Gourt Home::Gourt :: Polen
Related Topics:Polenzani,_Rose
Polen (Pools: Polska) is een land in Midden-Europa, dat in het westen wordt begrensd door Duitsland (Oder-Neissegrens), in het zuiden door Tsjechië en Slowakije, in het oosten door Litouwen, Wit-Rusland en Oekraïne en in het noorden door de Oostzee en door Rusland (exclave Kaliningrad).
Demografie
Geboortecijfer: 14,5; sterftecijfer: 10,5.
Taal
- officiële taal: Pools. In Silezië bevindt zich het grootste deel van een aanzienlijke Duitse minderheid. Kleine Kasjoebische minderheid nabij Gdansk, alsmede kleine Oekraïense, Litouwse, Wit-Russische, Roetheense (Lemko).
Religie
- godsdienst: rooms-katholiek (95%, waarvan 75% praktiserend)
Bestuurlijke indeling
Woiwodschappen
Er zijn in Polen 16 woiwodschappen of provincies die verder zijn onderverdeeld in districten (powiats):
Geografie
Kerngegevens
- omtrek landgrenzen: 3014 km
- kustlijn: 524 km
- grootste rivieren: Weichsel (Pools: Wisła, 1047 km) en Oder (Pools: Odra)
- grootste meer: Sniardwymeer, 13,8 km², in het Mazurisch merengebied.
- hoogste punt: Rysy in de Tatra (onderdeel van de Karpaten), 2499 m.
- in het oosten ligt het grootste restant van het Europese oerbos, het oerbos van Bialowieza
Steden
Zie ook:- Lijst van grote Poolse steden
- Lijst van tramsteden in Polen
- Lijst van Poolse steden
- Identificatiecode Poolse steden
Bezienswaardigheden
Zie ook:Cultuur
Musea
Muziek
Zie ook:Natuur
Er zijn diverse nationale parken in Polen. Zie ook:
Politiek
Staatsinrichting
Staatsinrichting ten tijde van het communistisch bewind (tot 1990)
Volgens de communistische grondwet was het (eenkamer-) parlement, de Sejm, de hoogste autoriteit. In de Sejm waren drie partijen vertegenwoordigd, te weten:- 1. De communistische Poolse Verenigde Arbeiderspartij (PZPR), die altijd een meerderheid aan zetels in de Sejm had;
- 2. De Verenigde Boerenpartij, een partij die vooral richtte op de kleine (zelfstandige) boeren en samenwerkte met de PZPR;
- 3. De Democratische Partij, een liberale partij die eveneens met de PZPR samenwerkte en zich vooral richtte op de (stedelijke) middenklasse.
De Sejm koos uit haar midden een Staatsraad. De voorzitter van de Staatsraad was de staatspresident van Polen. De voorzitter van de Staatsraad en de premier waren automatisch lid van het Politburo van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij.
De Poolse Verenigde Arbeiderspartij
De Poolse Verenigde Arbeiderspartij (PZPR) was de werkelijke machtsinstantie in het vroegere communistische Polen. Binnen de PZPR deelde het Politburo de lakens uit. De secretaris-generaal van de PZPR was de machtigste persoon binnen de partij en in het land.Staatsinrichting sinds de invoering van de democratie (1990-heden)
Reeds in 1989 werd er een tweekamerstelsel ingevoerd. De Sejm werd verdeeld in een hoger- en een lagerhuis. Het lagerhuis (Sejm) telt 460 leden, het hogerhuis (Senaat) telt 100 leden. Via een speciale regeling wisten de communisten tot 1990 nog aan de macht te blijven.In 1991 werd een stelsel van evenredige vertegenwoordiging ingevoerd.
De president wordt sinds 1991 rechtstreeks gekozen. Hij heeft verregaande bevoegdheden en kan het parlement ontbinden, heeft vetorecht en kan verkiezingen uitschrijven.
In 1990 werd Polen gedecentraliseerd, de lokale overheden kregen meer bevoegdheden. Bestuurlijk gezien is Polen verdeeld in 16 województwa (provincies). Naast provincies zijn er 822 steden en 2121 gemeenten. (Bron Encarta 98 Encyclopedie)
Politieke Partijen
- PZPR (1948-1990; Poolse Verenigde Arbeiderspartij; communistisch)
- PSL (Poolse Boerenpartij; centrum-rechts)
- PO (Burger Platform; centrum-liberaal)
- PiS (Recht en Rechtvaardigheid; rechts)
- UP (Arbeiders Unie; centrum-links)
- SLD (alliantie van Links; centrum-links voorm. communisten, sociaal-democraten, socialisten enz.)
- AWSP (Coalitiepartij van de Actie en Solidariteit en het Recht; Solidarnosc; rechts)
- UW (Democratische Unie; links-liberaal)
- Solidarnosc, opgegaan in de AWSP.
- LPR (Liga Polskich Rodzin; ultrakatholiek, rechts)
- Samoobrona ('zelfverdediging', rechts)
- SDPL (links)
- PD (Democratische Partij, kort geleden opgericht, centrum-links)
Zie ook:
Bekende Polen of personen van Poolse afkomst
- Pat Benatar
- Zbigniew Brzeziński
- Frédéric Chopin
- Joseph Conrad
- Nicolaus Copernicus
- Marie Curie
- Jenny Jones
- Krzysztof Kieslowski
- Czesław Miłosz
- Paus Johannes Paulus II
- Roman Polanski
- Józef Rotblat
- Chloe Sevigny
- Stanisław Sosabowski
- Stanisław Marcin Ulam
- Andrzej Wajda
- Steve Wozniak
- Lukas Podolski
- Stefan Banach
Zie ook
Externe link
NAVO-lid | EU-lid | Polen | Land
Pole | Polen | Polonia | Polaland | بولندا | Polonia | Польшча | Полша | Polonia | Poljska | Polònia | Polsko | Pòlskô | Польша | Gwlad Pwyl | Polen | Polen | Πολωνία | Poland | Pollando | Polonia | Poola | Polonia | لهستان | Puola | Poola | Pólland | Pologne | Polonie | Poalen | An Pholainn | A' Phòlainn | Polonia - Polska | Polonia | פולין | पोलैंड | Poljska | Lengyelország | Լեհաստան | Polonia | Polandia | Polonia | Pólland | Polonia | ポーランド | პოლონეთი | 폴란드 | Polonya | Poloni | Polonia | Polen | Pole | Lenkija | Polija | Полска | Полония | Poland | Polonja | Poland | Polen | Pooln | पोल्याण्ड | Polen | Polen | Polongne | Polonha | Польшæ | Polska | Polónia | Pulska | Polonia | Польша | Pulonia | Poland | Polen | Poland | Poľsko | Poljska | Polonia | Пољска | Polen | Polónia | ประเทศโปแลนด์ | Poland | Polonya | پولشا | Польща | Ba Lan | Polän | Polonya | פוילן | 波兰 | Polska
"Polen"