Scheepsmast

De mast is een (grote) paal die midden op een schip staat. Van origine is de mast bedoeld geweest om er zeilen in op te hangen. Op de motorschepen van tegenwoordig zijn de zeilen niet meer aanwezig, de mast is er nog wel, en kan nog niet afgeschaft worden omdat het verplicht is navigatieverlichting op een zekere hoogte boven het dek te voeren (minimaal 1 meter). Daarnaast worden kunnen op grotere schepen de masten ook ingezet worden voor het laden / lossen van goederen.

Zeilschepen

Op een zeilschip wordt de mast gebruikt voor het hijsen van de zeilen. De mast wordt meestal overeind gehouden door de verstaging, zonder verstaging zou de mast onevenredig sterk en zwaar moeten zijn om de krachten die het zeil er op uitvoert te kunnen weerstaan. Met de moderne materialen wordt er wel geëxperimenteerd met onverstaagde masten, maar de nadelen zijn vooralsnog veel groter dan de voordelen.

Meerdere masten

Hoe groter de boot, hoe groter ook de kans dat er meer dan één mast gevoerd wordt. De tegenwoordige, moderne langsgetuigde schepen hebben zelden meer dan één mast, de ontwerpen van de schepen zijn afgestemd op één mast.

Een enkel schip wordt nog wel ontworpen op het voeren van meer dan één mast. Meerdere masten impliceert ook dat er meerdere handelingen uitgevoerd moeten worden wanneer er met het schip gemanoeuvreerd moet worden, vereist dan ook vaak de beschikbaarheid van meerdere bemanningsleden.

Op een schip met meerdere masten hebben de masten ieder ook een eigen naam.

2 masten
- Voorste mast is de grootste:
  - grote mast en bezaansmast
  - (loggertuig) grote mast en druil
- Achterste mast is de grootste:
  - fokkemast en grote mast

Zeilen-3mast.png|thumb|right|200px|Scheepsmasten:
1. Fokkemast
2. Grote mast
3. Bezaans- of Kruismast ]]

3 masten
- Fokkemast
- Grote mast
- Bezaansmast of Kruismast
De naam van de achterste mast, bezaansmast of kruismast is afhankelijk van de gevoerde zeilen. Worden op de achterste mast dwarsgetuigde (vierkantgetuigde) zeilen gevoerd (bij voorbeeld VOC-retourschip, klipper), dan heet de mast een kruismast, wordt er een langsgetuigd zeil gevoerd (brik, brigantijn, schoener) dan heet de mast een bezaansmast.
- 4 masten
  - fokkemast
  - grote mast
  - hoofd- of kruismast
  - bezaansmast of jagermast.

Mastverlenging

Op de klassieke dwarsgetuigde schepen was het normaal om een mast niet uit één stuk te hebben, maar om de mast met stengen te verlengen. Op elke mast kon zo’n steng gehesen worden. Boven op de steng kon dan vervolgens eventueel nog een verlenging gehesen worden: de bramsteng. Voor een driemaster kon dit zo neerkomen op een volgende configuratie:

fokkemast: voorsteng of voormarssteng en daarboven de voorbramsteng
grote mast: grootsteng of grootmarssteng en daarboven de grootbramsteng
kruismast: kruissteng en daarboven de kruisbramsteng of blinde steng

bij de tekening:
1. mast (fokkemast, grote mast, kruismast)
2. marssteng (voorsteng, grootsteng, kruissteng)
3. bramsteng (voorbramsteng, grootbramsteng, kruisbramsteng)
4. want - stuurboordwant (grote want, fokkewant, kruiswant)
5. marswant
6. bramwant

zeilen

Gourt Home::Gourt :: Scheepsmast

Zeilschepen

Meerdere masten

Mastverlenging