Olympische Zomerspelen 1928

Spelen van de IXe Olympiade
1928_olympics_poster.jpg

Deelnemende landen	46
Deelnemende atleten	2883 (277 vrouwen, 2606 mannen)
Evenementen	109 in 14 sporten
Openingsceremonie	28 juli, 1928
Sluitingsceremonie	12 augustus, 1928
Officiële opening door	Z.K.H. Prins Hendrik
Atleten eed	Henri Denis (Voetbal)
Jury eed	niet van toepassing
Olympische fakkel	niet van toepassing

De spelen van de IXe Olympiade werden in 1928 gehouden te Amsterdam, Nederland. Amsterdam had al in 1920 en 1924 een poging gedaan om de Olympische spelen te mogen organiseren, maar moest eerst oorlogsslachtoffer België en De Coubertin's Parijs voorlaten gaan. 1928 werd Amsterdam gekozen boven Los Angeles. Dit waren de eerste Spelen die niet meer onder het voorzitterschap van de Coubertin verliepen. In 1925 had hij het voorzitterschap overgedragen aan de Belgische graaf Henri de Baillet-Latour.

Hoogtepunten

Voor het eerst werd de Olympische vlam aangestoken tijdens de Olympische spelen. Dit gebeurde in het Olympisch Stadion, niet, zoals later gebruikelijk werd door een bekende sporter, maar door een medewerker van het gasbedrijf. De estafette met de Olympische fakkel werd pas voor het eerst tijdens de Olympische zomerspelen van 1936 gelopen.

Voor het eerst werd de landen parade geleid door Griekenland, het land waar de bakermat van de spelen ligt. De parade werd afgesloten door het gastland, een traditie die tot de dag van vandaag wordt volgehouden.

Koningin Wilhelmina weigerde de openingsceremonie bij te wonen en liet haar man, prins-gemaal Hendrik, de Spelen voor geopend verklaren.

Duitsland nam voor de eerste keer deel sinds het einde van de Eerste Wereldoorlog. Het stuurde een grote ploeg van 223 deelnemers en oogstte 11 medailles. In totaal waren er 46 landen aanwezig. Het deelnemersaantal lag echter lager dan in Parijs in 1924.

Ville Ritola and Paavo Nurmi.jpg

Ondanks protesten stonden voor het eerst atletiek en gymnastiek op het programma voor vrouwen. Halina Konopacka uit Polen werd de eerste vrouwelijke olympische atletiekkampioen. Aan het einde van de 800 m was een deel van de deelneemsters totaal uitgeput. Daarom werden hardloopnummers langer dan 200 m niet meer in het programma opgenomen tot de Spelen van 1960.

De afstand van de marathon werd officieel vastgesteld op 42 kilometer en 195 meter. Die marathon werd gewonnen door de Algerijn Ahmed Boughéra El Ouafi, die voor Frankrijk uitkwam.

Johnny Weissmuller, later bekend geworden als acteur in een aantal Tarzan-films, won twee gouden medailles bij het zwemmen (100 m en 4 x 200 m vrije slag).

Paavo Nurmi uit Finland won zijn negende gouden medaille door de 10.000m te winnen in 30.18.9. Verder haalde hij nog tweemaal zilver, op de 5000 m achter zijn landgenoot Ville Ritola en op de 3000 m steeple achter Toivo Loukola, ook een Fin. Over het algemeen deden de Finnen het uitstekend. De Finse mannen wonnen alle loopwedstrijden vanaf de 1500 meter en hielden zo hun uitstekende reputatie hoog.

De Amerikaanse spurters deden het echter niet zo goed. Zij haalden voor het eerst sinds het heropstarten van de Spelen geen enkele medaille. De 100 en 200 meter werd gewonnen door Percy Williams, een 21-jarige Canadese student. De zwarte atleet Jack Londen baarde in de 100 meter wel opzien door startblokken te gebruiken, daar waar de andere atleten gewoon kuiltjes groeven om hun voeten in vast te zetten.

Het Zuid-Amerikaanse voetbal beleefde zijn definitieve doorbraak doordat de regerende olympische kampioen Uruguay in de finale Argentinië versloeg. De wedstrijd eindigde in een 1-1 gelijkspel, waarna een tweede wedstrijd de beslissing moest brengen, deze werd met 2-1 gewonnen door Uruguay.

Japan was met deze Spelen ook twee olympische kampioenen rijker: Mikio Oda won het hinkstapspringen en Yoshiyuko Tsuruta haalde goud in het zwemmen op de 200 m schoolslag.

Het zeilen kende een koninklijke olympisch kampioen. Kroonprins Olaf van Noorwegen won in team goud in de 6 meter-klasse.

Nederlandse prestaties

Nederland wist het thuisvoordeel uitstekend uit te buiten en kwam tot grootse prestaties.
Met zes gouden medailles behaalt Nederland in het inofficiële medaille klassement de achtste plaats.
Naast de gouden medailles zijn er ook nog eerste plaatsen in het Olympische kunst toernooi op de onderdelen bouwkunst (Jan Wils voor ontwerp van het Olympisch stadion) en schilderkunst (Isaac Israëls met ruiter in rode rok).

Nederlandse medailles

Winnaar	Onderdeel
Goud (6)
Dames gymnastiekteam	gymnastiek
Marie Braun	zwemmen, 100m rugslag
Leene/ Van Dijk	wielrennen, tandem
Bep van Klaveren	boksen
Charles Ferdinand Pahud de Mortanges	paardensport
Military-team	paardensport
Zilver (9)
Heren hockeyteam	hockey
Lien Gisolf	atletiek,hoogspringen
Gerard Bosch van Drakestein	wielrennen
Marie Braun	zwemmen, 400m vrije slag
Antoine Mazairac	wielrennen, baan 1000m sprint
Achtervolging-team	wielrennen, baan
Mietje Baron	zwemmen, 200m schoolslag
8 meter klasse	zeilen
Gerard de Kruijff	paardensport, military
Brons (4)
August Scheffer	gewichtheffen
Jan Verheijen	gewichtheffen
Karel Miljon	boksen
Ruiter-équipe dressuur	paardensport

Belgische prestaties

De Belgische ploeg haalde voor het eerst geen enkel Olympische titel, iets wat nog niet was gebeurd, met uitzondering van de Spelen van 1896 en 1904, toen België niet deelnam.
België behaalde in totaal 1 zilveren en twee bronzen medailles

Belgische medailles

Winnaar	Onderdeel
Goud (0)
Zilver (1)
Edmond Spapen	worstelen, Vrije stijl, bantamgewicht
Brons (2)
Leonard Steyaert	Boksen, middengewicht
Heren roeiteam	Roeien, Twee met stuurman

Medaillespiegel

Zie de Olympische Zomerspelen 1928/medaillespiegel voor een volledige weergave.

Positie	Land	Goud	Zilver	Brons	Totaal
1	VS Vlag48.png Verenigde Staten	22	18	16	56
2	Flag of Germany.svg Duitsland	10	7	14	31
3	Flag of Finland.svg Finland	8	8	9	25
4	Flag of Sweden.svg Zweden	7	6	12	25
5	Italy flag 1861.png Italië	7	5	7	19
6	Flag of Switzerland.svg Zwitserland	7	4	4	15
7	Flag of France.svg Frankrijk	6	10	5	21
8	Nederland vlag groot.png Nederland (NL)	6	9	4	19
9	Flag of Hungary.svg Hongarije	4	5		9
10	Canadian Red Ensign.svg Canada	4	4	7	15
29	Flag of Belgium.svg België (BE)	0	1	2	3

Noot: In deze medaillespiegel zijn de medailles voor de kunstprijzen niet meegerekend.

Poster

De officiële poster voor de Spelen van Amsterdam was een ontwerp van Jos Rovers. Er werden in opdracht van de organisatie 10.000 exemplaren van gedrukt en verspreid. De poster toont een hardlopende mannelijke atleet in wit tenue, met op de achtergrond het Olympisch Stadion met de Olympische vlag. Opmerkelijk is de onnatuurlijke houding van de atleet: zowel linkerbeen als -arm zwaait naar voren, een houding waarin het evenwicht snel verloren gaat.

Het IOC heeft de auteursrechten van de poster van Rovers nooit kunnen verwerven, ook niet bij de erven Rovers. Uit praktische overwegingen wordt in IOC-publicaties daarom een andere poster gebruikt, met de Duitse tekst Olympische Spiele en een gedeeltelijk in de Nederlandse vlag gehulde atleet met vredestak in de hand. Dat ontwerp was gemaakt voor het omslag van een Duits boek over de Spelen.

Referenties

Externe links

IOC-website over de Olympische Zomerspelen van 1928

Geschiedenis van Amsterdam | Olympische Zomerspelen 1928 | Sport in Nederland

Gourt Home::Gourt :: Olympische Zomerspelen 1928