article

De Rijksuniversiteit Groningen, ofwel RUG, is de Universiteit in de stad Groningen.

Profiel

De Rijksuniversiteit Groningen verzorgt kwalitatief hoogstaand onderzoek en onderwijs, is internationaal georiënteerd, honoreert verschillen in ambities en talenten, werkt actief samen met bedrijfsleven overheden en burgers en behoort tot de top van de Europese universiteiten.

Geschiedenis

De Rijksuniversiteit Groningen heeft een rijke academische traditie die teruggaat tot 1614. Daarmee is ‘Groningen’ na Leiden de oudste universiteit van het land. In de 392 jaar van haar bestaan heeft de RUG veel talenten voortgebracht van heel verschillende aard. Onder hen zijn een Nobelprijswinnaar, de eerste vrouwelijke student en de eerste vrouwelijke lector in Nederland, de eerste Nederlandse ruimtevaarder en de eerste president van de Europese bank. Zij delen hun academische wortels met ongeveer 200.000 anderen die als student, docent of wetenschapper waren verbonden aan de RUG.

Opening

De officiële opening vond plaats op 23 augustus 1614. De Groningse universiteit startte met vier faculteiten: Protestantse Godgeleerdheid, Rechten, Geneeskunde en Filosofie. De jonge Groningse universiteit was in de zeventiende eeuw al bij uitstek een internationale gemeenschap. Ongeveer de helft van de studenten en docenten kwam uit het buitenland. Zo kwam de eerste rector magnificus, Ubbo Emmius, uit Duitsland. De eerste 75 jaren van haar bestaan ging het de universiteit voor de wind met een instroom van ongeveer honderd studenten per jaar. Door theologische meningsverschillen, een moeizame relatie met de Staten en politieke perikelen - onder meer de belegering van de stad door ‘Bommen Berend’ in 1672 - stagneerde de ontwikkeling van de universiteit aan het eind van de zeventiende en in de achttiende eeuw. Er stonden gemiddeld twee- à driehonderd studenten ingeschreven. Wetenschappelijk lichtpunt in de tweede helft van de 18e eeuw was echter Petrus Camper. Als anatoom, veepestbestrijder en oprichter van de eerste chirurgische polikliniek was hij beroemd tot ver buiten de stadsgrenzen. Tot 1876 was Latijn de voertaal binnen de universiteit.

Na 1800

Ten gevolge van de Franse inlijving werd de Groningse universiteit in 1812 onderdeel van de Keizerlijke Universiteit van Parijs. In 1815 (totstandkoming van het Koninkrijk der Nederlanden) werd het een Rijkshogeschool. Op 5 juni 1872 had de universiteit een primeur: Aletta Jacobs werd er als eerste vrouw toegelaten aan een Nederlandse universiteit. Vanaf 1876 (invoering Wet op het Hoger Onderwijs) heette de universiteit Rijksuniversiteit, en mocht er (naast Latijn) ook in het Nederlands worden gedoceerd. In 1925 telde de universiteit voor het eerst duizend studenten, nadat er in 1906 brand was uitgebroken en er een renovatie en uitbreiding van het aantal gebouwen had plaatsgevonden (voor de brand stonden minder dan 500 studenten ingeschreven). In 1953 kwam de RUG internationaal in het nieuws doordat "haar" professor Frits Zernike de Nobelprijs voor de Natuurkunde won voor zijn uitvinding van de fasecontrastmicroscoop. De Wet op het Hoger Onderwijs in 1876 had de positie van de universiteit inmiddels ingrijpend verbeterd. De universiteit kreeg de naam Rijksuniversiteit Groningen, er werd behalve in het Latijn ook in het Nederlands gedoceerd en de universiteit kreeg naast een onderwijs- nu ook een onderzoekstaak. De basis voor de huidige research-universiteit werd gelegd.
De eerste decennia van de 20e eeuw ontwikkelde de RUG zich voortvarend. Het aantal faculteiten en opleidingen groeide gestaag, het aantal studenten explosief. Bij het 300-jarig bestaan in 1914 stonden 611 studenten ingeschreven; in 1924 waren dat er al 1000. Na een terugval in de crisisjaren en met name de Tweede Wereldoorlog groeide het studentental vanaf 1945 in hoog tempo tot 20.000 in 1994. Momenteel zijn er ongeveer 22.500 studenten aan de RUG verbonden onder wie weer steeds meer van buitenlandse herkomst. En in navolging van de eerste rector magnificus groeit ook het aantal Duitse studenten en onderzoekers de laatste jaren sterk.

De Friese vestiging

In de jaren '70 werkte de Rijksuniversiteit Groningen met enige tegenzin mee aan een Universitair experiment. Onder leiding van de vroegere rector magnificus Prof. J. Snijders werd in Leeuwarden gestart met de Friese vestiging van de Rijksuniversiteit Groningen. De subfaculteit Sociale Wetenschappen Fryslân (SSWL) opende in 1976 haar deuren. Hier werd in samenwerking met de Agogische Academie Fryslân (AAF) het Sociaal Hoger Onderwijs gevormd. Doel was een samenwerking te creëren tussen HBO en universiteit; dit om een interdisciplinaire sociaal wetenschappelijke aanpak van het vakgebied 'welzijnsvraagstukken' te vormen. 250 jaar na de Academie in Franeker had Friesland weer een universiteit. In 1985 kwam er door de vele problemen die er met de structuur waren en door bezuinigingen in het hoger onderwijs een eind aan deze opleiding. De AAF ging op in de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden.

Heden

Er studeren circa 22.500 personen aan de RUG, en de RUG telt 5500 medewerkers. Hiermee is de RUG na De Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht qua grootte de derde universiteit van Nederland en de op één na grootste werkgever in de provincie Groningen; het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) is met een personeelsbestand van 8876 medewerkers (bron: jaarverslag 2004) de grootste werkgever van de provincie Groningen.

Het wapen van de universiteit, in 1615 vastgesteld door de Staten van Stad en Lande van Groningen, bestaat uit het wapenschild van het gewest Stad en Lande van Groningen met daarop een opengeslagen boek met de (afgekorte) tekst ‘VER/BUM/DNI LU/CER/NA’ die staat voor ‘VERBUM DOMINI LUCERNA PEDIBUS NOSTRIS’ (Het woord van de Heer is een lamp voor onze voeten).

Tegenwoordig hanteert de universiteit in de praktijk een moderner motto: "Werken aan de grenzen van het weten". De hoofdvestiging van de universiteit is het Academiegebouw aan de Broerstraat.

Kerncijfers (2004)

  • Omzet: € 494 miljoen
  • Contractonderzoek: € 70,6 miljoen
  • Contractonderwijs: € 15,7 miljoen
  • Studenten: 22.346 (21.557 voltijd en 789 deeltijd, marktaandeel in Nederland: 11,1%)
  • Eerstejaars studenten: 4946
  • Buitenlandse studenten: 1222
  • Medewerkers: 4398 fte (2.283 wetenschappelijk personeel en 2115 ondersteunend- en beheerspersoneel
  • Hoogleraren: 268 fte
  • AIO's: 650 FTE
  • Faculteiten: 10
  • Onderzoekscholen: 13
  • Toponderzoekscholen: 3 (MSC+, NOVA, NIOK)
  • Wetenshapelijk personeel: 2283 FTE
  • Promoties/dissertaties: 286
  • Wetenschappelijke publicaties: 4503
  • Vakpublicaties: 1210
  • Bacheloropleidingen: 61 (waarvan 4 in het Engels)
  • Masteropleidingen: 114 (waarvan 60 in het Engels)
  • Topmasteropleidingen: 5
  • Researchmasters: 11

Onderwijs

De RUG stimuleert studenten het beste uit zichzelf te halen. Omdat studenten onderling sterk verschillen in talent, motivatie en interesse biedt de RUG heel verschillende onderwijstrajecten. Tegelijkertijd creëert de RUG een internationale onderwijsomgeving, brengt internationale thema’s in haar onderwijs aan en stimuleert internationale uitwisseling.

Onderzoek

De Rijksuniversiteit Groningen manifesteert zich als research-universiteit in de Europese en mondiale top van het wetenschappelijk onderzoek. Onderzoekers binnen een groot aantal wetenschapsgebieden verrichten grensverleggend onderzoek. In deze inspirerende en op kwaliteit gerichte werkomgeving zijn onderzoek en onderwijs nauw met elkaar verweven. Studenten worden als toekomstige wetenschappers dagelijks betrokken bij het onderzoek van hun docenten.

Samenwerking

De Rijksuniversiteit Groningen vervult een actieve rol in de maatschappij en werkt daarbij nauw samen met een groot aantal partners in de eigen regio, in Nederland en in de internationale gemeenschap. De RUG is ervan overtuigd dat zij haar wetenschappelijke doelen het beste kan realiseren in samenwerking met andere onderwijs- en onderzoeksinstellingen in binnen- en buitenland. En de rol die de RUG maatschappelijk speelt als innovatief kennisinstituut kan alleen floreren als een frequente afstemming met andere partijen plaats vindt.

Internationale samenwerking

De RUG wil haar positie in de top van het Europese en mondiale hoger onderwijs verder versterken. Daarom gaat de RUG gericht strategische allianties aan met collega-instellingen waarvan onderzoeksprogramma’s en/of opleidingen goed aansluiten bij het Groningse aanbod en die van een vergelijkbaar hoog niveau zijn.
Daarnaast levert de RUG een bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het wetenschappelijk onderwijs in ontwikkelingslanden en andere achterstandsgebieden.

De belangrijkste buitenlandse samenwerkingspartners van de RUG zijn:

  • de 33 klassieke Europese universiteiten die behoren tot de Coimbragroep (o.m. Oxford, Cambridge, Leuven, Heidelberg, Edinburgh, Bologna, Uppsala en Barcelona)
  • Diverse universiteiten in Oost-Europa
  • Samenwerking met diverse universiteiten in het kader van Socrates/Erasmus.
  • de Carl von Ossietzky Universität Oldenburg, de Universität Bremen en in toenemende mate andere universiteiten in de Noord-Duitse regio (m.n. Hamburg en Rostock)
  • universiteiten in ontwikkelingslanden (Universiteit van Ouagadougou in Burkina Faso, Eduardo Modlane Universiteit in Mozambique, Van Tho Universiteit in Vietnam, University of the North in Zuid-Afrika, Universiteit van Asmara in Eritrea)

Faculteiten van de RUG

In 2006 kent de RUG de volgende faculteiten:
  1. Bedrijfskunde
  2. Economische Wetenschappen
  3. Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap
  4. Letteren
  5. Medische Wetenschappen
  6. Gedrags- en Maatschappijwetenschappen
  7. Rechtsgeleerdheid
  8. Ruimtelijke Wetenschappen
  9. Wijsbegeerte
  10. Wiskunde en Natuurwetenschappen

Beroemde alumni

De volgende bekende Nederlanders hebben aan de Rijksuniversiteit Groningen gestudeerd:

Politici

Wetenschappers

Bedrijfsleven

Kunst en cultuur

Oranjehuis

Media

Diversen

Eredoctoraten

Contactgegevens

Rijksuniversiteit Groningen
Postbus 72
9700 AB Groningen
Tel: 050-363 5446
E.mail: communicatie@rug.nl

Externe links

Nederlandse universiteit | Stad Groningen

Reichsuniversität Groningen | Πανεπιστήμιο του Γκρόνινγκεν | University of Groningen | Regna Universitato de Groningen | Université de Groningue | Ryksuniversiteit Grins

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Rijksuniversiteit Groningen".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world