Rijnland-Palts

Rijnland-Palts (Duits: Rheinland-Pfalz) is een van de zestien deelstaten van Duitsland en heeft een oppervlakte van 19.846 km² en 4.063.000 inwoners. De hoofdstad is Mainz.

Geografie

Rijnland-Palts ligt in het zuidwesten van Duitsland en grenst aan (vanuit het noorden, met de klok mee) Noord-Rijnland-Westfalen, Hessen, Baden-Württemberg, Frankrijk, Saarland, Luxemburg en België.

Geschiedenis

Het land Rijnland-Palts

Rijnland-Palts is in 1946 door het bestuur van de Franse sector gevormd uit de voorheen Beierse Palts, het zuidelijke deel van de Pruisische Rijnprovincie (Regierungsbezirke Koblenz en Trier), de voorheen tot Hessen-Darmstadt behorende provincie Rheinhessen, delen van de Pruisische provincie Hessen-Nassau en het voorheen Oldenburgse gebied rond Birkenfeld.

Als gevolg van de besluiten van de conferentie van Potsdam droeg de Amerikaanse regering de bezettingmacht in het huidige Rijnland-Palts op 15 juli 1945 over aan Frankrijk. Het bestuur van de Franse bezettingmacht organiseerde het gebied eerst in twee bestuurlijke gebieden: Rheinland-Hessen-Nassau (voor de tot dan toe Pruisische Regierungsbezirke Koblenz, Trier und Montabaur) en Hessen-Pfalz (voor de tot dan toe Beierse Pfalz en het tot Hessen-Darmstadt behorende Rheinhessen). Het land Rijnland-Palts werd op 30 augustus 1946 door een verordening (nr. 57) van Generaal Pierre Koening, hoofd van de Franse militaire regering opgericht. Hierdoor werden de economisch en historisch samenhorende gebieden Koblenz-Bonn en Rijn-Main opgesplitst. De opname van het eveneens door Frankrijk bezette Saarland werd door de Franse regering geweigerd. Op 22 november 1946 vond de constitueerende zitting van de "Beratender Landesversammlung" plaats in het theater van Koblenz met het doel een grondwet voor de nieuwe deelstaat te ontwerpen. Kort daarop, op 4 december 1946, wordt een voorlopige landsregering onder leiding van de CDU-er Dr. Wilhelm Boden gevormd. Op 18 mei 1947 wordt de landelijke grondwet via een volkstemming aangenomen. Tegelijkertijd werden verkiezingen gehouden, en de landdag van Rijnland-Palts kwam voor zijn constituerende zitting op 4 juni 1947 samen in de grote zaal van het stadhuis van Koblenz. Koblenz werd als hoofdstad van het land gekozen, en bleef dit tot 1950. Vanaf dan werd Mainz de hoofdstad. Dr. Wilhelm Boden werd als eerste minister-president van het nieuwe land verkozen. Hij bleef echter minder dan een maand in zijn ambt en werd dan opgevolgd door Peter Altmeier.

In het nieuwe, kunstmatig samengevoegde land was er in de eerste jaren weinig 'nationaal' gevoel, en er ontstonden stromingen om de oude grenzen van de Pruisische en Beierse gebieden te herstellen. In 1956 werd op basis van artikel 29 van de Duitse grondwet in de voormalige Regierungsbezirken Koblenz, Trier, Montabaur, Rheinhessen en in de Palts referenda georganiseerd, waarbij de bevolking de wens kon uiten om de betroffen gebieden bij Noord-Rijnland-Westfalen, Beieren en Baden-Württemberg aan te sluiten. Alle referenda, met uitzondering van het referendum in de Palts verkregen de noodzakelijke meerderheid, maar de uitvoering van de gebiedswijzigingen liet bijna 20 jaar op zich wachten. Bij de volkstemming, die op 19 januari 1975 doorgevoerd werd, en die de finale bevestiging van de wijzigingen zou moeten zijn, werd noch het noodzakelijke quorum, noch de meerderheid van de uitgebrachte stemmen gehaald. Hierdoor heeft het land nog steeds de grenzen van 1946.

Vroegere geschiedenis

De Rijnvallei werd al vroeg door de Romeinen bezet. Hiervan getuigen verschillende archeologische vondsten. In de middeleeuwen had het aartsbisdom Mainz grote invloed op politiek en cultuur. Vele koningen werden in Mainz gekroond. Sinds de 18e eeuw werd de streek regelmatig door Franse troepen bezet. In 1797 werd de Palts bij de Franse Republiek ingelijfd. In 1816 werd de streek tijdens het Congres van Wenen aan het koninkrijk Beieren toegewezen.

Bestuurlijke indeling

Rijnland-Palts is onderverdeeld in 24 districten (Landkreise) en twaalf stadsdistricten (Kreisfreie Städte).

Tot 31 december 1999 was er nog een tussenliggende bestuurslaag. Het land was verdeeld in de drie Regierungsbezirke (bestuurlijke regio's) Koblenz, Trier en Rheinhessen-Pfalz. Sinds 1 januari 2000 is dit bestuursniveau opgeheven en sindsdien bestaat de onderverdeling slechts uit de districten en stadsdistricten.

Districten

Daun
Donnersbergkreis
Germersheim
Kaiserslautern
Kusel
Rhein-Pfalz-Kreis (voorheen Ludwigshafen)
Mainz-Bingen
Mayen-Koblenz

Stadsdistricten

Economie

Rijnland-Palts is het centrum van wijn. Het grootste bedrijf in Rijnland-Palts is BASF in Ludwigshafen am Rhein.

Politiek

Landdag

Verkiezingssysteem

De landdag (deelstaatparlement) wordt om de vijf jaar in rechtstreekse, evenredige verkiezingen verkozen, en bestaat principieel uit 101 zetels.

Het verkiezingssysteem is een mengeling van een personen- en een partijverkiezing. Elke kiezer heeft 2 stemmen. De 'eerste' stem dient om die persoon rechstreeks te kiezen die het kiesdistrict waartoe de kiezer behoort zal vertegenwoordigen. Zo worden er 51 afgevaardigden met gewone meerderheid verkozen (wie de meeste stemmen krijgt in het district is verkozen). Met de tweede stem wordt bepaald hoe de zetelverdeling over de partijen van de 101 parlementszetels plaats vindt. Partijen of kiesverenigingen die minder dan 5% van de stemmen behalen (kiesdrempel) worden bij de verdeling uitgesloten. De kandidaten worden afgevaardigd in de landdag in de volgorde in dewelke ze op de partijlijst voorkomen, maar de rechtstreeks verkozenen hebben voorrang. Indien een partij meer rechtstreeks verkozenen zou hebben dan het aantal parlementsleden waarop ze recht zou hebben volgens het aantal uitgebrachte tweede stemmen ontstaan er zogenoemde "overhangmandaten" (Überhangmadate). In dat geval telt het landsparlement meer dan 101 vertegenwoordigers.

Verkiezingen 2006

Bij de landdagverkiezingen van 26 maart 2006 behaalde de SPD 45,6% van de uitgebrachte stemmen (+0,9% in vergelijking met 2001), de CDU 32,8% (-2,5%), de FDP 8,0% (+0,2%) en de Groenen 4.6% (-0,6%). De voor het eerst aangetreden WASG behaalde 2,5%, en alle andere parijen samen 6.5%. Slechts 58,2% van de kiezers bracht zijn stem uit, de laagste participatiegraad ooit in Rijnland-Palts.

Als gevolg van de kiesdrempel van 5% zijn enkel SPD, CDU en FDP in de landdag vertegenwoordigd, respectievelijk met 53, 38 en 10 zetels. De SPD heeft dus een absolute meerderheid van de zetels, en is minister-president Kurt Beck niet op een coalitiepartner aangewezen.

De constituerende zitting van de landdag vond plaats op 18 mei 2006. Jaochim Mertes, tot dan voorzitter van de SPD-fractie werd eenstemmig tot landdagspresident verkozen. Als eerste plaatsvervanger (vice-president) werd voormalig minister voor economie Hans-Arthur Brauckhage van de FDP verkozen. Verder werden ook nog Hannelore Klamm (SPD) en Heinz-Hermann Schnabel (CDU) als vice-voorzitters verkozen.

Aansluitend werd Kurt Beck als ministerpresident herverkozen. Bij de stemming kreeg Beck 54 stemmen, één meer dan de eigen meerderheid. 37 parlementsleden stemden tegen. De 10-koppige FDP-fractie had vooraf aangekondigd zich te zullen onthouden.

Verkiezingen 2001

Bij de landdagverkiezingen van 25 maart 2001 behaalde de

SPD: 49 zetels
CDU: 38 zetels
FDP: 8 zetels
Bündnis '90/Die Grünen: 6 zetels.

Hierdoor kon zittend minister-president Kurt Beck de enige sociaal-liberale coalitie in Duitsland voortzetten.

Overzicht verkiezingsuitslagen 1947-2006

Jaar	CDU	SPD	FDP	Groen	Andere
1947	47.2	34.2	9.8		8.7
1951	39.2	34.0	16.7		10.1
1955	46.8	31.7	12.7		8.8
1959	48.4	34.9	9.7		7.0
1963	44.4	40.7	10.1		4.8
1967	46.7	36.8	8.3		8.2
1971	50.0	40.5	5.9		3.5
1975	53.9	38.5	5.6		2.0
1979	50.1	42.3	6.4		1.2
1983	51.9	39.6	3.5	4.5	0.5
1987	45.1	38.8	7.3	5.9	2.9
1991	38.7	44.8	6.9	6.5	3.1
1996	38.7	39.8	8.9	6.9	5.7
2001	35.3	44.7	7.8	5.2	7.0
2006	32.8	45.6	8.0	4.6	9.0

Minister-presidenten

van-tot	Naam	Partij
1947	Wilhelm Boden	CDU
1947-1969	Peter Altmeier	CDU
1969-1976	Helmut Kohl	CDU
1976-1988	Bernhard Vogel	CDU
1988-1991	Carl-Ludwig Wagner	CDU
1991-1994	Rudolf Scharping	SPD
1994-	Kurt Beck	SPD

Weblinks

Deelstaat van Duitsland Rijnland-Palts

Gourt Home::Gourt :: Rijnland-Palts