Oedeem (uitspraak 'eudeem') is een opeenhoping van vocht in weefsel, leidend tot een zwelling zonder toename van het aantal cellen. Bekende vormen van oedeem zijn de zwelling van de huid bij een reactie op een muggenbeet of brandnetelsteek (urticaria).
De waterhuishouding van ons lichaam is een belangrijk en complex proces dat vele kanten heeft. Functioneert het niet naar behoren dan kunnen problemen ontstaan met de bloeddruk, de zuivering van ons bloed en veel andere essentiële zaken. In feite komt het neer op een balans tussen inname van vocht via voedsel en vloeistoffen (koffie, thee, frisdrank, soep etc.) en uitscheiding via urine, ontlasting, transpiratie en uitgeademde vochtige lucht.
Als deze balans om wat voor reden dan ook niet in orde is, en er minder vloeistof wordt afgescheiden dan ingenomen, ontstaat het verschijnsel oedeem.
Waterhuishouding.jpg
De waterhuishouding van ons lichaam, vereenvoudigd tot de balans tussen inname en uitscheiding van vocht
De controle over de waterbalans wordt gedeeld met diverse organen, die via het ruggenmerg met elkaar communiceren. Een belangrijke rol is er daarbij voor de hypothalamus, de cerebrale cortex en de nieren. Als er iets mis is met de neurale verbindingen of verkeerde signalen worden doorgegeven, kan de balans verstoord worden. Daarom kan in sommige niet-standaard gevallen de behandeling van oedeem moeilijk zijn.
Ook veel overigens gezonde mensen hebben een merkbare opzwelling van de voeten, vooral als ze ouder zijn, overgewicht hebben, veel lopen of staan, spataders hebben of als het warm is. Dit heeft geen grote betekenis.
Behandeling voor de zwelling zelf is zelden nodig, aangezien deze in de meeste gevallen alleen cosmetische klachten geeft. Als de oorzaak kan worden aangepakt, gaat het met het oedeem ook vaak beter. Vaak kunnen zogenoemde diuretica (plaspillen) verlichting bieden. Maar niet in alle gevallen helpt dit. In ernstige gevallen zonder behandelbare oorzaak kunnen maatregelen als hoogleggen, zwachtelen en het dragen van steunkousen worden geprobeerd.
Ödem | Edema | Edema | Ödeema | Œdème | בצקת | Edemo | Edema | 浮腫 | Edema | Opuch | Ödem | Ödem