, zoals tulp, hyacint, narcis enz.
Boomkwekerijgewassen
- Houtige gewassen, zoals forsythia, sering, esdoorn enz.
soms wordt ook de graszodenteelt hiertoe gerekend.

Uitgangsmateriaal

Vermeerdering

Bij de vermeerdering van uitgangsmateriaal wordt zowel gebruik gemaakt van generatieve vermeerdering als vegetatieve vermeerderingsmethoden.

Alle kassnijbloemen worden vegetatief vermeerderd door stekken, weefselkweek.

Perkplanten, zowel eenjarigen als tweejarigen, worden generatief vermeerderd. Er worden zowel gewone rassen als hybriden (viool) gebruikt.

Struiken worden meestal vermeerderd door stekken en laan- en straat- en parkbomen door enten op een onderstam.

Gezondheid

Het uitgangsmateriaal wordt gekeurd op rasechtheid en gezondheid door de Naktuinbouw.

Kwekersrecht en naamgeving

Bij rassen met kwekersrecht mag niet iedereen deze zomaar vermeerderen, maar mag dat pas als een licentie van de kwekersrechthouder is verkregen.

Voor de naamgeving van nieuwe cultivars en rassen zie de betreffende artikelen over cultivar en ras.

Groeiregulatoren

Groeiregulatoren worden gebruikt om de lengte te beperken, de plant compacter te houden of voor de inductie van de bloei.

Groeilicht

Meer en meer wordt assimilatieverlichting gebruikt om de productie en de kwaliteit van de bloemen te verbeteren. Vooral bij de snijrozenteelt wordt hiervan op grote schaal gebruik gemaakt. De assimilatieverlichting vormt één van de grootste bronnen van lichtvervuiling. Het dag- en nachtritme van de natuur in de buurt van glastuinbouw raakt verstoord en ook is lichtvervuiling hinderlijk voor astronomische waarneming. De kassen moeten daarom wel afgeschermd worden om de lichtvervuiling in de nacht tegen te gaan. Tot nu toe worden echter veelal alleen de gevels afgeschermd. Bij chrysant wordt korte dag belichting toegepast, dat wil zeggen dat bij dagen met een lange dag verduistering wordt gebruikt om de daglengte te verkorten, waardoor de plant met de bloemaanleg begint.

Afzet

Veilingbinnen.jpg De afzet van snijbloemen en potplanten vindt voor het grootste gedeelte plaats via de bloemenveilingen. In Nederland zijn dat de Aalsmeerse bloemenveiling, FloraHolland , Bloemenveiling Oost Nederland en Bloemenveiling Vleuten. De meeste producten worden afgezet in Duitsland. Daarnaast gaan de producten de hele wereld over, waarbij het vervoer over grotere afstanden per vliegtuig gaat.

Geschiedenis

Oorspronkelijk werden bloemen gebruikt bij de godsdienst en bij begrafenissen en geboorten. Later werden ook bloemen geteeld voor het bereiden van parfums, verfstoffen (indigo), voor medicinale doeleinden en als specerij (saffraan). Bij de oude Egyptenaren waren de bloem van de lotus en het blad van de acanthus belangrijk. Afbeeldingen van de heilige lotus komen naast de bladmotieven van de acanthus in de gehele Egyptische kunst voor. De Germanen geloofden dat de hulst en de huislook de lievelingsplanten van de weergoden waren. In Oosterse tapijten zijn veel bloemen afgebeeld, zoals de lelie, iris en granaatappel.

Griekse mythologie

In de Griekse mythologie komen ook bloemen voor. Zo zou uit de nectar die Eros tijdens de maaltijd van de goden laat vloeien de witte roos zijn ontstaan. Door het bloed van Aphrodite, die zich bezeerde aan de stekels, kleurde de roos rood. Uit het bloed van Adonis en Hyacinthos ontstonden de zomeradonis (kooltje vuur) en de hyacint. De narcis ontstond uit Narcissus en ook de krokus ontstond op een vergelijkbare wijze. Zeus tooide zich met de eik, Venus met de mirte, Nikè met de palm en Apollo met de laurier. De Vrede werd vaak voorgesteld door een olijftak.

Romeinen

De Romeinen gebruikte ter versiering van maaltijden bij feesten veel bloemen. Zo liet Nero zelfs in de winter per schip rozen uit Egypte halen. Ook werden de helden getooid met de lauwerkrans.

Latere tijd

Verendael_bloemenstilleven.jpg De tulp werd voor het eerst in Europa geïntroduceerd door … en in Nederland in 1571. Carolus Clusius legde de basis van de bollenteelt in Nederland door de veredeling van de tulp en de introductie van de narcis, iris en andere bolgewassen. Tijdens de tulpomanie in 1636 tot 1637 werden er fortuinen besteed voor de aankoop van tulpebollen. Ook was er tussen 1720 en 1736 een levendige handel in hyantenbollen.

Omstreeks 1750 kwam in België de bloementeelt op vooral door toedoen van Willem Lefeber, die in de negentiende eeuw belangrijk werd uitgebreid. In Nederland komt pas in de tweede helft van deze eeuw in de omgeving van Aalsmeer de bloementeelt tot ontwikkeling met het telen van violieren, gevolgd door de teelt van pelargoniums en rozen. De eerste rozenkas werd in 1896 gebouwd. Vanaf 1890 worden ook seringen getrokken en wordt begonnen met de teelt van chrysanten. Na de Eerste Wereldoorlog tot de crisisjaren breidde de bloementeelt zich sterk uit om daarna weer in te zakken. Na de Tweede Wereldoorlog groeit de bloementeelt slechts langzaam. Dit was een gevolg van het feit dat er een teeltbeheersing was en voor het telen van bloemen een teeltvergunning nodig was. In 1967 hadden meer dan 17000 telers zo’n vergunning, maar het grootste deel van de telers had maar een kleine oppervlakte. Vanaf 1967 is de teeltbeheersing opgeheven en schakelden in de loop van de tijd veel groentetelers over op de teelt van siergewassen (zie tabel). Nederland is hierdoor een belangrijk land voor de sierteelt geworden en is nu de grootste exporteur van snijbloemen. Snijbloemen van over de hele wereld worden in Nederland over de veiling verhandeld. In Nederland vindt door veredelingsbedrijven ook de meeste veredeling plaats en is hierdoor in de wereld de grootste aanmelder van nieuwe rassen.

Areaal

Bron: CBS

Bloementeelt

jaar	ha
1939	1320
1946	1138
1950	2330
1956	1302
1962	1551

Sierteelt onder glas

jaar	ha
1950	283
1955	387
1960	498
1965	901
1970	1634
1975	3060
1980	4041
1985	4370
1990	5283
1995	5714
2003	6138
2004	6087

Bloemkwekerij vollegrond

jaar	ha
1950	870
1955	950
1960	980
1965	1032
1970	885
1975	1059
1980	1204
1985	1691
1990	2103
1995	2499
2000	...
2004	2528

Tuinbouw

Gourt Home::Gourt :: Sierteelt