Definitie
Een
permutatie is een van de mogelijke manieren om een aantal voorwerpen of getallen te rangschikken. Abstracter gezien is het een
bijectie tussen een
verzameling en zichzelf.
Voorbeelden
De
identieke permutatie is de oorspronkelijke rangschikking, of ook nog, de bijectie die ieder element op zichzelf afbeeldt.
Een verwisseling is een permutatie die slechts van de identieke permutatie afwijkt in twee elementen (die elkaars plaats innemen).
Gebruik
Een permutatie wordt onder andere toegepast in de
telecommunicatie om informatie te spreiden over tijd en/of frequentie zodat foutcorrectiecodes, die slecht kunnen omgaan met opeenvolgende fouten, beter werken. Zo'n permutatie wordt gespecificeerd door een permutatieformule.
Aantal mogelijke permutaties
Het aantal mogelijke permutaties van
n unieke elementen wordt genoteerd als
n! (lees: n
faculteit).
Met behulp van de recursierelatie
-
en
-
kan n! berekend worden voor willekeurige n.
Soms wordt ook een variatie als permutatie aangeduid.
Permutatiegroep
Twee permutaties
en
op een verzameling
kunnen worden
samengesteld. De samengestelde relatie
is opnieuw een permutatie, en wel op een zodanige manier dat de bewerking "
" van de collectie
van alle permutaties van
een
groep maakt. In het bijzonder noteert men
voor de groep van alle permutaties van de verzameling
. Als
minstens drie elementen bevat, is deze groep niet abels.
Een permutatiegroep is een deelgroep van de groep van alle permutaties op een gegeven verzameling. Elke groep is isomorf met een permutatiegroep op de verzameling . Associeer daartoe het groepselement met de permutatie die ieder element afbeeldt op het groepselement
Even en oneven permutaties
Elke permutatie van een eindige verzameling kan geschreven worden als een samenstelling van een eindig aantal verwisselingen. Deze schrijfwijze is niet uniek, maar de
pariteit van het aantal verwisselingen is wel onveranderlijk. Een
even permutatie is een samenstelling van een even aantal verwisselingen, een
oneven permutatie is een samenstelling van een oneven aantal verwisselingen. De identieke permutatie is even, elke verwisseling is oneven.
De alternerende groep op elementen, genoteerd , is de deelgroep van die bestaat uit de even permutaties.
combinatoriek | Verzamelingenleer | Groepentheorie
Пермутация | Permutation | Permutation | Permutation | Permutaĵo | Permutación | Permutaatio | Permutation | תמורה (מתמטיקה) | Permutáció | Permutazione | 順列 | 순열 | Kėliniai | Permutasjon | Permutacja | Permutação | Перестановка | Permutation | Hoán vị