article

Muskatnuss_02.jpg Nootmuskaat is een specerij afkomstig van de nootmuskaatboom (Myristica fragrans), die in regenrijke tropische kustgebieden gekweekt wordt. De muskaatnoot is ovaal van vorm en ongeveer twee en een halve centimeter lang. De muskaatnoot is zeer hard: in de keuken wordt nootmuskaat daarom alleen in geraspte vorm gebruikt. Het woord nootmuskaat is een verbastering van het Latijnse "nuces moschatae", hetgeen "naar muskus ruikende noten" betekent.

Toepassing


Nootmuskaat wordt in de traditionele Nederlandse keuken gestrooid over gekookte sperziebonen, bloemkool, spruitjes, spinazie of asperges. Men past het ook toe in aardappelpuree en in kaassaus. Ten slotte wordt nootmuskaat ook veel gebruikt in koek en gebak, met name in speculaas. Door de sterke smaak is een kleine hoeveelheid al voldoende. Muscade.jpg Bovenmatig gebruik van nootmuskaat werkt hallucinerend. Men vermoedt dat dit berust op een in vivo (in het lichaam) omzetting van myristicine naar MMDA (3-methoxy-4,5-methylenedioxyamphetamine).

Excessief gebruik van de werkzame stof, Myristicine (3-methoxy,4,5-methyleendioxy-allylbenzeen), kan gevaarlijk zijn. Bij volwassenen leidt inname van ca. 5 gram of meer van de geraspte noot al tot duidelijke klinische symptomen (buikpijn, braken, duizeligheid, onrust en bewustzijnsstoornissen). Nootmuskaat schijnt op deze manier in gevangenissen in India gebruikt te worden. Verder bevat nootmuskaatolie nog andere etherische oliën die precursors (chemische voorlopers) zijn voor geestverruimende middelen (safrole, MMDA; elemicin: mescaline).

Productie


De muskaatnoot is de gedroogde pit van de vlezige, okergele, abrikoosachtige vrucht. De pit wordt door een harde bast omgeven: na het drogen in de zon barst de bast en komt de muskaatnoot met de zaadrok vrij. De zaadmantel (zaadrok), die om de muskaatnoot heen zit, wordt ook gedroogd en wordt onder de naam foelie eveneens in de keuken gebruikt. Na het drogen van de vrucht en de noten wordt de muskaatnoot bepoederd met kalk. Dit dient om aantasting door insecten te voorkomen.

De productiecentra voor nootmuskaat zijn Indonesië, Grenada, India en Sri Lanka.

Geschiedenis


Nootmuskaat wordt al sinds de 16e eeuw gebruikt in Europese keukens. In die tijd werd nootmuskaat vooral door de Nederlanders van de VOC en door Portugezen verhandeld. Oorspronkelijk had de VOC een monopolie op de handel in nootmuskaat. In 1621 begint Jan Pieterszoon Coen met de zogenaamde 'extirpatie' van de Banda-eilanden?, die tegen het verbod van de VOC in, toch nootmuskaat bleven verkopen aan Portugezen en Britten. Deze eilanden vormden destijds de enige plek ter wereld waar deze gezochte specerij voorkwam. Wie Banda bezat, had het monopolie. De gouverneur-generaal Coen arriveert in 1621 op de eilanden met 2000 man.

Naar verloop van tijd kwamen Nederlandse slavenhandelaren die zowel slaven als nootmuskaat vervoerden erachter, dat de slaven de noten aten om er high van te worden. Zo kwam men achter de hallucinerende werking van myristicine. Toen de scheikunde hier ver genoeg voor gevorderd was, kon men de stof uit de noot isoleren, en tenslotte zelfs namaken. De stof werd in pillen verwerkt, en belandde onder de naam XTC (ecstasy) in het housecircuit.

Kijk voor nog meer kruiden en specerijen bij: kruid

Galerij


Image:Koeh-097.jpg|uit Koehler (1887) Image:Muskatnussbaum.jpg|habitus, in vrucht specerij

جوزة الطيب | Индийско орехче | Muskatnød | Muskatnussbaum | Nutmeg | Muskato | Nuez moscada | Muskotti | Noix de muscade | אגוז מוסקט | Szerecsendió | Pala | Noce moscata | ナツメグ | ಜಾಪತ್ರೆ | Muskat | Muszkatołowiec korzenny | Noz-moscada | Nutmeg | Muškat (drevo) | Muskot | Muskat

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Nootmuskaat".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld