Noodstroomvoeding (Uninterruptible Power Supply) is de voeding van een elektrisch netwerk, die in bedrijf komt zodra de gewone voeding uitvalt. Om op noodstroomvoeding over te gaan worden er bijna altijd twee waarden bewaakt. De frequentie, deze mag niet onder de 6% van de normale frequentie komen gedurende 2 seconden. (De normale frequentie is 50 Hz). De andere waarde is de spanning. Deze mag ongeveer 10% negatief afwijken gedurende een bepaalde tijd. Een nominale waarde voor de spanning is niet te geven, deze verschilt per groep.

Het verzorgen van noodstroomvoeding kan door middel van een UPS of een noodstroomaggregaat.

UPS (Ononderbroken voeding)

---

Een Uninterruptible Power Supply is een apparaat dat bij uitval van de netspanning de stroomvoorziening van computers en andere apparatuur voor een korte tijd kan overnemen.

Een UPS heeft meestal een accu en een elektronische schakeling die daar weer netspanning van kan maken. Ook is bij sommige soorten UPS'en een detectieschakeling aanwezig die kijkt of de netspanning nog aanwezig is en zonodig overschakelt op noodstroom.

Karakteristieke eigenschappen van een UPS zijn het maximaal te leveren vermogen en de maximale tijd waarover dit vermogen geleverd kan worden. Kleinere UPS'en kunnen bijvoorbeeld 500 VA leveren en een PC gedurende enige tientallen minuten voeden. Grote UPS systemen kunnen tot enkele MVA (MegaVA) leveren en complete computervloeren van stroom voorzien, meestal totdat een (diesel)generator gestart is.

Meestal is een UPS ook uitgerust met een interface naar de PC, zodat de UPS de PC kan laten uitschakelen als de accu-stroom een bepaalde ondergrens bereikt.

Typerend voor een UPS is dat er geen moment spanning ontbreekt. Dit is de reden waarom dit systeem bijvoorbeeld in ziekenhuizen wordt toegepast.

Opbouw van een UPS

Een UPS kan op verschillende manieren opgebouwd worden.

De meest betrouwbare methode is de zogenoemde double-conversion methode: De netspanning (wisselspanning) wordt altijd omgezet in gelijkspanning. Met deze gelijkspanning worden de accu's opgeladen. Vervolgens wordt de gelijkstroom van de accu's weer omgezet in wisselspanning. De PC werkt dus altijd op de stroom van de accu's die continu worden bijgeladen. Door de elektronische regeling is de nieuwe wisselspanning altijd van juiste spanning en frequentie. Een dergelijke UPS voorkomt dus ook andere problemen dan spanningsuitval, zoals korte powerdips, pieken, netvervuiling etc. Doordat een double-conversion UPS altijd in bedrijf is, is de betrouwbaarheid optimaal.

Het grote nadeel van een double-conversion UPS is dat aangezien de stroom twee keer omgezet moet worden, de efficiëntie niet optimaal is. Echter, door moderne technieken hebben professionele UPS'en een efficiëntie tot wel 95%.

Alternatieve bouwmethodes zijn de off-line UPS, die zeer snel (binnen 2 ms) inschakelt in geval van een stroomstoring en de line-interactive bouwmethodes. Van deze laatste zijn verschillende versies, die gemeen hebben dat de voedende spanning wel "verbeterd" wordt voordat het naar de aangesloten apparatuur gaat, maar als de spanning wegvalt, moet de UPS omschakelen om alle stroom te kunnen leveren. Al deze methodes hebben als nadeel dat er pas zekerheid is over het functioneren van de UPS als de stroom uitvalt.

Noodstroomaggregaat

---

Een noodstroomaggregaat (NSA), ook wel noodstroomdiesel, levert in tegenstelling tot een UPS niet direct elektriciteit; dit duurt ongeveer 15 seconden omdat de dieselmotor eerst moet aanlopen. Het grote voordeel van een noodstroomdiesel is dat deze een groot vermogen gedurende een veel langere tijd kan leveren. Een vermogen van 5 MW gedurende 24 uur is geen uitzondering.

Een combinatie van de twee systemen biedt het voordeel van een ononderbroken stroomvoorziening met een lange overbruggingstijd.

NSA's worden bijvoorbeeld gebruikt in ziekenhuizen en drinkwaterzuiveringen en -pompstations om bij uitval van electriciteit toch door te kunnen werken.

Energie | elektriciteit

Unterbrechungsfreie Stromversorgung | Uninterruptible power supply | UPS | אל-פסק | Gruppo di continuità | 無停電電源装置 | Zasilacz bezprzerwowy | UPS (electrónica) | Avbrottsfri kraftförsörjning