Nicotinezuur

Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaard omstandigheden gebruikt (0°C, 1013,25 hPa).

Struktuurformule		-	Nicotinic-acid.png		-	Nicotinamide.png Amide vorm		-	Algemeen		-	Naam	Vitamine B3	-	Chemische formule	C₆H₅NO₂	-	Andere namen	Niacine, Nicotinamide	-	E-nummer	375	-	CAS-nummer	59-67-6	-	Dosering		-	Dagelijke behoefte	15-20 mg	-	Overdosis	zie tekst	-	Essentieel	ja	-	Voorkomen	lever, gist, melk, eieren	-	Fysische Eigenschappen		-	Aggregatietoestand	vaste stof, poeder	-	Kleur	kleurloos tot lichtgeel	-	Oplosbaarheid	in water	-	Dichtheid	1,473 g/cm³	-	Moleculaire massa	123,11 g/mol	-	Smeltpunt	235 tot 237 °C	-	Kookpunt	-	-

Nicotinezuur of vitamine B3 of niacine of nicotinamide is één van de voor de mens noodzakelijke vitaminen. Als additief is het toegestaan onder E-nummer E375. Het is een wateroplosbaar micro-voedingsmiddel dat van belang is voor de menselijke gezondheid.

Beschrijving van de functie

Nicotinezuur bevindt zich in alle levende cellen en wordt opgeslagen in de lever. Het is een bouwsteen van belangrijke co-enzymen, zoals NAD en NADP. Nicotinezuuramide speelt een rol in de citroenzuurcyclus. Zonder deze vitamine kan er geen goede stofwiseling bestaan en geen omzetting van eiwitten, vetten en koolhydraten. Tegenover licht, warmte en de zuurstof uit de lucht is nicotinezuur minder gevoelig dan de andere vitamines uit de B-groep.

Het heeft een anti-oxidatieve werking en neemt aan vele enzymatische processen deel. Nicotinezuur is belangrijk voor de regeneratie van de huid, spieren, zenuwen en het DNA.

Voorkomen

Natuurlijke leveranciers van nicotinezuur zijn hoogwaardige eiwitvoedingsmiddelen, zoals kip, wild, vis, paddenstoelen, melkproducten en eieren. Ook lever, koffie, volkorenproducten, verschillende groentes en vruchten bevatten nicotinezuur, waarbij het uit dierlijke producten beter door het organisme wordt opgenomen. Veganisten dekken de behoefte bijvoorbeeld met pinda's, granen, dadels, champignons, biergist en gedroogde abrikozen. De benodigde hoeveelheid vitamine B3 voor vrouwen ligt bij 15 mg per dag, voor mannen bij 20 mg per dag.

Biosynthese

Er zijn twee vormen voor de biosynthese van nicotinezuur. 1) Glycerinaldehydefosfaat met asparaginezuur met een tussenstap naar nicotinezuur. 2) van tryptofaan over kynurenine naar nicotinezuur.

Gevolgen van een tekort

Een tekort aan vitamine B3 treedt niet zo snel op, omdat het lichaam dit vitamine uit het aminozuur tryptofaan zelf kan maken.

Indien toch een tekort optreedt, zijn de volgende symptomen mogelijk: diarree met bloed, schilferende huidaandoeningen, hoofdpijn, huidkloofjes, mondslijmvliesontsteking, pijnlijke rode lippen, verminderde eetlust, aandoeningen van het zenuwstelsel met gevoels- en gezichtsstoornissen. Vitamine B3-tekort speelt ook een belangrijke rol bij het ontstaan van pellagra (zie ook vitamine B2).

Overdosis

Een overdosis kan leiden tot overgevoeligheid van de huid. Dit duurt echter kort en is niet schadelijk. Niacine wordt zelfs in bepaalde gevallen voorgeschreven om de bloeddruk en cholesterol in bloed te verlagen.

Externe link