Objectief (lens)

Een objectief is het onderdeel van een optisch instrument, zoals een fototoestel, een microscoop of een telescoop dat aan de kant van het inkomende beeld is geplaatst.

Het objectief bestaat meestal uit meerdere lenzen die in combinatie de lensfouten kunnen opheffen die enkelvoudige lenzen hebben. Bij spiegeltelescopen bestaat het objectief uit een spiegel.

De naam geeft aan dat het naar het te bekijken, te fotograferen object is gericht. De andere lens zit bij het oog en wordt daarom ooglens of oculair genoemd.

Fotografie

Van alle onderdelen van een camera is het objectief het meest bepalend voor de kwaliteit van de foto. Helderheid, scherpte, beeldverhoudingen en kleurweergave worden naast de kwaliteiten van de film of beeldsensor grotendeels door het objectief bepaald.

Er bestaan heel wat soorten speciale objectieven doch de hoofdverdeling bestaat uit objectieven met vaste brandpuntsafstand en objectieven met variabele brandpuntsafstand of zoomlens.

Brandpuntsafstand

De brandpuntsafstand is gekoppeld aan de beeldhoek.

Wanneer we recht voor ons kijken is de beeldhoek die we overzien ongeveer 45°. Een objectief met een brandpuntsafstand die een beeldhoek van 45° geeft noemt men een standaardobjectief. Dit komt ongeveer overeen met de diagonaal van het beeldvlak. Voor een kleinbeeldcamera met 24 x 36mm negatieven wordt meestal een brandpuntsafstand van 50mm standaard genoemd, wat iets langer is dan de 43mm van de diagonaal. Objectieven met een kortere brandpuntsafstand (en grotere beeldhoek) noemt met groothoekobjectieven en met een langere tele-objectieven.

Lichtsterkte

Het tweede kenmerk van een objectief is de lichtsterkte.

Onder lichtsterkte verstaan we de grootste diafragmaopening die mogelijk is. Zo kan een standaardobjectief volgend kenmerk hebben: 50mm F1.8 Een grote lensopening is van belang voor een maximale lichtdoorlating. Het spreekt voor zich dat een objectief met een opening van bijvoorbeeld 8cm meer licht doorlaat dan één van 3cm, ook de fysieke lengte is van belang, een lang teleobjectief zal een kleinere lichtsterkte hebben dan een korte groothoeklens.
Het aantal lenzen in een objectief heeft op zich weinig invloed op de effectieve lichtsterkte. Lichtsterke objectieven hebben meer lenzen nodig om alle beeldfouten te corrigeren. Objectieven die veel lenzen nodig hebben, zoals zoomobjectieven met groot bereik, zouden dan te complex, duur en zwaar worden, en zijn daarom vaak in mindere lichtsterkte verkrijgbaar.

Kwaliteit

De kwaliteit van de lenzen en de mate van correctie voor lensfouten bepaalt de kwaliteit van het objectief (plus de mechanische constructie, het vocht resistent zijn en het comfort zoals grootte en gewicht)

Begrippenlijst

Zie ook

Oculair, de lenzengroep die aan de kant van het oog zit.