De petitie is een instrument voor burgers om volksvertegenwoordigers een signaal te geven dat hun handelen noodzakelijk is.
De regenten van Amsterdam waren toen bijvoorbeeld dagelijks een uur per dag bezig met het behandelen van de binnengekomen petities. Het gezag stond toen veel dichter bij de burger dan elders, waardoor burgers politiek actiever waren. Rellen, opstanden en dergelijke vormen van protest waren wel illegaal, zodat de petitie de enige vorm was om onvrede te laten blijken.
In België is het petitierecht grondwettelijk vastgelegd. In het bijzonder is het indienen van petities of verzoekschriften in Vlaanderen goed uitgewerkt. (Voor meer details, zie het artikel over verzoekschriften.)
De meest succesvolle petitie bij het Vlaams Parlement werd begin 2005 ingediend door Maartje De Meulder van het Doof Actie Front, met als vraag de erkenning van de Vlaamse Gebarentaal. Dit verzoekschrift met 71.330 handtekeningen kende een gunstig gevolg op 26 april 2006. *