De
Olympische Zomerspelen van de XVIIIe Olympiade werden in
1964 gehouden in
Tokio,
Japan. Naast Tokyo hadden ook
Detroit,
Wenen en
Brussel een poging gedaan om de Spelen te mogen organiseren. Al in
1940 was Tokyo gekozen om de Spelen te organiseren, maar deze werden echter later aan
Helsinki,
Finland toegewezen vanwege de inval van Japan in
China. Uiteindelijk gingen de
Spelen van 1940 in haar geheel niet door vanwege het uitbreken van de
Tweede Wereldoorlog. De spelen van 1964 waren de eerste die in
Azië werden afgewerkt.
De organisatie van de Spelen was, dankzij een budget van zesentwintig miljoen dollar, onberispelijk. De sportaccommodaties waren nagenoeg perfect, met een indrukwekkend stadion en een reusachtig olympisch zwembad. Ook het olympisch dorp was een pareltje. Ondanks deze schitterende infrastructuur ontbrak het de Spelen schijnbaar toch aan geestdrift en warmte.
Hoogtepunten
- Het Olympisch vuur werd aangestoken door Yoshinori Sakaï, de nationale universitaire kampioen op de 400 meter. Hij werd op 6 augustus 1945 geboren in Hiroshima op de dag dat daar de eerste atoombom ontplofte.
- Sinds 1960 hadden heel wat Afrikaanse landen hun onafhankelijkheid verworven. Zeventien van die landen waren in Japan aanwezig. Verder traden de Duitse Bondsrepubliek en de Duitse Democratische Republiek voor het eerst elk met een eigen ploeg aan. Hun resultaten werden wel nog gecombineerd in de medaillestand weergegeven. Dit zou veranderen op de volgende Spelen. Zuid-Afrika was uitgesloten wegens zijn apartheidspolitiek.
- Voor het eerst stonden judo en volleybal op het programma. Beide sporten waren zeer populair. Japan wist drie gouden medailles te winnen bij het judo, maar de titel in de open klasse ging naar de Nederlander Anton Geesink.
- De gymnaste Larissa Latynina (Sovjet-Unie) won twee gouden medailles, een zilveren en twee bronzen medailles. Daarmee bracht zij haar totaal aantal olympische medailles op 18 (9 goud, 5 zilver en 4 brons): een record dat nog steeds staat.
- Abebe Bikila uit Ethiopië wist als eerste atleet met succes zijn olympische titel op de marathon te verdedigen, en dat nog geen zes weken nadat zijn blinde darm was verwijderd.
- De vrouwenvijfkamp (atletiek) werd voor het eerst in het programma opgenomen.
- De Hongaarse waterpolospeler Dezso Gyarmati won zijn vijfde medaille op rij.
- Imre Polyak won eindelijk een gouden medaille bij het Grieks-Romeins worstelen, nadat hij op de vorige drie Spelen, steeds als tweede was geëindigd.
- In de atletiek waren de Amerikanen weer oppermachtig. Zij wonnen de helft van de nummers (12 van de 24). Zelfs in de halve-fondnummers, waar zij voorheen nooit schitterende resultaten hadden laten optekenen, verrastten ze. Zo won Billy Mills de 10.000 meter, voor de Australische favoriet Ron Clarke die uiteindelijk 'slechts' derde werd. Ook op de 5000 meter won een Amerikaan van de favoriet: Bon Schul won van de Fransman Michel Jazy, die zelfs het podium niet haalde. Deze Amerikaanse atletiekploeg werd vervolmaakt door de zwarte sprinter Bob Hayes, die de 100 meter won in 10.0 en in de 4 x 100 meter indruk maakte door als laatste loper op te klimmen van een derde naar een eerste plaats.
- De Nieuw-Zeelander Peter Snell, nog een nobele onbekende in 1960, was inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste atleten van zijn tijd. Hij had het wereldrecord van Roger Moens verbeterd en behield in Tokyo zijn olympische titel op de 800 m. Met evenveel gemak won hij de 1500 meter en realiseerde zo een mooie dubbelslag.
- De zeventienjarige Amerikaan Don Schollander won in het zwemmen vier gouden medailles, op de 100 en 400 m vrije slag en in team op de 4 x 100 en de 4 x 200 m vrije slag.
- In het zwemmen won de Australische Dawn Fraser voor de derde maal op rij de 100 m vrije slag. De Sovjet Vyacheslav Ivanov deed even goed bij het roeien, in de skiff.
- Bij het boksen werd de titel bij de zwaargewichten (+ 81 kg) gewonnen door een bekende naam: de Amerikaan Joe Frazier.
Nederlandse prestaties
- Voor Nederland waren er twee gouden medailles, de eerste was bij de ploegentijdrit op de weg (wielrennen) die gewonnen werden door Evert Dolman, Gerben Karstens, Jan Pieterse en Bart Zoet.
- Een tweede gouden medaille was er voor Anton Geesink bij de open klasse in het judo. Hij wist in de finale de Japanner Akio Kaminaga te verslaan. Dit verlies kwam hard aan bij het Japanse thuispubliek.
- Bij het zwemmen waren er medailles voor onder anderen Ada Kok en Erica Terpstra.
- Ook bij het roeien werden een aantal zilveren en bronzen gewonnen.
- In de wielerachtervolging voor ploegen was er eveneens brons voor het team bestaande uit o. a. Jaap Oudkerk en Gerard Koel.
Nederlandse medailles
| Winnaar | Onderdeel
|
| Goud (2)
|
| Anton Geesink | judo, alle categorieën
|
| wielerploeg | wielrennen, tijdrit op de weg
|
| Zilver (4)
|
| Geurts-Hoekstra | kanovaren, KII
|
| Ada Kok | zwemmen, 100 m vlinderslag
|
| dames zwemploeg | zwemmen,4 x 100m wisselslag
|
| Blaisse en Veenemans | roeien, 2 zonder stuurman
|
| Brons (4)
|
| Dames Zwemploeg | zwemmen, 4 x 100 vrije slag
|
| Bos, Rouwe en Hartsuiker | roeien, 2 met stuurman
|
| Roeien | roeien, 4 met stuurman
|
| Wielerploeg | wielrennen, baan ploegenachtervolging
|
Belgische prestaties
- België haalde twee gouden medailles op deze Spelen. De eerste kwam er in de atletiek. Daar haalde Gaston Roelants de gouden plak binnen op de 3000 meter steeple. Roelants was de grote favoriet. In 1960 was hij al vierde geworden in Rome en in Belgrado was hij in deze discipline Europees kampioen geworden. Tijdens de finale in Tokio bleek zijn meesterschap: halverwege de wedstrijd liep hij uit op iedereen zonder dat iemand hem kon bijhouden. Twee andere Belgische atleten zorgden ook voor mooie prestaties: Jacques Pennewaert haalde de finale op de 800 meter, Wilfried Geeroms deed hetzelfde op de 400 meter horden.
- De tweede gouden medaille kwam er in het wielrennen. Daar haalde Patrick Sercu het goud in de tijdrit over 1 kilometer, voor de Italiaan Pettenela en de Fransman Trentin. In de wegwedstrijd kon Eddy Merckx zich niet afscheiden van het peloton. Merckx eindigde twaalfde. Walter Godefroot was fortuinlijker. Hij veroverde de bronzen plak. Het goud ging naar de Italiaan Zanin; het zilver was voor de Deen Rodian.
Belgische medailles
| Winnaar | Onderdeel
|
| Goud (2)
|
| Gaston Roelants | atletiek, 3000 m steeple
|
| Patrick Sercu | wielrennen, 1000 m tijdrit
|
| Zilver (0)
|
| Brons (1)
|
| Walter Godefroot | wielrennen, wegwedstrijd - individueel
|
Disciplines
Tijdens de Olympische Zomerspelen van 1964 werd er gesport in 22 disciplines binnen in totaal 19 sporten:
Medaillespiegel
Zie de Olympische Zomerspelen 1964/medaillespiegel voor een volledige weergave.
Externe links
Olympische Zomerspelen 1964 | Sport in Japan | Sport in 1964 | Tokio
XVIII. Olimpijske igre - Tokio 1964. | Sommer-OL 1964 | Olympische Sommerspiele 1964 | 1964 Summer Olympics | Juegos Olímpicos de Tokio 1964 | 1964. aasta suveolümpiamängud | 1964 kesäolympialaiset | Jeux Olympiques d'été de 1964 | אולימפיאדת טוקיו (1964) | XVIII. Olimpijske igre - Tokio 1964. | XVIII Olimpiade | 東京オリンピック | 1964년 하계 올림픽 | Sommar-OL 1964 | Sommer-OL 1964 | Letnie Igrzyska Olimpijskie 1964 | Jogos Olímpicos de Verão de 1964 | Jocurile Olimpice de vară din 1964 | Летние Олимпийские игры 1964 | Olimpijada 1964 | Poletne olimpijske igre 1964 | Olympiska sommarspelen 1964 | 1964年夏季奥林匹克运动会