De Raad voor de Kinderbescherming is een dienst van het Ministerie van Justitie. De Raad voert een aantal wettelijke taken uit die te maken hebben met kinderen, met name kinderen die in de knel dreigen te komen of dat al zijn. Deze taken liggen op civielrechtelijk en strafrechtelijk terrein.

Taken

Belangrijke taken van de Raad voor de Kinderbescherming zijn:

• Begeleiding en advisering op het gebied van omgang, verblijf en gezag.
• Begeleiding en advisering met betrekking tot kinderen die strafrechtelijk moeten worden aangepakt.
• Bescherming van kinderen die in de knel komen door misbruik en verwaarlozing.
• Een aantal taken rond afstammingsrecht. De advisering in naamswijzigingsprocedures is beëindigd met de drastische verandering in de regelgeving achternaamswijziging in 2004.

Tot 1 maart 1994 was de Raad voor de Kinderbescherming ook belast met de inning van de kinderalimentatie. Deze taak is per die datum overgedragen aan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) te Gouda.

Organisatie

De Raad bestaat in 2004 uit 22 vestigingen met daarboven 5 directies en een hoofdkantoor met hoofddirectie. Deze organisatie zal per 1-1-2006 worden gecentraliseerd waarna er 13 regio's overblijven, waaronder een iets groter aantal vestigingen. De regionale directiebureaus zullen worden opgeheven. De Raad wordt weer meer geïntegreerd in het Ministerie van Justitie. Elke vestiging bestaat uit een vestigingsmanager, unitmanagers, een of meerdere praktijkleiders en intern gedragsdeskundigen, raadsonderzoekers en civiele en administratieve ondersteuning.

Geschiedenis

De Raad voor de Kinderbescherming vindt zijn oorsprong in de in de in 1905 opgerichte voogdijraden die onder andere belast werden met het uitvoeren van de kinderwetten van 1901. De kinderwetten van 1901 waren het voorlopige sluitstuk in een proces waarbij de staat zich genoodzaakt voelde hoe langer hoe meer mogelijkheden te scheppen om in te grijpen in de ouderlijke opvoedingsverantwoordelijkheid. Aanvankelijk was er sprake van organisaties van gegoede burgers die zich op vrijwillige basis ontfermden over kinderen in door hun zelf benoemde probleemsituaties. Later werd er een ambtelijk secretaris toegevoegd. In 1956 werd de definitieve stap naar professionalisering gezet. Met het toenemen van het arsenaal van mogelijkheden voor de overheid om in te grijpen in het privé-leven van gezinnen werden de raden hoe langer hoe omvangrijker. De in de laatste decennia steeds weer opstekende kritiek op de Raad was aanleiding om meer gedragsdeskundigen aan het werk te zetten bij 19 Raden voor de kinderbescherming die bovendien werden samengevoegd tot één landelijke organisatie. (zie verder kopje organisatie)

Kritiek

De Raad voor de Kinderbescherming staat regelmatig bloot aan kritiek. Dit betreft dikwijls de veronderstelde ondoorzichtige en willekeurige manier van werken. Soms zou de Raad te laat ingrijpen, soms te vroeg. De Raad zelf vindt deze kritiek meestal inherent aan haar moeilijke taak en vindt dat ze hard aan haar transparantie heeft gewerkt.

Volgens onderzoek heeft de Raad een slecht imago bij eerstelijnswerkers. Overigens zijn er weinig formele klachten tegen de Raad. Criticasters wijten dat aan de kwaliteit van de klachtenprocedures. Klachtenprocedures van de Raad zijn niet openbaar. De Nationale Ombudsman stelt zich in de meeste zaken met betrekking tot de Raad niet geroepen te voelen onderzoeken te doen. Dit in verband met het mogelijk doorkruisen van de bevoegdheden van de rechterlijke macht.

Onderzoek naar het functioneren van de Raad wordt dikwijls gedaan door zelf aangestelde onderzoekers naar zelf aangeleverde dossiers met zelf aangestelde begeleidingscommissies. Directeur Levenkamp van het Ministerie van Justitie erkende in 2004 dat die laatste kritiek terecht is.

Externe links

Eigen site van de Raad voor de Kinderbescherming

Een van de kritische sites over de Raad

De Raad voor de Kinderbescherming en vaders

Nederlandse_overheidsinstantie | Personen- en familierecht

Jugendhilfe | Children and Family Court Advisory and Support Service